Cốc Cốc: 59% người dùng ưu tiên thanh toán không tiền mặt

Một số nhu cầu thiết yếu đang chứng kiến xu hướng "số hóa" hành vi thanh toán. Chỉ sau 2 năm, tỷ lệ người tiêu dùng lựa chọn các phương tiện thanh toán không tiền mặt như ngân hàng số, ví điện tử đã tăng đáng kể. Tuy nhiên, mức độ ưu tiên có sự phân hóa rõ rệt theo độ tuổi, khu vực và thu nhập.

Trong bối cảnh tiêu dùng ngày càng chuyển dịch sang môi trường số, nhờ sự phát triển của công nghệ và các chủ trương, chính sách từ Nhà nước, đáng chú ý như Quyết định 1813/QĐ-TTg, thanh toán không tiền mặt đang trở thành một xu hướng tất yếu tại Việt Nam. Nhằm phác họa bức tranh toàn cảnh về hành vi thanh toán của người tiêu dùng Việt, từ mức độ phổ biến đến động lực và rào cản khi tiếp cận thanh toán số, Cốc Cốc đã thực hiện khảo sát trực tuyến với 1.110 đáp viên trên nền tảng.

Khảo sát được công bố vào ngày 14/6 tại Hội thảo "Thanh toán không tiền mặt: Động lực tăng trưởng kinh tế số" diễn ra với sự tham dự của Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cùng đại diện các bộ, ngành và lãnh đạo TP.HCM.

Sự thay đổi trong xu hướng thanh toán của người tiêu dùng

Theo kết quả khảo sát từ Cốc Cốc, xu hướng thanh toán của người tiêu dùng Việt đang có sự chuyển dịch rõ rệt khi tiền mặt không còn “thống trị” trong các giao dịch hàng ngày. Gần 60% người tham gia khảo sát cho biết họ ưu tiên sử dụng các phương thức thanh toán không tiền mặt, chẳng hạn như ngân hàng số hay ví điện tử. Thậm chí, khi ra nước ngoài, người tiêu dùng cũng không hoàn toàn phụ thuộc vào tiền mặt tại địa phương mà thường kết hợp thêm các phương thức thanh toán số để tăng tính tiện lợi.

Tiền mặt còn “thống trị” trong các giao dịch hằng ngày?

Các phương thức thanh toán không tiền mặt hiện đang được sử dụng trong hầu hết các nhu cầu thiết yếu hàng ngày như mua sắm, ăn uống đi lại và chi trả sinh hoạt phí. Tuy nhiên, mức độ và tần suất sử dụng các hình thức thanh toán này có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm người tiêu dùng.

• Xét theo độ tuổi: Thế hệ trẻ dẫn đầu trong việc ưu tiên thanh toán không tiền mặt. Cụ thể, tỷ lệ chiếm chiếm tới 69% ở nhóm 18-24 tuổi và 75% ở nhóm 25-34 tuổi.
• Xét theo khu vực: Các quận nội thành của thành phố trực thuộc trung ương có sự ưu tiên cao nhất với tỷ lệ 74%.
• Xét theo thu nhập: Những người có mức thu nhập ổn định thường ưu tiên thanh toán không tiền mặt nhiều hơn.

Sự đa dạng của các phương tiện thanh toán không tiền mặt

Cùng với sự thay đổi trong thói quen chi tiêu, các phương tiện thanh toán không tiền mặt cũng ngày càng trở nên phong phú. Người dùng hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, cụ thể, ngân hàng số được 62% người dùng sử dụng, trong khi 48% ưu tiên các ví điện tử phổ biến như MoMo, ShopeePay hay VNPay. Bên cạnh đó, hình thức thanh toán bằng thẻ vật lý đặc biệt phổ biến tại các khu vực nội thành của những thành phố lớn.

Đáng chú ý, trong số các phương thức thanh toán không tiền mặt, quét mã QR đang là lựa chọn phổ biến nhất, với 86% người dùng ưu tiên sử dụng nhờ vào sự tiện lợi, nhanh chóng và khả năng tích hợp linh hoạt trên nhiều nền tảng.

Thanh toán không tiền mặt hiên đang được sử dụng cho hầu hết nhu cầu thường nhật.

Liệu thanh toán số có thay thế hoàn toàn tiền mặt?

Qua khảo sát, nhiều người tiêu dùng cho biết họ vẫn thường xuyên gặp những tình huống buộc phải dùng tiền mặt như đổ xăng, gửi xe, đi xe bus hay mua sắm tại chợ truyền thống. Chỉ khoảng 24% người được hỏi cho biết họ có thể thực hiện hoàn toàn các giao dịch bằng phương thức không tiền mặt. Điều này cho thấy thanh toán số hiện vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn bằng hình thức không tiền mặt.

Vậy lý do nào chi phối quyết định lựa chọn phương thức thanh toán của người tiêu dùng?

Kết quả khảo sát cho thấy, yếu tố quan trọng nhất chi phối quyết định sử dụng thanh toán không tiền mặt chính là sự tiện lợi và dễ dàng trong quá trình sử dụng, với 68% người tham gia lựa chọn lý do này. Bên cạnh đó, các yếu tố như tính bảo mật, an toàn và các chương trình ưu đãi đi kèm cũng có ảnh hưởng nhất định trong việc thu hút người dùng chuyển sang hình thức thanh toán số. Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng thay đổi. Một bộ phận người tiêu dùng vẫn ưu tiên sử dụng tiền mặt hàng ngày bởi thói quen cá nhân.

Tổng hợp một số trường hợp phổ biến mà người tiêu dùng phải sử dụng tiền mặt.

Bên cạnh đó, các đáp viên cũng ghi nhận nhiều lợi ích rõ rệt mà thanh toán số mang lại như giao dịch nhanh chóng, khả năng kiểm soát tài chính tốt hơn, tính bảo mật cao… Những ưu điểm này đang từng bước thay đổi hành vi tiêu dùng. Tuy nhiên, hình thức này vẫn đối mặt với nhiều rào cản nhất định, chẳng hạn như một số địa điểm chưa hỗ trợ thanh toán số, lo ngại về rủi ro bảo mật và các sự cố phát sinh trong quá trình giao dịch…

Nhìn chung, thanh toán không tiền mặt đang dần trở thành một phần tất yếu trong hành vi tiêu dùng hiện đại của người Việt. Dù còn tồn tại một số rào cản nhất định nhưng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ công nghệ, chính sách và đặc biệt là nhu cầu thực tiễn của người dùng, hình thức thanh toán số đang từng bước chiếm lĩnh thị trường.

Xem và tải Báo cáo tại đây.