EQ giúp một người tạo ảnh hưởng như thế nào trong tổ chức?

Khi nói về hiệu quả của một tổ chức, nhiều người thường nghĩ đến chiến lược, quy trình hay năng lực chuyên môn. Tuy nhiên, cách con người tương tác và phối hợp với nhau cũng ảnh hưởng lớn đến kết quả chung. Đây là nơi EQ, hay trí tuệ cảm xúc, thể hiện vai trò của mình.

EQ nơi công sở không dừng ở khả năng quản lý cảm xúc cá nhân. Khi được vận dụng đúng cách, EQ còn góp phần xây dựng sự an toàn tâm lý, cải thiện tương tác trong đội nhóm và giúp một người tạo ảnh hưởng trong tổ chức.

EQ tạo ra sự an toàn tâm lý

Một trong những vai trò quan trọng của EQ tại công sở là góp phần hình thành sự an toàn tâm lý trong đội nhóm.

Sự an toàn tâm lý, hay Psychological Safety, là trạng thái khi các thành viên cảm thấy đủ an toàn để chia sẻ ý tưởng, đặt câu hỏi, thừa nhận sai lầm hoặc đưa ra quan điểm trái chiều mà không sợ bị chế giễu, trừng phạt hay quy chụp. Khi đó, họ có thể bộc lộ suy nghĩ và khó khăn trong công việc một cách cởi mở hơn.

Sự an toàn tâm lý là điều kiện quan trọng để một đội nhóm học hỏi và phát triển. Một nhân viên có thể phát hiện vấn đề trong dự án, nhưng nếu lo sợ bị trách mắng khi lên tiếng, họ có thể chọn cách im lặng. Tương tự, một thành viên có ý tưởng mới nhưng từng bị phủ nhận hoặc chế giễu trước tập thể sẽ ít có động lực đóng góp trong những lần tiếp theo.

Về lâu dài, đội ngũ vẫn có thể hoàn thành phần việc được giao, nhưng không còn chủ động chia sẻ, đặt câu hỏi hoặc cảnh báo về những rủi ro đang diễn ra. Khi đó, tổ chức có thể rơi vào trạng thái “im lặng tập thể”, nơi mọi người ưu tiên bảo vệ bản thân, tránh phiền phức thay vì cùng giải quyết vấn đề.

Một người quản lý có EQ tốt sẽ biết lắng nghe với sự thấu cảm, phản hồi theo hướng xây dựng và quan sát những thay đổi về cảm xúc trong đội ngũ. Khi nhân viên đưa ra ý kiến trái chiều, thay vì lập tức phản ứng khó chịu, người quản lý có thể hỏi thêm, ghi nhận và đánh giá cao sự thẳng thắn đó.

Những hành động này gửi đến nhân viên một tín hiệu rõ ràng: họ được phép nói thật. Bởi khi không cảm thấy bị đe dọa, nhân viên sẽ dễ chia sẻ những trở ngại, khó khăn. Từ đó, cả đội có cơ hội nhận diện vấn đề sớm và cùng nhau tìm giải pháp.

EQ tạo ra sự an toàn tâm lý trong tổ chức.
Nguồn: Brands Vietnam

Ví dụ khi sự cố xảy ra, nếu người quản lý chỉ tập trung tìm người quy trách nhiệm và khiển trách sẽ dễ khiến đội ngũ tập trung vào việc bảo vệ bản thân hay đổ lỗi cho nhau thay vì tìm nguyên nhân thực sự của vấn đề.

Một cách tiếp cận khác hiệu quả hơn là xác định vấn đề nằm ở đâu và tìm cách giải quyết trước, sau đó mới đến bước xem xét lại con người, hệ thống, quy trình…để có được bài học tránh lặp lại sự cố trong tương lai.

EQ không trực tiếp tạo ra kết quả kinh doanh, nhưng có thể tạo ra điều kiện để con người làm việc hiệu quả hơn. Sự an toàn tâm lý chính là một trong những điều kiện đó.

EQ giúp một người tạo ảnh hưởng trong tổ chức

Công sở không chỉ vận hành bằng nhiệm vụ, quy trình và chức danh. Đằng sau đó luôn có các mối quan hệ, lợi ích, nhóm ảnh hưởng và tương quan quyền lực. Vì vậy, muốn làm việc hiệu quả, chúng ta không chỉ cần EQ mà còn cần hiểu Workplace Politics (chính trị nơi công sở).

Thực tế, EQ và Political skill có mối liên hệ rất chặt chẽ. EQ giúp bạn hiểu mình, đọc người và đọc bối cảnh; còn Political Skill giúp bạn sử dụng sự hiểu biết đó để xây dựng quan hệ, tạo ảnh hưởng và đạt mục tiêu phù hợp với lợi ích của tổ chức.

Từ việc nhận diện thế mạnh của bản thân, xây dựng quan hệ đồng minh, thấu hiểu các bên liên quan, duy trì hiệu quả công việc, tạo ảnh hưởng cho đến việc đồng thuận với mục tiêu chung của tổ chức, EQ đều đóng một vai trò nhất định.

Nhưng cần nhớ: Political Skill không đồng nghĩa với mưu mô hay thao túng. EQ càng tốt, bạn càng có khả năng tham gia vào “cuộc chơi” công sở một cách tỉnh táo, có chủ đích và phù hợp với giá trị của mình.

Nói đơn giản: EQ giúp bạn hiểu con người; Political Skill giúp bạn biết cách làm việc với con người trong một hệ thống quyền lực và lợi ích.

EQ giúp một người tạo ảnh hưởng trong tổ chức.
Nguồn: Brands Vietnam

EQ góp phần hình thành văn hóa tổ chức

EQ thường được xem là năng lực thuộc về mỗi cá nhân. Tuy nhiên, EQ và văn hóa tổ chức có mối quan hệ hai chiều.

Một môi trường cởi mở, khuyến khích lắng nghe và phản hồi sẽ tạo điều kiện để các thành viên phát triển EQ. Khi người lãnh đạo thực sự lắng nghe và tôn trọng những quan điểm khác biệt, đội ngũ sẽ dần hình thành thói quen giao tiếp dựa trên sự thấu cảm.

Ngược lại, trong một môi trường quá thiên về kiểm soát, nơi sai lầm luôn bị xem là thất bại và ý kiến trái chiều thường bị gạt bỏ, việc phát triển EQ của mỗi cá nhân sẽ gặp nhiều hạn chế.

Một cá nhân có EQ tốt cũng có thể góp phần thay đổi môi trường làm việc bằng những hành động cụ thể: khuyến khích người khác lên tiếng, phản hồi một cách tôn trọng, duy trì tinh thần hợp tác và xây dựng niềm tin trong đội nhóm.

Vì vậy, văn hóa tổ chức có thể được xem như môi trường rèn luyện EQ. Đồng thời, EQ của từng cá nhân cũng góp phần tạo nên văn hóa đó.

EQ góp phần hình thành văn hóa tổ chức.
Nguồn: Brands Vietnam

Tóm lại, vai trò của EQ nơi công sở có thể được nhìn nhận qua một chuỗi liên kết: EQ tạo ra sự an toàn tâm lý, sự an toàn tâm lý thúc đẩy tương tác tích cực trong đội nhóm, từ đó góp phần cải thiện hiệu quả của tổ chức.

EQ không khiến công sở trở thành một nơi không có xung đột, áp lực hay khác biệt. EQ giúp con người đi qua những tình huống đó mà vẫn duy trì được sự tin cậy, khả năng hợp tác và những mục tiêu chung vẫn được tôn trọng.