Startup AI Fintech đội ngũ giỏi nhưng cổ phần chưa tốt: có nên gọi vốn?

Tôi vừa có một buổi coaching 1vs1 với founder một startup AI Fintech. Hồ sơ cá nhân của bạn ấy tốt, đội ngũ nhìn lướt đã thấy mạnh, sản phẩm thiết thực và đã đi thử nghiệm với nhiều bên. Nếu tôi là nhà đầu tư, tôi chấm điểm cộng ở gần như mọi phần. Trừ một phần: cấu trúc cổ phần.

Tôi nói thật với bạn ấy như vậy. Một quỹ nhìn bảng cổ phần đầu tiên để trả lời một câu hỏi: ai đang thực sự cầm lái, và cấu trúc này có bền khi công ty đi nhanh hơn không. Nếu CEO kiêm founder chính chỉ nắm một phần quá nhỏ, quyền quyết định bị loãng, đúng lúc công ty cần tốc độ nhất. Nguyên tắc của tôi: người dẫn dắt nên nắm phần nổi trội hơn các anh em một chút.

Nhưng cực đoan ngược lại cũng không được. Vừa qua tôi giúp vài startup AI gọi vốn, có người nắm gần như 100% công ty. Tôi nói thẳng: ông nắm hết thì làm gì có quỹ nào đầu tư. Lý do là các anh em khác sau này thấy không hợp lý sẽ rời đi, và công ty chỉ còn lại một người. Nhà đầu tư cần thấy một nhóm có động lực ở lại, vì tiền họ đưa vào là để chạy dài.

Ví dụ mà tôi hay dùng để minh họa, không phải ngưỡng cứng: founder giữ khoảng 50%, khoảng 30% chia cho các anh em theo vị trí, 20% lập quỹ cổ phần cho nhân tài tương lai. Con số thật phải thay đổi theo giai đoạn, số lượng cofounder và vai trò từng người.

Điều quan trọng nhất là thời điểm. Chia lại cổ phần nên làm trước khi nhà đầu tư vào, khi bạn vẫn còn toàn quyền thương lượng nội bộ. Khi quỹ đã ngồi vào bàn, mỗi lần đổi cấu trúc là một lần họ nghi ngờ bạn.

Vậy startup này có nên gọi vốn ngay không? Với nền tảng đội ngũ và sản phẩm như vậy, tôi nghĩ là có, nhưng hãy sửa bảng cổ phần trước, rồi hãy đi gặp quỹ.

Bài viết gốc và một số case study thực tế mình có phân tích chi tiết hơn tại đây: https://ebook.beginguru.com/blog/startup-ai-fintech-doi-ngu-gioi-co-cau-co-phan-chua-tot-co-nen-goi-von/