Khánh Hòa Xanh — Khi mục đích trở thành thương hiệu
Từ 4 mục tiêu kinh tế, một định hướng thương hiệu rõ nét đang dần hiện ra — và sức mạnh của nó không chỉ nằm ở hôm nay.
Vừa qua, Khánh Hòa vinh dự là địa phương đầu tiên trong cả nước đăng cai phiên đối thoại của Diễn đàn Kinh tế Tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026, do Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa tổ chức nhân dịp Đại hội lần thứ I nhiệm kỳ 2026–2031. Tại đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền cùng lãnh đạo các Sở, ngành đã công bố 4 nhóm mục tiêu phát triển trọng tâm:
MỤC TIÊU 01: Tăng trưởng GRDP 10–11%, đẩy mạnh kinh tế số và dự án ven biển
MỤC TIÊU 02: Khoa học, Công nghệ & Chuyển đổi số là yêu cầu bắt buộc
MỤC TIÊU 03: Vào top 10 tỉnh dẫn đầu về năng lực cạnh tranh PCI
MỤC TIÊU 04: Xây dựng Đảng vững mạnh, thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TW
"Bất kể xây dựng thương hiệu cho thành phố, doanh nghiệp hay cá nhân — nếu mục đích đã rõ, mọi thứ sẽ thông suốt từ người lãnh đạo đến người dân."
Đọc kỹ 4 mục tiêu này dưới lăng kính thương hiệu, tôi nhận ra chúng không mâu thuẫn mà đang hướng về một lõi chung: từ Xanh. Khánh Hòa sở hữu điều hiếm có — rừng, núi, sông và biển trải dài trong một lãnh thổ duy nhất — đầy đủ điều kiện để trở thành biểu tượng của nền kinh tế xanh và bền vững. Xanh ở đây không đơn thuần là màu lá, màu rừng. Xanh còn là màu của biển sâu, bầu trời trong, công nghệ sạch, nông nghiệp thông minh và du lịch có trách nhiệm.
Theo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP):
"Nền kinh tế xanh là nền kinh tế carbon thấp, hiệu quả tài nguyên và hòa nhập xã hội. Trong nền kinh tế xanh, tăng trưởng việc làm và thu nhập được thúc đẩy bởi đầu tư vào các hoạt động, cơ sở hạ tầng và tài sản cho phép giảm phát thải và ô nhiễm, nâng cao hiệu quả năng lượng và tài nguyên, đồng thời ngăn ngừa mất mát đa dạng sinh học."
— UNEP, Green Economy Initiative. Vốn tự nhiên được coi là tài sản kinh tế thiết yếu, đặc biệt với các cộng đồng phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên.
Trong xây dựng thương hiệu địa phương, Philip Kotler — cha đẻ của marketing hiện đại — từng nhấn mạnh rằng "Hai động lực cơ bản dẫn đến xây dựng thương hiệu địa phương: thứ nhất, người dân muốn nơi mình sống đầy cơ hội và có niềm tự hào về nơi đó (pride of place); thứ hai, con người và nguồn lực ngày càng linh hoạt — họ có thể rời bỏ một nơi đang suy yếu và chuyển đến nơi đang phát triển. Điều đó có nghĩa là một địa phương phải cạnh tranh để giữ và nâng cao nguồn lực của mình." — Trích từ nghiên cứu về Place Marketing & Branding, Philip Kotler. Từ đó ta sẽ thấy rằng, vấn đề không phải là gắn nhãn cho một thành phố, mà là làm cho thành phố đó trở nên tốt hơn, sạch hơn, nhân văn hơn. Một thương hiệu địa phương thực sự phải xuất phát từ bên trong — từ bản sắc thật sự của vùng đất — chứ không phải từ một chiến dịch quảng cáo.
Vậy chúng ta sẽ bắt đầu từ đâu? Trong xây dựng thương hiệu, nguyên tắc "Bắt đầu từ Tại sao" (Start With Why) của Simon Sinek — một trong những TED Talk được xem nhiều nhất mọi thời đại — cho thấy rằng các tổ chức truyền cảm hứng không bắt đầu bằng cái gì họ làm, mà bắt đầu bằng vì sao họ làm. Nguyên tắc này hoàn toàn có thể áp dụng cho một tỉnh, một thành phố. Khi Khánh Hòa trả lời được câu hỏi "Vì sao chúng ta chọn Xanh?" thì mọi chính sách, mọi quyết định đầu tư, mọi thông điệp truyền thông sẽ đồng thuận và nhất quán.
Theo một Nghiên cứu PLOS ONE / World Bank (2023): “Mỗi khách du lịch bổ sung tăng thu nhập thực tế hàng năm cho các cộng đồng quanh khu vực sinh thái lên 169–2.400 USD, cao hơn đáng kể so với chi tiêu trực tiếp của du khách — phần lớn đến từ lan tỏa thu nhập gián tiếp”. Vì vậy, cả bốn mục tiêu nếu dựa trên nghiên cứu trên và soi chiếu qua lăng kính Xanh thì định hướng đầu tư trở nên nhất quán: du lịch sinh thái ven biển, nông nghiệp công nghệ cao, nuôi trồng thủy sản bền vững trở nên rõ nét hơn. Thị trường du lịch sinh thái toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ, và Khánh Hòa hoàn toàn có tiềm năng dẫn đầu trong phân khúc này tại Đông Nam Á.
Mục tiêu thứ hai — Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số — không tách rời khỏi định hướng Xanh mà ngược lại, là công cụ tăng tốc cho nó. Nghiên cứu khoa học gần đây chỉ ra rằng kinh tế số thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi xanh tại các thành phố bằng cách tối ưu hóa phân bổ tài nguyên, giảm cường độ carbon và thúc đẩy đổi mới xanh.
Năng lực cạnh tranh thực sự của Khánh Hòa không thể chỉ đến từ việc cải thiện chỉ số PCI trên bảng điểm. Nó nên đến từ một giá trị cốt lõi đặc thù mà không ai khác có thể sao chép. UNEP nhắc nhở chúng ta rằng đây không phải là sự đánh đổi: tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường có thể đồng hành — thậm chí bổ trợ cho nhau. Khi thế giới nhớ đến Khánh Hòa là tỉnh Xanh bậc nhất Việt Nam, đó mới là năng lực cạnh tranh bền vững — một lợi thế tự nhiên không thể bị sao chép hay nhái lại.
— Một góc nhìn sâu hơn —
Nhưng có một chiều sâu của màu Xanh mà tôi muốn mở rộng thêm — và đây có lẽ là lý do chạm đến trái tim nhất: chúng ta xây dựng tất cả điều này không chỉ cho tăng trưởng hôm nay, mà còn vì con cháu chúng ta.
"Xanh không chỉ là chiến lược kinh tế — theo tôi nó cũng là một lời hứa với con cháu rằng thế giới chúng thừa hưởng sẽ đẹp hơn thế giới chúng ta nhận lại."
Bầu trời Nha Trang trong xanh, rừng Khánh Sơn còn nguyên vẹn, vùng biển chưa bị ô nhiễm — đó không chỉ là tài sản kinh tế, mà là quyền thừa kế của những đứa trẻ sẽ lớn lên ở đây. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres, khi phát biểu về khung hạch toán vốn tự nhiên, đã nhấn mạnh rõ ràng "Đây là bước tiến lịch sử để thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và định giá thiên nhiên. Chúng ta sẽ không còn vô tình cho phép việc phá hủy môi trường bị coi là tiến bộ kinh tế nữa."
Và một nền giáo dục tốt thực sự không chỉ đến từ sách vở — nó đến từ môi trường: từ bãi biển sạch để trẻ được bơi lội tự do, từ cánh rừng để hiểu về sinh thái, từ cộng đồng có giá trị chung để hình thành nhân cách. Nếu Khánh Hòa chọn Xanh làm thương hiệu, tỉnh cũng đồng thời chọn một triết lý giáo dục cho thế hệ kế tiếp — một thế hệ lớn lên biết tư duy xanh, sống cùng thiên nhiên, và sáng tạo trên mảnh đất mà cha ông đã gìn giữ.
Đó là lý do sâu xa nhất — và bền vững nhất — để bắt đầu. Khi mục đích phát triển tỉnh không chỉ là tăng trưởng GDP mà là "vì những đứa trẻ lớn lên ở Khánh Hòa xứng đáng có một tương lai tốt hơn" — thì thương hiệu ấy chạm đến trái tim, không chỉ lý trí. Và đó là thương hiệu mạnh nhất có thể có.
Hoàng Vinh — Vilian Branding
_______________________________________________________________________
Bài viết thể hiện góc nhìn chuyên môn về chiến lược thương hiệu địa phương, được viết sau phiên đối thoại VPSF 2026 tại Khánh Hòa ngày 27/3/2026.
_______________________________________________________________________
Nguồn tham khảo & Trích dẫn
Philip Kotler (Kellogg School of Management, Northwestern University):
"Hai động lực cơ bản dẫn đến xây dựng thương hiệu địa phương: thứ nhất, người dân muốn nơi mình sống đầy cơ hội và có niềm tự hào về nơi đó (pride of place); thứ hai, con người và nguồn lực ngày càng linh hoạt — họ có thể rời bỏ một nơi đang suy yếu và chuyển đến nơi đang phát triển. Điều đó có nghĩa là một địa phương phải cạnh tranh để giữ và nâng cao nguồn lực của mình."
— Trích từ nghiên cứu về Place Marketing & Branding, Philip Kotler.
Simon Sinek — tác giả Start With Why, diễn giả TED Talk:
"Người mua không mua cái bạn làm; họ mua lý do bạn làm điều đó. Mục đích, lý do tồn tại, niềm tin — đó là điều khiến con người hành động và trung thành."
"Khi một tổ chức không có cảm giác rõ ràng về Tại Sao, các chiến lược trở nên không nhất quán và các quyết định thiếu tính gắn kết."
— Simon Sinek, Start With Why (Penguin, 2009). Theo nghiên cứu từ Harvard Business Review được trích dẫn cùng lý thuyết Golden Circle: tổ chức có mục đích rõ ràng đạt mức sáng tạo cao hơn 30% và tỷ lệ giữ chân nhân tài cao hơn 40%.
Nghiên cứu Grand View Research (2024):
Thị trường du lịch sinh thái toàn cầu đạt 235,54 tỷ USD năm 2023 và dự kiến tăng lên 665,20 tỷ USD vào năm 2030, tăng trưởng ở mức 16%/năm. Khu vực châu Á — Thái Bình Dương được kỳ vọng sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong giai đoạn này.
Nghiên cứu PLOS ONE / World Bank (2023):
Mỗi khách du lịch bổ sung tăng thu nhập thực tế hàng năm cho các cộng đồng quanh khu vực sinh thái lên 169–2.400 USD, cao hơn đáng kể so với chi tiêu trực tiếp của du khách — phần lớn đến từ lan tỏa thu nhập gián tiếp.
— Gupta et al. (2023), Economic impact of nature-based tourism, PLOS ONE 18(4): e0282912. Tài trợ bởi World Bank Group.
Nghiên cứu đăng trên Frontiers in Sustainable Cities (2025):
Phân tích 278 thành phố cấp huyện trở lên tại Trung Quốc giai đoạn 2012–2023 cho thấy: kinh tế số thúc đẩy đáng kể phát triển đô thị xanh và carbon thấp thông qua ba cơ chế — chuyển đổi và nâng cấp công nghiệp truyền thống, thúc đẩy đổi mới xanh, và tối ưu hóa hiệu quả phân bổ tài nguyên. Kết quả này nhất quán với nhiều nghiên cứu độc lập trước đó.
— The impact of digital economy on urban green low-carbon development: mechanism and spatial spillover effect. Frontiers in Sustainable Cities, Jan 2026.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres:
"Đây là bước tiến lịch sử để thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và định giá thiên nhiên. Chúng ta sẽ không còn vô tình cho phép việc phá hủy môi trường bị coi là tiến bộ kinh tế nữa."
— Phát biểu tại lễ ra mắt SEEA (UN System of Environmental-Economic Accounting), 2021. Nhấn mạnh rằng GDP thông thường không phản ánh sự phụ thuộc của nền kinh tế vào thiên nhiên.
Pushpam Kumar — Chuyên gia kinh tế môi trường trưởng, UNEP:
"Biến đổi khí hậu, mất mát đa dạng sinh học và ô nhiễm đã chứng minh rằng tập trung hẹp vào tăng trưởng kinh tế thông thường không thể mang lại chất lượng cuộc sống mà chúng ta muốn cho bản thân và các thế hệ tương lai."
— UNEP report: Beyond GDP: making nature count in the shift to sustainability. Báo cáo này cũng dẫn số liệu: mỗi 1 đô la đầu tư vào phục hồi hệ sinh thái tạo ra tới 30 đô la lợi ích kinh tế.