AI Overviews đang thay đổi SEO – Manager cần làm gì?

Từ khóa vẫn nằm Top, nội dung vẫn sản xuất đều đặn, mọi thứ bạn vẫn vận hành như thời kỳ “hoàng kim” nhưng kết quả thì không. Vấn đề nằm ở chỗ Google đã không còn như cũ với sự ra đời của AI Overviews – một cuộc cách mạng đánh dấu bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử hoạt động của Google từ trước đến nay.

Google AI Overviews là gì?

Google AI Overviews là một tính năng của Google Search. Khi người dùng thực hiện truy vấn, AI Overviews sẽ bóc tách truy vấn dựa trên cơ chế Query Fan-out rồi “tỏa” đi tìm kiếm ở nhiều nguồn khác nhau. Chỉ sau 3-5 giây, kết quả trả về là một đoạn thông tin ngắn gọn, súc tích nằm ngay đầu trang kết quả tìm kiếm, phía trên các kết quả SEO truyền thống. Tuy nhiên hiện Google cũng đang thử nghiệm đặt các đoạn tóm tắt AI Overviews ở giữa trang tìm kiếm.

Phương châm xây dựng sản phẩm của Google là “Making AI helpful for everyone” (tạm dịch: Làm cho AI hữu ích với tất cả mọi người). Và điều đó càng được minh chứng rõ ràng qua tính năng AI Overviews, khi người dùng tiết kiệm được rất nhiều thời gian đọc và sàng lọc, tổng hợp thông tin vì đã có thể đạt được mục đích với các truy vấn đơn giản chỉ sau vài giây.

Vậy tính năng này sẽ ảnh hưởng gì đến website của bạn cùng định hướng chiến lược Marketing và SEO trong thời gian tới? Sau đây là 3 bài toán mà các doanh nghiệp sẽ phải đối mặt.

Bài toán số 1

Tác động: Traffic sụt giảm, nhưng không phải mọi từ khóa đều bị ảnh hưởng giống nhau

AI Overviews không ảnh hưởng đồng đều đến tất cả các loại từ khóa (theo phân tích của SEONGON trong báo cáo ảnh hưởng của AIO đến 3.000 website Việt Nam).

Cụ thể, những từ khóa có ý định tìm kiếm thông tin (Informational Search Intent) là nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất. Các truy vấn này thường chứa các từ để hỏi như “là gì”, “làm thế nào”, “tại sao”, hoặc là các chủ đề cần tìm hiểu sâu như “cách sử dụng ChatGPT”, “lịch sử chiến tranh lạnh”, và “nên ăn gì khi cảm cúm”. Các từ khóa này thường không còn dẫn người dùng đến website bởi đã được AI Overviews tổng hợp và trả lời trực tiếp ngay trên trang tìm kiếm.

Search Volume và tần suất xuất hiện AIO theo loại từ khoá.
Nguồn: SEONGON

Giải pháp: Hãy tập trung vào “ý định chuyển đổi” và nội dung chất lượng cao

Mặc dù traffic giảm, nhưng nhìn nhận lại một cách kỹ càng hơn thì thực chất, tỷ lệ chuyển đổi lại tăng lên. Đó là vì AI Overviews đang đóng vai trò như một phễu lọc, cố gắng “lọc traffic không có chuyển đổi” để dẫn những traffic chất lượng – có tỷ lệ chuyển đổi cao chảy vào các website của doanh nghiệp. Điều các doanh nghiệp cần làm lúc này là:

• Rà soát lại hệ thống từ khóa và tăng cường nội dung hướng đến “ý định chuyển đổi”: những nội dung phục vụ cho hành động mua hàng vẫn có nhiều cơ hội giữ traffic bởi người dùng phải tìm hiểu sâu hơn. Ví dụ, đối với lĩnh vực Fintech, thay vì viết “vay online nhanh cần những gì” (ý định thông tin), hãy tập trung vào từ khóa mang tính hành động cao hơn như “Đăng ký vay online trong 24h”, “So sánh các gói vay tiêu dùng cá nhân tốt nhất”, “Thủ tục vay online ngân hàng X”.
• Tăng cường tín hiệu EEAT (Experience – Expertise – Authoritativeness – Trustworthiness): Đầu tư vào nội dung chuyên sâu, độc quyền, người thật việc thật (trải nghiệm thực sự của cá nhân, góc nhìn chuyên gia, tình huống thực tế). Ví dụ như thực hiện các bài phỏng vấn bác sĩ, câu chuyện khách hàng hồi phục sức khỏe tốt...
• Sản xuất nội dung chất, có giá trị cao để được AI lựa chọn, hoặc ít nhất không bị mờ nhạt bởi AI.Ví dụ như “10 sai lầm cần tránh khi thiết kế căn hộ 2 phòng ngủ – Chia sẻ từ kiến trúc sư có 15 năm kinh nghiệm”.

AI Overviews đang đóng vai trò như một phễu lọc, cố gắng “lọc traffic không có chuyển đổi” để dẫn những traffic chất lượng, có tỷ lệ chuyển đổi cao vào website doanh nghiệp.

Bài toán số 2

Tác động: Phân tích hành vi người dùng trở nên phức tạp hơn

Ngoài vị trí đầu trang, Google cũng đang thử nghiệm cho AI Overviews xuất hiện ở giữa trang. Đây là cách Google cố gắng cân bằng và giữ chân những người đang tạo nguồn “nguyên liệu” cho AI. Bên cạnh đó, Google cũng muốn xem liệu vị trí đầu trang có phải là yếu tố ảnh hưởng lớn tới việc người dùng tương tác với kết quả của AI, hay họ sẽ quay trở lại nhấp vào các kết quả SEO tự nhiên nhiều hơn khi AI Overviews không chiếm spotlight ngay từ đầu.

Đây có thể là tin vui nhưng cũng là thách thức cho marketer bởi các website Top đầu có thể thở phào khi phần nào giành lại cơ hội tiếp cận người dùng, nhưng ở chiều ngược lại, hành vi người dùng cũng có thể thay đổi theo cách hiển thị mới. Nếu nội dung SEO không rõ ràng, không giải quyết được nhu cầu tìm kiếm, hoặc đơn giản là họ muốn có câu trả lời nhanh chóng hơn thì người dùng vẫn sẽ cuộn đến giữa trang để tìm kết quả của AI.

Ngoài ra thì việc AI Overviews xuất hiện không cố định (đầu hoặc giữa trang) cũng khiến quá trình phân tích hành vi trở nên phức tạp hơn bởi người dùng sẽ có một nhịp cuộn và điểm dừng khác nhau. Các chỉ số như tỷ lệ nhấp chuột (CTR), độ sâu cuộn trang (Scroll Depth) và các điểm dừng (Stopping Points) của người dùng sẽ khác nhau tùy theo vị trí xuất hiện của AIO, đòi hỏi các SEOer phải có những phương pháp đo lường và phân tích linh hoạt hơn.

Ngoài vị trí đầu trang, Google cũng đang thử nghiệm cho AI Overviews xuất hiện ở giữa trang.
Nguồn: SEONGON

Giải pháp: Tối ưu toàn bộ hành trình

• Xây dựng mô hình phân tích đa kênh, đánh giá hành vi không chỉ từ Google Search mà cả các nguồn như Social Search, hoặc từ Referral Link trong phần trả lời của các công cụ AI.
• Áp dụng công cụ phân tích nâng cao như GA4, Hotjar… để theo dõi hành vi người dùng chi tiết hơn (Heatmap, Scroll Depth, Rage Click…).
• Tối ưu UX/UI, nội dung trên trang phải bắt mắt, dễ đọc, rõ ràng mục đích ngay từ 3 giây đầu tiên.

Bài toán số 3

Tác động: Thay đổi cách tìm kiếm, từ “từ khóa ngắn” sang “truy vấn hội thoại” với câu hỏi dài, có bối cảnh rõ ràng

Người dùng đang chuyển dần từ “mua laptop dưới 15 triệu” sang các truy vấn như “sinh viên nên chọn laptop nào dưới 15 triệu để học thiết kế đồ họa và lâu bị nóng?”.

Những nội dung rõ bối cảnh, mang tính đối thoại chính là “nguyên liệu” yêu thích của AI Overviews.

Giải pháp: Tối ưu nội dung dạng Q&A và ngữ cảnh hóa mạnh mẽ

• Tối ưu nội dung theo schema FAQ, xây dựng chiến lược nội dung theo dạng hỏi – đáp (Q&A) để AI dễ hiểu và trích dẫn. Ví dụ, một thương hiệu bảo hiểm nhân thọ triển khai mục “Câu hỏi thường gặp” với các câu hỏi như: “Tôi có thể rút tiền từ hợp đồng bảo hiểm sau bao lâu?”, “Bảo hiểm nhân thọ có bắt buộc khám sức khỏe không?”.
• Tạo các nội dung có ngữ cảnh cụ thể. Ví dụ như “Lựa chọn phần mềm kế toán tốt nhất cho doanh nghiệp dưới 50 nhân sự”, thay vì chỉ “phần mềm kế toán tốt”.
• Đào sâu insight người dùng từ comment, inbox, chatbot, hoặc từ công cụ như ChatGPT để để hiểu vì sao họ lại tìm kiếm như vậy. Ví dụ, một trung tâm tiếng Anh có thể triển khai bài viết “Học IELTS cấp tốc trong 1 tháng có kịp không?” sau khi tổng hợp câu hỏi mà lead nhắn trong phần inbox.

Doanh nghiệp cần chuyển mình từ tư duy “lên top từ khóa” sang tư duy “xuất hiện đúng ngữ cảnh, đúng câu hỏi, đúng lúc người dùng cần”.

Với AI Overviews, Google không chỉ thêm một tính năng mới mà còn thay đổi cách người dùng tìm kiếm, thay đổi cách hiển thị kết quả. Giờ đây, doanh nghiệp cần chuyển mình từ tư duy “lên top từ khóa” sang tư duy “xuất hiện đúng ngữ cảnh, đúng câu hỏi, đúng lúc người dùng cần”.