Quyển sách tôi yêu: Hành trình trở thành “người” trước khi “thành công”
Có những quyển sách đến với ta đúng vào thời điểm ta cần nhất. Không phải lúc nào cũng chủ đích đi tìm, đôi khi chỉ là một buổi chiều ghé vào hiệu sách, vô tình lật vài trang… và rồi thấy như bắt gặp chính mình trong đó. Với tôi, “Cách sống” của Inamori Kazuo là một cuốn sách như thế.
Tuyệt nhiên tôi không phải mọt sách – mỗi năm tôi chỉ dám đặt mục tiêu 1-2 quyển nhưng khi đã chọn lấy một quyển, tôi nghiền ngẫm tới tận đáy chữ, để thấy mình được soi, được thức tỉnh, được rèn cảm giác trở nên “thành người”.
Và “Cách sống” của Inamori Kazuo là một trong những quyển như thế.
Tôi tìm đến nó rất tình cờ. Một buổi chiều cuối tuần khi bước vào hiệu sách, trong số rất nhiều tựa sách – “lời tít” và tôi dừng lại ở một quyển giản dị. Chỉ lướt qua vài trang đầu của “Cách sống” thôi cũng đủ khiến tôi dừng lại.
Tôi lật, đọc, rồi như tìm được một tấm bản đồ cho những băn khoăn trong lòng: mình nên đi đường nào, làm sao sống cho đúng, cho đẹp.
Thời điểm ấy, tôi vừa chuyển sang công ty mới – công việc thách thức, đầy hứa hẹn, nhưng thu nhập chưa được như kỳ vọng. Chỉ sau một tháng, BOD công nhận năng lực của tôi, giao thêm trách nhiệm, nhưng không hề nói đến việc điều chỉnh lương. Trong lòng tôi trống trải: Tiếp tục với áp lực mà phần thưởng không rõ ràng, hay dừng lại để cân nhắc lại? Chồng tôi thì công việc cũng đang bấp bênh. Sự lo lắng về tương lai hiện hữu rõ mồn một.
Và “Cách sống” đến như một lời thì thầm: dừng lại một chút để nhìn lại, để rèn mình trước khi đòi hỏi được đền đáp. Tôi học được rằng, đôi khi cần chấp nhận “lùi một bước” trong lợi ích tức thời để có bước tiến vững chắc hơn về sau, cả về năng lực lẫn nhân cách.
“Sống bình thường để trở nên phi thường”.
6 phép tinh tiến – Những điểm tôi tâm đắc
Inamori đưa ra những hướng dẫn rất giản dị nhưng sâu sắc để rèn luyện bản thân, tôi tóm lại như sau (và đã biến thành “phép tinh tiến” trong đời tôi):
- Nỗ lực để không thua kém người khác: Nỗ lực mỗi ngày, không so sánh để ghen, mà để học hỏi, để từng bước vươn lên.
- Khiêm tốn, không tự mãn: Dù có thành công, vẫn giữ tâm đơn giản, biết mình còn thiếu, biết học hỏi.
- Nhìn lại bản thân mỗi ngày: Không phải để cô đơn hay tự trách, mà để thấy mình đã tốt hơn ngày hôm qua không, đã làm đúng hay chưa, đã sống đúng đạo hay chưa.
- Cảm ơn đời đã cho mình được sống: Mỗi sáng thức dậy, mỗi thử thách, mỗi niềm vui nhỏ đều là cơ hội, là đặc ân.
- Nhân hậu, vị tha: Không chỉ trong lời nói mà trong việc làm, suy nghĩ. Giúp đỡ người khác không chờ đợi được đáp trả.
- Không để cảm tính chi phối; không quá dằn vặt trăn trở: Giữ được sự bình tĩnh, lý trí, thấu hiểu điều gì thuộc về mình, điều gì không; biết tha thứ và buông bỏ những gì không tốt cho tâm hồn.
Lao động tinh tấn
Trong quyển sách có đoạn: “Hoàn thiện con người còn hơn hoàn thiện sự nghiệp, có nghĩa là nhân cách của con người sẽ được hoàn thiện thông qua công việc. Tư duy triết học sinh ra từ những giọt mồ hôi, và tâm hồn cũng được tôi luyện trong lao động hàng ngày. Mọi thành tựu đều bắt nguồn từ những trăn trở, nỗ lực của con người”.
Nhân cách con người được rèn giũa qua lao động. Người lao động tinh tấn là người coi công việc là nơi để hoàn thiện mình, không phải chỉ để lấy cái bằng khen hay để người khác nhìn. Inamori nhấn mạnh: “Hoàn thiện con người còn hơn hoàn thiện sự nghiệp”.
Một người hoàn thành tốt công việc cho thấy, họ tập trung cao độ vào mục tiêu, liên tục suy nghĩ đến nó để HOÀN THÀNH, và sáng tạo, chỉnh sửa, luyện tập để kết quả đó TỐT nhất. Họ thể hiện sự tuân thủ quy định nghiêm ngặt, tôn trọng deadline, nghiêm túc trong công việc. Hoàn thành công việc đúng thời hạn thể hiện họ biết lắng nghe, biết ghi nhớ và tôn trọng cấp trên.
Nên trong công việc, cách tôi đánh giá nhân sự là 70% dựa vào kết quả.
Chạm vào là đứt tay – Sống không nửa vời
Có một hình ảnh trong lòng tôi mãi không phai: “Tạo ra những sản phẩm hoàn hảo, chạm vào là đứt tay”. Hình ảnh ấy không chỉ nói về sản phẩm, mà về tâm hồn, về công việc, về cách sống.
- Sản phẩm hoàn hảo: là khi bạn không để mình làm cho xong việc, cho qua ngày, mà dốc lòng với từng chi tiết nhỏ – từng đường nét, từng lời nói, từng quyết định – để khi ai đó chạm vào sẽ “chút đứt tay vì sắc bén, vì tinh tế, vì hoàn thiện”.
- Tâm hồn hoàn hảo: Không phải ngây thơ, không phải không vết xước, nhưng sống sao cho mỗi lần người khác tiếp xúc với bạn – lời nói, hành động – đều cảm nhận được sự chân thành, sự tinh tế, sự tôn trọng. Khi một người sống như vậy, khi bạn đặt tiêu chuẩn cao cho bản thân, bạn sẽ dễ bị “chạm” – có thể người khác khó chịu, vì bạn khiến họ thấy mình chưa đủ; có thể bạn bị chỉ trích – nhưng đó là dấu hiệu bạn không trượt vào sự vô cảm, sự tạm bợ.
Áp dụng vào công việc: Khi deadline gần, khi khách hàng khó tính, khi đồng nghiệp không hiểu bạn, vẫn giữ được trách nhiệm, giữ được thẩm mỹ, giữ được đạo đức công việc – vì mỗi chi tiết nhỏ tạo nên tổng thể.
Một vài câu nói, phương trình sống trong “Cách sống”
- Inamori nói: “Cuộc đời – công việc và kết quả = cách suy nghĩ × nhiệt huyết × khả năng.” Nghĩa là, bạn có giỏi đến mức nào, có làm việc chăm chỉ đến đâu, nếu cách nghĩ (tư tưởng, thái độ) sai – hoặc tiêu cực – thì kết quả sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.
- Ông cũng cho rằng: “Tôi có thể thiếu tài năng, nhưng nếu kiên trì theo đuổi điều đúng đắn với tư cách con người thì vẫn có thể thành công.”
- Một câu nữa tôi rất thích: “Khi bạn trở nên kiêu ngạo sau thành công, khi khiêm tốn mất đi, những điều tốt đẹp cũng rất dễ bị mất.” Tức là khi đã được ghi nhận, đã có thứ mình mong muốn, dễ lạc vào sự tự mãn, quên mất cội nguồn, quên mất phép “nhìn lại bản thân”.
Có thể với nhiều người, “Cách sống” chỉ là một cuốn sách triết lý kinh doanh. Nhưng với tôi, nó giống như chiếc gương soi, để tôi tự vấn: mình đang sống thế nào, đang làm việc thế nào, và đang trở thành một con người ra sao.
Cuốn sách khiến tôi hiểu rằng, sự nghiệp rồi sẽ đến, thu nhập rồi cũng sẽ đến. Nhưng quan trọng hơn, chính là từng ngày, từng ngày một, mình đang rèn luyện để trở thành một con người tử tế, vững vàng và hữu ích cho xã hội.
Từng câu từng chữ thật dung dị nhưng thấm thía. Bằng cả tấm lòng, tôi mong rằng nếu bạn đã đọc đến đây, rất mong bạn bỏ chút thời gian để mua và đọc cuốn sách này. Chắc chắn, bạn sẽ nhận lại được rất nhiều thứ so với số tiền bé nhỏ đã bỏ ra.