Thuê freelancer hay agency làm SEO AI: so theo đầu việc, đừng chỉ so giá
Khi cân giữa một freelancer báo vài triệu mỗi tháng và một agency báo gấp mấy lần, câu hỏi hay gặp là "đắt hơn thì được thêm gì". Tôi thấy dễ trả lời hơn nếu tách SEO AI thành từng đầu việc, rồi xem bên nào làm được việc nào, rủi ro nằm ở đâu.
Nói trước để bạn đọc cho đúng: tôi làm ở một đơn vị cung cấp dịch vụ GEO, tức là bên agency. Bài này vì vậy không nêu tên ai, kể cả bên tôi, và tôi cố viết cả phần agency dễ làm hỏng.
SEO AI, hay GEO (Generative Engine Optimization), ở đây hiểu là làm sao để khi khách hỏi ChatGPT, Gemini, Perplexity hoặc Google AI Overview, câu trả lời có nhắc tới doanh nghiệp và dẫn về website của bạn.
SEO AI gồm những đầu việc nào?
Khi tách ra, tôi thấy có năm việc. Một là cho máy đọc được website: trang không bị chặn, được Google index, nội dung chính hiện ngay chứ không giấu sau nút bấm. Hai là viết nội dung trả lời đúng câu khách hay hỏi, rõ ràng tới mức AI trích một đoạn là đủ ý. Ba là có mặt ở nguồn bên ngoài mà AI hay đọc: hồ sơ doanh nghiệp, bài chia sẻ trên cộng đồng ngành, danh bạ. Bốn là đo bằng một bộ câu hỏi cố định, hỏi lại theo lịch. Năm là báo cáo để doanh nghiệp tự kiểm được.
Đặt cạnh nhau thì thấy năm việc này cần những người khác nhau: người rành kỹ thuật web, người viết, người đi làm hồ sơ và bài ngoài, người đo. Đây là điểm mấu chốt khi so freelancer với agency.
Freelancer và agency khác nhau ở đâu?
Một freelancer giỏi thường mạnh rất rõ ở một, hai việc trong năm việc trên. Có người rất chắc kỹ thuật, có người viết rất tốt. Ưu điểm là bạn nói chuyện trực tiếp với người làm, giá mềm, sửa nhanh. Rủi ro là các việc còn lại bị bỏ trống mà không ai nói ra, và mọi thứ phụ thuộc một người: người đó bận hay nghỉ thì dự án dừng.
Agency có người cho từng việc, có quy trình bàn giao, ít phụ thuộc một cá nhân. Nhưng rủi ro của agency cũng có thật: người tư vấn lúc ký hợp đồng chưa chắc là người làm, báo cáo đẹp mà khó kiểm, và gói lớn có thể kèm những việc doanh nghiệp nhỏ chưa cần.
Chọn theo giá rẻ hay theo case study?
Với SEO AI, case study đang khó dùng hơn với SEO truyền thống. Dịch vụ còn mới, nên số dự án có kết quả đo đủ dài chưa nhiều. Câu trả lời của AI lại thay đổi theo từng lần hỏi: nghiên cứu SparkToro công bố tháng 1/2026 (làm cùng Gumshoe: 600 người hỏi các công cụ AI 12 câu tìm sản phẩm, dịch vụ, gom được 2.961 câu trả lời) cho thấy AI đưa lại đúng cùng một danh sách thương hiệu chưa tới 1 trên 100 lần. Một ảnh chụp "ChatGPT đã nhắc tên khách hàng" vì vậy chỉ chứng minh được một lần hỏi.
Vì vậy tôi không xem nhẹ giá, cũng không tin case study ngay. Tôi xem case study có ghi bộ câu hỏi, ngày đo, nền tảng và số lần hỏi hay không. Một con số kiểu "độ hiện diện AI tăng X%" mà không ghi đo bằng công cụ nào thì chưa so được với bên khác, vì mỗi công cụ tính một kiểu. Google cũng có trang hướng dẫn thuê SEO ("Do you need an SEO?", cập nhật tháng 6/2026), gợi ý hỏi ví dụ việc đã làm và cách báo cáo, và dặn cẩn thận với bên hứa bảo đảm thứ hạng. Lời khuyên đó dùng được cho cả freelancer lẫn agency.
Rủi ro chung và cách giảm
Có ba rủi ro tôi thấy ở cả hai phía. Thứ nhất là quyền truy cập: Search Console và Google Analytics đều cho thêm người dùng theo tài khoản riêng, với mức quyền phù hợp, nên không cần đưa mật khẩu chung. Thứ hai là quyền sở hữu: bài viết, hồ sơ doanh nghiệp, tài khoản trên các trang ngoài nên đứng tên và email của doanh nghiệp, để khi đổi người làm không mất gì. Thứ ba là bàn giao: thoả thuận từ đầu khi dừng hợp tác thì nhận lại những gì, dưới dạng nào.
Nếu còn phân vân, cách ít rủi ro là làm thử một phần nhỏ: một tháng kiểm tra website, hoặc một nhóm trang quan trọng. Xem cách người ta làm và báo cáo rồi mới ký dài.
Sáu câu nên hỏi, dù là freelancer hay agency
- Ai trực tiếp làm website của tôi, và họ làm phần nào trong năm đầu việc?
- Phần nào không nằm trong báo giá?
- Đo bằng bộ câu hỏi nào, trên nền tảng nào, bao lâu một lần?
- Báo cáo có ảnh chụp câu trả lời của AI kèm ngày giờ để tôi tự mở lại không?
- Tài khoản, nội dung, hồ sơ tạo ra đứng tên ai?
- Khi dừng hợp tác, tôi nhận lại những gì?
Bên nào trả lời rõ sáu câu này, tôi thấy đáng nói chuyện tiếp, dù giá cao hay thấp.
Nguồn tham khảo: so sánh thuê agency, freelancer hay tự làm GEO mà tôi dùng khi tách năm đầu việc ở trên.