Quyển sách tôi yêu: Chiến Lược Kinh Doanh Từ Phật Pháp

Nếu có người bảo bí quyết kinh doanh bền vững nằm trong… Kinh Phật, bạn sẽ phản ứng thế nào? Chắc hẳn bạn nghĩ đó là chuyện hoang đường. Phật giáo thì gắn với tinh thần buông bỏ tham vọng, còn thương trường lại là nơi tính toán, cạnh tranh từng đồng. Nhưng nếu đó là bí quyết của một học giả tốt nghiệp Đại học Princeton danh tiếng, đồng thời là Phó Chủ tịch một công ty kim cương với doanh thu hơn 100 triệu đô la Mỹ mỗi năm thì sao?

Tôi từng nghĩ đạo pháp và thương trường là hai thế giới song song không có chung giao lộ. Cho đến khi đọc Năng Đoạn Kim Cương của Geshe Michael Roach. Sau khi tốt nghiệp đại học danh tiếng, ông dành 22 năm tu học tại tu viện Tây Tạng rồi quay về New York gây dựng Andin từ con số 0 lên hàng trăm triệu đô bằng chính những nguyên lý ông thọ học nơi cửa thiền.

Cuốn sách mở đầu bằng việc lý giải cái tên Năng Đoạn Kim Cương. Đây vốn là tựa của một bản kinh cổ in năm 868 và được xem là cuốn sách in xưa nhất còn lưu giữ trên thế giới. “Kim cương” tượng trưng cho sự rắn chắc, bất hoại; còn “năng đoạn” nghĩa là có thể chặt đứt. Và điều duy nhất có thể chặt được kim cương chính là trí tuệ, sức mạnh tối thượng bên trong mỗi người.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất là sự đảo ngược trong tư duy của sách: muốn nhận, trước hết phải cho đi. Nguyên lý nghe có vẻ giản đơn nhưng khi tôi vận dụng vào bán hàng, quản trị hay marketing thì lại vô cùng hiệu nghiệm. Thậm chí, Giám đốc kinh doanh cấp cao của VietnamWorks cũng từng nói: “Bán hàng là nghề đi cho.” Cho khách hàng giải pháp, giá trị, sự quan tâm thay vì tâm thế đi xin người ta mua. Hay như Chiến dịch Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam của Vinamilk với hơn 40.000 suất sữa trao cho trẻ em nghèo chính là minh chứng cụ thể. Quả ngọt nhận lại không chỉ là vài trăm tỷ doanh thu, mà còn là niềm tin, sự trung thành và tình cảm của hàng triệu khách hàng.

Trong xã hội tôn thờ lợi nhuận, khái niệm “kinh tế Phật giáo” nghe có vẻ viển vông. Thậm chí nhiều học giả kinh tế còn cho rằng đạo đức chỉ làm chậm tốc độ tăng trưởng. Thế nhưng, ngay từ buổi sơ khai, Phật giáo đã song hành với kinh doanh, quản trị và đời sống xã hội. Đức Phật vốn là một vị thái tử được đào tạo để trị vì cả vương quốc, và những đệ tử đầu tiên của Ngài là các thương nhân, vương công và quý tộc nắm trong tay quyền lực chính trị lẫn kinh tế của Ấn Độ cổ đại. Chính vì vậy, khi nói đến “kinh tế Phật giáo” là đưa trí tuệ giác ngộ vào từng quyết định quản trị, từng chính sách phát triển. Kinh doanh không chỉ để làm giàu cho một cá nhân, mà còn để kiến tạo giá trị chung, tạo ra phúc lợi cho xã hội và hạnh phúc cho con người.

Đọc những dòng phân tích về luật nhân quả trong thương trường, tôi bất giác liên tưởng đến thế giới marketing hôm nay. Người ta vẫn hay bảo thành công trong marketing đôi khi chỉ là nhờ “ăn may”. Nhưng mọi thành công đều bắt nguồn từ những hạt giống được gieo cẩn trọng như sự đầu tư nghiêm túc vào sản phẩm, nghiên cứu khách hàng, xây dựng cộng đồng, vun bồi niềm tin. Ngược lại, những chiến dịch bất chấp thủ đoạn có thể tạo ra hào quang thoáng chốc, nhưng sớm muộn cũng tàn lụi. Bởi niềm tin khách hàng mới là vốn liếng quý giá nhất và một khi niềm tin ấy mất đi, không phép màu nào cứu vãn được.

Dù Năng Đoạn Kim Cương không đưa ra các kỹ thuật quản trị cụ thể. Người đọc hoàn toàn có thể kết hợp tinh thần mà sách truyền tải với các khóa học quản trị, marketing hay kỹ năng lãnh đạo thực tế. Khi đó, nguyên lý nhân quả và tinh thần cho – nhận mới thật sự trở thành hành động cụ thể, giúp kinh doanh không chỉ hiệu quả mà còn có chiều sâu nhân văn.

Một doanh nhân vừa khởi nghiệp mà chỉ chăm chăm tính toán lợi ích cho riêng mình, quên mất nhu cầu của khách hàng, bỏ rơi sự gắn bó của đội ngũ, thì doanh nghiệp ấy sớm muộn gì cũng gãy gánh giữa đường. Thương trường không nuôi dưỡng cho cái tôi ích kỷ, nó chỉ trao phần thưởng cho những ai biết gieo hạt trước khi mong gặt quả. Hãy nghĩ đến điều khách hàng cần, hãy nghĩ đến đời sống của nhân viên, và hãy học cách cho đi trước khi nhận lại. Đó là chiến lược sống còn của mọi nhà lãnh đạo.

Tiền tài có thể mất đi trong một đêm, nhưng giá trị gieo xuống sẽ còn lại trong ký ức khách hàng, nhân viên, và cả trong chính tâm hồn bạn. Và biết đâu, giữa thương trường ồn ào, bạn lại tìm được cho mình một con đường làm giàu mà vẫn an trú trong bình an.

Vậy nên, nếu bạn đang khởi nghiệp, đang tìm hướng đi cho doanh nghiệp, hoặc chỉ đơn giản mong muốn sống một đời đáng sống hơn, tôi thật lòng khuyên bạn hãy một lần đọc Năng Đoạn Kim Cương. Biết đâu, từ những trang sách này, bạn sẽ tìm thấy cho mình hạt giống đầu tiên để gieo xuống, và rồi một ngày, bạn sẽ gặt về không chỉ tiền tài, mà còn trí tuệ và lòng nhân ái.