Quyển sách tôi yêu: Sherlock Holmes

“Hãy thẳng tiến ngay nếu mọi việc thuận lợi. Còn nếu mọi thứ không thuận lợi, thì cũng tiến lên y như vậy thôi.” - Sherlock Holmes

Đó là câu trích dẫn ưa thích mà mình để trên ảnh bìa Facebook cá nhân, cũng là kim chỉ nam của mình trong công việc và cuộc sống.

Nhắc đến truyện trinh thám thì không thể không nhắc đến tác phẩm kinh điển Sherlock Holmes. Xuất hiện từ năm 1887, tác giả Arthur Conan Doyle đã xây dựng nhân vật Sherlock Holmes là một vị thám tử nổi tiếng với trí thông minh siêu phàm, khả năng suy luận logic và sự quan sát tinh tường.

Với mình, đọc Sherlock Holmes không chỉ là theo chân những vụ án hóc búa mà còn là hành trình học cách quan sát, phân tích, tư duy trong công việc và cuộc sống.

Sức mạnh của việc quan sát chi tiết

Holmes luôn bắt đầu từ những chi tiết nhỏ nhặt: vết bùn trên giày, vết sơn trên áo, nét chữ run run trên tờ giấy. Trong khi người khác bỏ qua, ông biến chúng thành chìa khóa mở ra tất cả vụ án. Chỉ bằng việc quan sát một người khi họ vừa mới bước vào phòng, ông có thể nói họ đến từ đâu, làm nghề gì hay ít nhất là một vài thông tin về xuất thân và sở thích của họ.

Đôi khi những điều nhỏ nhặt mới là thứ tạo nên sự khác biệt. Trong công việc cũng thế, mình luôn tin làm được việc nhỏ thì mới làm được việc lớn và cách bạn làm một việc chính là cách bạn làm mọi việc. Đó cũng là lý do mình cố gắng từ những việc nhỏ nhất, tập trung quan sát để học hỏi và rút kinh nghiệm.

Kiên nhẫn và dám dấn thân

Holmes không bao giờ vội vàng kết luận - “Một sai lầm cơ bản là cứ đặt trước các giả thiết khi chưa có trong tay các sự việc thực tế. Làm như vậy khiến cho nhận định của chúng ta dễ bị đi chệch lắm.” Holmes không ngồi bàn giấy để suy luận, ông chọn cách lang thang khắp các ngõ ngách trên phố, tìm chuyến xe xuyên đêm để đến hiện trường, ông còn sẵn sàng lao vào những tình huống nguy hiểm khi chạm mặt với tội phạm. Tất cả chỉ vì một điều duy nhất: tìm ra sự thật.

Với Holmes, luôn có nhiều cách để tiếp cận vấn đề. Có khi ông có thể tìm ra câu trả lời một cách nhanh chóng, nhưng cũng có lúc ông phải thức nhiều đêm liền để điều tra. Nếu kế hoạch thất bại, Holmes sẽ không dừng lại mà tiếp tục tìm những giải pháp khác. Đằng sau vẻ ngoài có vẻ khô khan của Holmes là một trí tuệ phi phàm, một trái tim nhân hậu và niềm tin mãnh liệt vào sự chiến thắng của công lý.

Đây chính là bài học thứ hai đối với mình, nghề nghiệp không chỉ phương thức kiếm sống, đó còn là cách mình lựa chọn con đường sẽ theo đuổi đến cùng, để tạo ra giá trị và sống đúng với bản ngã.

Luôn học hỏi không ngừng

Mình vẫn còn nhớ trong “Vụ tai tiếng của xứ Bohemia”, bằng việc quan sát bức thư được gửi đến, từ chất liệu, ký hiệu cho đến lối hành văn, Sherlock Holmes có thể dự đoán phần nào về vị khách mà mình sắp tiếp đón:

Chữ “G” và chữ “t’ là viết tắt của “Gesellschaft”, tiếng Đức có nghĩa là “Công ty”. Nó giống như ta thường dùng chữ “Co.” vậy. “P” dĩ nhiên thay cho “Papier”. Bây giờ đến chữ “Eg.”. Tra trong Từ điển địa lý[2] xem sao.- Anh lấy xuống một quyền sách to tướng từ trên kệ sách - Eglow, Eglonizt... Đây rồi, Egria. Một vùng nói tiếng Đức, tại xứ Bohemia, cách Carlasd không xa. Nổi tiếng nhờ Wallensten tạ thế tại đó, và nhờ có rất nhiều nhà máy thủy tinh, nhà máy giấy. Ha ha, bạn ơi, bạn có thấy gì không?

- Giấy sản xuất tại Bohemia.

- Chính xác. Và người đàn ông viết những dòng chữ này là một người Đức. Cậu có thấy cấu trúc câu “Thành tích này của ông chúng tôi đã từ khắp nơi nghe thấy”. Chỉ có người Đức mới sử dụng động từ ở cuối câu.

Rồi trong vụ “Chiếc nhẫn tình cờ”, chỉ từ một ít tro đen và xốp, Sherlock Holmes đã biết đó là loại xì gà Trichinopoly. Bác sĩ Watson - đồng đội của Holmes cũng đã viết lại: “Đôi khi anh ở lì cả ngày trong phòng thí nghiệm, khi khác thì ở trong phòng phẫu tích.” Holmes còn có cả một kho tư liệu tra cứu riêng - là những tài liệu do ông tự sưu tập và hệ thống hóa. Chính nhờ vậy mà khi gặp vụ án, Holmes ta có thể ngay lập tức tìm kiếm những thông tin then chốt. Ông còn rất giỏi trong việc giải các loại mật mã; bậc thầy về cải trang; có thể chơi violin; là chuyên gia đánh gậy, đấu kiếm và quyền anh; vận dụng thành thạo Luật pháp nước Anh,... Tất cả những kiến thức, kỹ năng ấy đã giúp ông “cân” mọi vụ án.

Mình từng tặng sách, cũng từng bán sách cũ cho người khác, nhưng trọn bộ Sherlock Holmes thì luôn có một vị trí vững chắc trên kệ. Mình vẫn sẽ đọc lại những cuốn sách ấy và thêm nhiều cuốn sách khác nữa, bởi “Giáo dục sẽ không bao giờ có điểm dừng. Đó là một chuỗi những bài học mà bài hay nhất sẽ nằm sau cuối.” - Sherlock Holmes.