Quyển sách tôi yêu: Quyển sách tôi yêu là quyển sách tôi viết

Khi đọc lời mời tham dự cuộc thi Quyển sách tôi yêu từ Brands Vietnam, mình đã đùa với một người bạn rằng: "Nếu Tâm nói quyển sách mà Tâm yêu nhất là quyển sách do Tâm viết ra, liệu nó có bị xem là PR trá hình không ha?"

Câu hỏi vu vơ ấy lại khiến mình suy nghĩ ít nhiều sau đó. Là người làm trong ngành, chúng ta dành cả sự nghiệp để phân tích nỗi đau, phân tích pain point của khách hàng để xây dựng những câu chuyện thương hiệu chạm đến trái tim họ. Nhưng mà, đã bao giờ chúng ta nhìn lại và phân tích chính nỗi đau của mình như một case study marketing thất bại hay chưa?

Với mình, case study đó là một mối tình đơn phương kéo dài khoảng 15 năm.

Ảnh: Hoàng Ngọc

Đó là một campaign, một chiến dịch mà mình đã đổ vào tất cả nguồn lực như thời gian, cảm xúc lẫn biết bao chân thành. Sản phẩm ở đây là chính con người mình. Đối tượng mục tiêu thì chỉ có một người, đó là người con gái mà mình đem lòng yêu đơn phương ấy.

Và kết quả thì sao? ROI là một con số 0 tròn trĩnh. Mình còn được khuyến mãi thêm một trái tim tan vỡ cùng nhiều đêm mất ngủ.

Trong marketing, sau mỗi chiến dịch thất bại, chúng ta đều thực hiện một buổi phân tích về chiến dịch đó. Chúng ta mổ xẻ dữ liệu, tìm ra sai lầm rồi rút kinh nghiệm. Nhưng mà, bạn có để ý không, với những thất bại cá nhân, dường như chúng ta thường bỏ qua bước quan trọng này.

Vậy nên, đây là lúc mà mình quyết định viết ra cuốn sách Lành Thay Một Vết Tâm Thương. Mình viết không phải để than vãn mà là để nghiêm túc phân tích chiến dịch quan trọng đời mình, chiến dịch cưa đổ trái tim người ấy. Quá trình đó đã vô tình trở thành một khóa học cấp tốc về marketing và xây dựng thương hiệu cá nhân.

Đầu tiên, đó là quá trình brand audit cho tâm hồn. Cuốn sách buộc mình phải đối mặt với những câu hỏi khó mà chẳng mấy khi mình đi tìm câu trả lời. Ví dụ như, đó là câu hỏi “Giá trị cốt lõi của mình là gì?” "Thông điệp mình gửi đi có thực sự nhất quán không? Hay mình đang cố gắng chào mời một phiên bản không chân thực để làm hài lòng khách hàng là nàng ấy?”

Giống như một thương hiệu mất phương hướng, mình nhận ra là mình đã không hiểu rõ chính sản phẩm của mình. Nói cách khác, mình không hiểu chính mình.

Tiếp theo là giai đoạn repositioning tái định vị. Hành trình mà mình ghi lại trong sách là quá trình mình tìm lại giá trị nội tại, giá trị thật của con người mình. Nó không phụ thuộc vào việc thị trường có chấp nhận mình hay không. Nó là việc mình xác định lại giá trị của bản thân mình thông qua những câu hỏi như

_ Tôi là ai?

_ Tôi đại diện cho điều gì?

_ Điều gì làm tôi khác biệt?

Đây chính là bài học mà Al Ries và Jack Trout có viết trong cuốn sách kinh điển Positioning mà mình nghĩ là nhiều marketer hẳn đã đọc qua.

Quá trình viết sách cũng là lúc mình chuyển từ tư duy của một người sáng tạo bay bổng sang một người làm kinh doanh. Mình không chỉ viết điều mình muốn mà mình còn phải nghiên cứu xem khách hàng, xem độc giả của mình cần gì, làm thế nào để đóng gói thông điệp một cách hấp dẫn nhất. Vì mình chọn hình thức tự xuất bản nên mình buộc phải tìm đọc những cuốn sách về xây dựng thương hiệu cá nhân, về nghệ thuật kể chuyện để tự mình quảng bá cho sản phẩm được tốt nhất có thể.

Và rồi, khi những trang viết thành hình, được đóng gói, được cắt xén cẩn thận và trở thành một cuốn sách nằm gọn trên tay, mình nhận ra một sự thật là: Lành Thay Một Vết Tâm Thương không chỉ là một cuốn sách về chữa lành, về tâm lý học ứng dụng. Nó là một sản phẩm, một thương hiệu, một câu chuyện được xây dựng từ chính chất liệu chân thật đi ra từ đời mình, đi ra từ chính trải nghiệm của mình.

Có thể, là một marketer đang ấp ủ viết nên một cuốn sách nào đó, bạn có lẽ cũng như mình ngày xưa, sẽ tự hỏi là: "Câu chuyện của mình, sách của mình thì có giá trị gì? Kiến thức, kinh nghiệm và trải nghiệm của mình thì có đáng gì để mà viết thành sách khi ngoài kia đã có quá nhiều lý thuyết từ Philip Kotler đến Seth Godin?"

Nè bạn, hãy tin mình rằng, những cuốn sách kinh điển cho chúng ta bộ khung và lý thuyết. Nhưng mà, chính những trải nghiệm cá nhân của bạn mới là thứ thổi hồn vào những khung lý thuyết đó.

Kinh nghiệm xử lý khủng hoảng truyền thông của bạn, câu chuyện bạn thuyết phục một khách hàng khó tính, hay thậm chí là bài học từ một chiến dịch thất bại nào đó, tất cả đều là những case study vô giá mà không AI nào có thể tạo ra. Nói một cách ví von thì chúng là chất liệu để tạo nên những con bò tía độc đáo trên cánh đồng cuộc đời này.

Trong thời đại mà nội dung ta xem trên mạng ít nhiều được tạo ra từ AI, những câu chuyện chân thật do chính bạn viết nên từ trải nghiệm và cảm xúc của con người, nó lại càng trở nên quý giá. Những câu chuyện ấy mang tính con người, là cầu nối tạo ra kết nối thực sự giữa người với người với nhau.

Mình hy vọng rằng, một ngày nào đó, khi ai đó hỏi bạn rằng:

_ Hey, quyển sách mà đằng ấy yêu thích nhất là gì thế?

khi ấy, mình mong là bạn có thể tự hào đáp lại rằng:

Quyển sách tui yêu lắm lắm luôn là quyển sách tui viết đó. Đọc thử không?