Thị trường Việc làm tại Việt Nam: Phân tích hành vi người lao động và nhu cầu tuyển dụng
Các yếu tố như bối cảnh kinh tế, tình trạng thiếu hụt kỹ năng ở một số ngành nghề, sự thay đổi trong quan niệm về “công việc ổn định”, cùng với tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước định hình lại mối quan hệ giữa người lao động và nhà tuyển dụng, đồng thời ảnh hưởng đến cấu trúc và vận hành của thị trường việc làm.
Xuất phát từ bối cảnh đó, Việc Làm 24h phối hợp cùng Cốc Cốc Research thực hiện và công bố báo cáo phân tích toàn diện thị trường việc làm Việt Nam thông qua hai góc nhìn song song: người lao động/ứng viên và nhà tuyển dụng. Nghiên cứu tập trung làm rõ thực trạng việc làm và tuyển dụng, động cơ và rào cản trong các quyết định tìm việc và tuyển dụng, khoảng chênh lệch kỳ vọng giữa hai phía, cũng như tác động của AI và trải nghiệm tuyển dụng trong bối cảnh thị trường hiện nay.
Thị trường lao động 2025 ổn định bề mặt, dự báo tín hiệu bật nhịp trở lại vào 2026
Theo khảo sát, hơn một nửa người lao động (53,8%) vẫn giữ nguyên vị trí trong 12 tháng qua. Song song đó, gần một nửa lực lượng lao động (48,7%) chỉ đang xem xét cơ hội, và chỉ 28,1% sẵn sàng chuyển việc ngay nếu có đề nghị đủ hấp dẫn. Ở chiều ngược lại, các nhà tuyển dụng lại bước vào năm 2026 với kỳ vọng mở rộng, khi 77% cho biết có kế hoạch tuyển thêm nhân sự trong 12 tháng tới.
Điều này tạo nên bức tranh thị trường việc làm “ổn định bề mặt nhưng trì hoãn ra quyết định ở tầng sâu”. Thị trường 2025-2026 không thiếu cơ hội, mà đang thiếu niềm tin để chốt quyết định. Người lao động không từ chối dịch chuyển, họ chỉ chưa đủ an tâm để rời bỏ vị trí hiện tại. Trong khi đó, doanh nghiệp vẫn tuyển nhưng chưa thực sự thuyết phục được nhóm “đang chờ đợi” bước qua ranh giới hành động.
Quan điểm về “Sự ổn định”: Lương quan trọng, nhưng không còn là câu chuyện duy nhất
Kết quả khảo sát cho thấy tiền lương và phúc lợi vẫn là nền tảng của cảm nhận “ổn định” đối với người lao động (40%). Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào yếu tố tài chính, nhà tuyển dụng có thể đang bỏ lỡ những “đòn bẩy mềm” quan trọng khác.
Ngoài lương, người lao động còn đặt kỳ vọng đáng kể vào định hướng phát triển rõ ràng của doanh nghiệp (23,1%), môi trường làm việc lành mạnh và quản lý thấu cảm (20,8%), cũng như cơ hội được đào tạo để tránh tụt hậu về kỹ năng (16,1%).
Đáng chú ý, có tới 76,9% đáp viên cho biết sẵn sàng chấp nhận giảm lương để đổi lấy một môi trường làm việc lành mạnh hơn, cho thấy các giá trị phi tài chính đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quyết định gắn bó của người lao động.
Quan điểm về “công việc ổn định” của người lao động trong năm 2026.
Nguồn: Cốc Cốc
Gen Z không “khó chiều”, họ chỉ đang tìm một môi trường đủ tốt để phát triển
Nhiều nhà tuyển dụng cho rằng họ gặp khó khăn trong việc quản lý và giữ chân những nhân sự trẻ tuổi thuộc thế hệ Z. Tuy nhiên, kết quả khảo sát cho thấy gốc rễ của vấn đề không nằm ở thái độ mà ở kỳ vọng của thế hệ này về môi trường làm việc.
Gen Z là nhóm sẵn sàng đánh đổi thu nhập nhiều nhất để đổi lấy môi trường lành mạnh (60,8% chấp nhận giảm 1-10% lương), đồng thời ưu tiên “ổn định kỹ năng” cao hơn các thế hệ khác. Họ cũng dẫn đầu dòng chảy dịch chuyển, với 32,8% đang tích cực tìm việc và sẵn sàng chuyển ngay. Vì vậy, hành vi chuyển việc liên tục không nên được hiểu là thiếu gắn kết, mà là hệ quả của việc chưa tìm thấy một nền tảng đủ an toàn để tiếp tục đầu tư cho bản thân.
22,5% doanh nghiệp thừa nhận sự thay đổi hành vi của Gen Z đang buộc họ phải điều chỉnh chiến lược nhân sự, cho thấy Gen Z không chỉ là “bài toán khó” mà còn là tác nhân tái định hình cách doanh nghiệp xây dựng trải nghiệm nhân sự.
Người lao động sẵn sàng đánh đổi thu nhập để đổi lấy môi trường làm việc lành mạnh hơn.
Nguồn: Cốc Cốc
AI trong công việc: Khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế
Người lao động đã thực sự bước vào kỷ nguyên ứng dụng trí tuệ nhân tạo khi có hơn 80% đã sử dụng AI trong công việc với kỳ vọng giúp họ nâng cao hiệu suất công việc. Ở chiều ngược lại, các nhà tuyển dụng đang nhìn nhận AI chủ yếu như một công cụ tăng tốc, giúp tiết kiệm thời gian thay vì gia tăng chất lượng công việc.
Trong khi đó, các kỹ năng “con người” (Human Skills) lại trở nên “đắt giá” hơn bao giờ hết. Nhà tuyển dụng sẵn sàng trả lương cao hơn cho các ứng viên sở hữu kỹ năng thích nghi và tự học, sự sáng tạo nguyên bản, khả năng thấu cảm, tư duy chiến lược và quản trị cảm xúc … Việc thành thạo AI cơ bản không còn tạo lợi thế cạnh tranh. Giá trị mới nằm ở khả năng biến đầu ra “trung bình” của AI thành sản phẩm có chiều sâu thông qua tư duy phản biện, cá nhân hóa và sáng tạo.
Các kỹ năng “con người” (Human Skills) đang trở nên “đắt giá” hơn bao giờ hết.
Nguồn: Cốc Cốc