Vì Sao Tôi Tự Rời Ghế BOD Ở Một Startup
Có một loại xung đột lợi ích trong hội đồng quản trị mà tôi ít khi thấy ai nói tới. Không phải chuyện nhận hoa hồng từ nhà cung cấp hay ký hợp đồng với công ty người thân. Những trường hợp đó dễ nhận ra và thường đã có quy trình xử lý ngay trong phòng họp. Loại tôi muốn kể khó thấy hơn nhiều: khi chính bạn ngồi ghế BOD ở hai tổ chức, và hai tổ chức đó dần dần bắt đầu cạnh tranh nhau. Không ai làm gì sai, nhưng vị trí của bạn không còn phù hợp nữa.
Tôi đã ở đúng tình huống đó. Tôi tham gia BOD của FLYER, nền tảng luyện thi ảo cho các trung tâm Anh ngữ với hơn 500 trung tâm và trường cùng hơn 150.000 trẻ em sử dụng, từ giai đoạn sớm. Đồng thời tôi cũng ngồi BOD của DigiArt Academy, sau này đổi tên thành Creatii.com, nền tảng học kỹ năng số và AI với 20.000 học viên trả phí. Suốt nhiều năm hai công ty ở hai mảng tách biệt: một bên luyện thi chứng chỉ quốc tế cho trẻ em, một bên khoá học kỹ năng số cho người lớn.
Năm 2025, mọi thứ thay đổi. FLYER bắt đầu phát triển tính năng AI Speaking, luyện nói bằng AI, trong khi Creatii cũng đang xây các khoá học AI cho nhóm đối tượng tương tự. Ranh giới giữa "công cụ học AI cho trẻ em" và "khoá học kỹ năng AI" mờ dần. Tôi nhận ra mình đang ngồi ở vị trí có thể tiếp cận chiến lược sản phẩm AI của cả hai bên cùng lúc. Tôi chưa hề chia sẻ sai một thông tin nào, nhưng điều đó không còn là vấn đề chính.
Tín hiệu rõ nhất với tôi là một khoảnh khắc rất nhỏ: trong đầu xuất hiện ý nghĩ "chuyện này không nên nói ở đây vì bên kia đang làm tương tự". Khi bạn bắt đầu tự kiểm duyệt thông tin trong một cuộc họp, xung đột không còn là nguy cơ tiềm ẩn nữa, nó đang diễn ra ngay lúc bạn ngồi trong phòng. Và kể cả khi bạn hoàn toàn trung thực, các cổ đông, nhà đầu tư hay đội điều hành vẫn có quyền nghi ngờ tính khách quan của bạn.
Quyết định của tôi là minh bạch với cả hai BOD trước khi rút lui. Không im lặng rời đi, không chờ ai đó phát hiện rồi đặt câu hỏi. Tôi trình bày rõ bản chất xung đột đang hình thành, giải thích vì sao giữ cả hai ghế sẽ không công bằng cho cả FLYER lẫn Creatii, và đề xuất tập trung vào Creatii, nơi tôi gắn bó sâu hơn ở giai đoạn đó. Cả hai BOD đều đồng thuận, và việc bàn giao diễn ra có kế hoạch chứ không đột ngột.
Nhìn lại, điều tôi thấy quan trọng nhất không phải việc rời đi mà là cách rời đi. Thông báo cho cả hai bên cùng lúc với cùng một nội dung, vì báo một bên trước rồi hỏi họ nên xử lý bên kia thế nào tự nó đã là thiên vị thông tin. Đề xuất một lộ trình bàn giao vài tuần thay vì biến mất ngay. Và giữ quan hệ tôn trọng sau đó. Những sai lầm tôi thấy người khác hay mắc thì ngược lại: im lặng chờ xung đột tự biến mất, trong khi thị trường thường chỉ hội tụ thêm chứ không tách ra; hoặc rời đi với lý do "bận việc khác", để rồi khi sự thật lộ ra thì niềm tin mất gấp đôi.
Nếu bạn đang ngồi nhiều ghế BOD, hãy tự hỏi ba câu: hai tổ chức có đang ra sản phẩm cạnh tranh nhau không, bạn có đang tự kiểm duyệt thông tin ở một bên không, và bạn có đang dồn hết thời gian cho một bên trong khi bên kia chỉ còn sự hiện diện hình thức không. Nếu câu trả lời là có, từ nhiệm chủ động thường củng cố uy tín của bạn hơn là làm tổn hại nó.
Bài viết gốc và một số case study thực tế mình có phân tích chi tiết hơn tại đây: https://ebook.beginguru.com/blog/tu-nhiem-khoi-bod-vi-xung-dot-loi-ich/