Quyền lực thật sự nằm trong tay ai?

Quyền lực là một nhân tố quan trọng quyết định cục diện, thế trận của bàn cờ chính trị công sở. Do đó, câu hỏi “Quyền lực thật sự nằm trong tay ai?” chính là nước cờ chiến lược đầu tiên giúp bạn tìm hiểu, phân tích về vị thế, động cơ, điểm mạnh, điểm yếu của các “người chơi” trên bàn cờ công sở.

Sơ đồ cơ cấu tổ chức cung cấp góc nhìn bao quát về quyền lực nằm trong tay ai hay ai có quyền quyết định vấn đề gì. Tuy nhiên, trong thực tế, một số cá nhân sẽ có nhiều quyền lực hơn những người khác cùng cấp bậc hoặc một số người sở hữu quyền lực mà không cần chức vụ cao, hay thậm chí có những cá nhân chức vụ cao nhưng lại không có thực quyền. Vậy làm thế nào để nhận biết người có quyền lực thật sự trong môi trường công sở?

Cuộc họp là nơi bạn sẽ “đánh hơi” được mùi quyền lực

Những cuộc họp là nơi bạn sẽ “đánh hơi” được mùi quyền lực hiệu quả nhất. Chức vụ, cử chỉ, hành vi, lời nói, phong thái, trang phục chưa thể nói lên được điều gì cho đến khi bạn có cơ hội dự những cuộc họp.

Nếu có thể tham gia bất kỳ cuộc họp nào, hãy tận dụng cơ hội quan sát để nhận ra ai là người có quyền lực trong tay. Một người nói nhiều nói to, hay lấn lướt người khác chưa hẳn là người có quyền lực thực sự. Một người nói ít nhưng mỗi ý kiến nêu ra đều được đồng thuận, phê duyệt mới thực sự là người có quyền lực nhất định. Một người luôn áp đảo, tấn công người khác chưa hẳn là có quyền lực cao hơn một người hướng nội, nhẹ nhàng, thận trọng. Đôi khi quyền lực nằm trong tay người nắm nhiều thông tin, dữ liệu nhất như các vị trí phân tích Tài chính, phân tích Kinh doanh hay Nghiên cứu thị trường mà trong các cuộc họp phải cần sự xác nhận thông tin từ các nguồn này thì Ban Giám đốc mới đưa ra các quyết định. Hay quyền lực thuộc về một số người có được sự tin tưởng tuyệt đối của CEO mà trong các cuộc họp CEO luôn lắng nghe ý kiến quan điểm của họ cho dù chỉ là vị trí Trợ lý.

Những cuộc họp là nơi bạn sẽ “đánh hơi” được mùi quyền lực hiệu quả nhất. Chức vụ, cử chỉ, hành vi, lời nói, phong thái, trang phục chưa thể nói lên được điều gì cho đến khi bạn có cơ hội dự những cuộc họp.
Nguồn: Pexels

Giữa các phòng ban chức năng cũng có sự tương quan quyền lực, ví như sự tương quan quyền lực giữa bộ phân Sales và Marketing cũng thể hiện rõ trong các cuộc họp. Nếu một môi trường mà Marketing yếu thế hơn, Sales sẽ có quyền lực hơn, dẫn đến các hoạt động của Marketing luôn phải thuận theo ý của Sales. Ngược lại, nếu Sales yếu thế hơn, thì phải luôn chạy theo các KPI của Marketing.

Để có thể nhận ra ai là người có thực quyền, bạn cần nhiều thời gian trải nghiệm, đặc biệt là cần có Trí tuệ cảm xúc (EQ) cao để có thể đánh giá, kết nối những thông tin ẩn phía sau bề mặt. Điều mà hiếm ai sẵn lòng chia sẻ cho bạn một cách chính thống, công khai, họa chăng là những buổi trò chuyện thân mật bên ngoài công sở.

Thực tế, có 3 loại quyền lực:

• Quyền lực “cứng” đến từ chức vụ, cấp bậc, kinh nghiệm. Một manager sẽ có nhiều quyền lực hơn một nhân viên, một nhân viên kinh nghiệm 05 năm sẽ “quyền lực” hơn một nhân viên thực tập
• Quyền lực “mềm” đến từ các mối quan hệ, các kỹ năng xã hội, tài ngoại giao hay khả năng sở hữu các thông tin quan trọng ví như trợ lý, thư ký của CEO. Hay một nhân viên phòng Quan hệ công chúng có được quyền lực mềm vì có người quen, bạn bè là phóng viên, nhà báo ở các cơ quan thông tin, báo chí lớn
• Quyền lực chuyên môn: có được các kiến thức chuyên môn khó, đặc thù mà trong tổ chức chỉ có ít người sở hữu ví dụ như vị trí của các chuyên gia pháp lý, pháp chế, luật sư

Và cũng không có gì ngạc nhiên khi một nhân viên Tiếp tân, Thư ký, hay một bạn Admin có thể sở hữu được quyền lực thông tin. Chẳng hạn, bạn muốn biết ai có mặt ở văn phòng, cách nhanh nhất là hỏi bạn Tiếp tân, hoặc muốn check lịch của sếp, hay muốn biết tâm trạng của sếp hôm nay thế nào, người nắm rõ nhất là cô Thư ký, hay số điện thoại của bất kỳ nhà cung cấp nào khi cần thì nằm trong tay của Admin.

Không có gì ngạc nhiên khi một nhân viên Tiếp tân, Thư ký, hay một bạn Admin có thể sở hữu được quyền lực thông tin.
Nguồn: Pexels

Dĩ nhiên, không phải ai cũng nhận thức rõ ràng, đầy đủ về loại quyền lực mà mình đang sở hữu và biết cách phát huy những lợi thế đó. Ví dụ, bạn A có kinh nghiệm làm việc cho một agency quảng cáo nhiều năm, trước khi làm ABM cho một công ty hàng tiêu dùng. Bạn có mối quan hệ tốt với các production house, các freelancer trong ngành, các supplier nhưng trong công việc lại ngại thể hiện điều này. Trong khi đó, nếu tận dụng tốt, bạn A đã có thể giúp công ty thương lượng được mức giá tốt hơn, hoặc gây ảnh hưởng để các agency hỗ trợ nhiệt tình cho các dự án chạy deadline gấp.

Trong các buổi họp với agency, bạn cũng ngại đóng góp ý kiến, hay chỉ ra các điểm yếu của proposal vì sợ bị nghĩ là mình “thể hiện” kinh nghiệm, kiến thức. Trong khi đó, nếu biết tận dụng lợi thế này, bạn A đã có thể gia tăng được tầm quan trọng, giá trị của mình trong team Marketing nói chung, cũng như tạo tiền đề cho sự phát triển nghề nghiệp của bạn sau này.

Những câu hỏi giúp xác định mức độ quyền lực của một cá nhân

Ngoài các cuộc họp, sau đây là một số câu hỏi bạn có thể trả lời để xác định mức độ quyền lực của một cá nhân:

1. Các quản lý cấp cao có biết người này là ai không?
2. CEO có biết văn phòng hay vị trí bàn làm việc của người này không?
3. CEO có hay tìm kiếm người này không?
4. Mọi người có lắng nghe người này khi họ phát biểu không?
5. Những thông tin người này đưa ra có được tin tưởng hay không?
6. Người này hay dự các loại cuộc họp nào? Các cuộc họp thường nhật có tính cập nhật hay các cuộc họp quan trọng về các dự án tương lai, hay về báo cáo tình hình kinh doanh, các kế hoạch kinh doanh, định hướng chiến lược cho quý / năm / tương lai. Sự có mặt của một người trong các cuộc họp có tầm định hướng chiến lược, định hướng dài hạn của công ty càng cho thấy tầm quan trọng của người đó, hơn là các cuộc họp về việc vận hành, thực thi một dự án đang diễn ra.
7. Người này thường có mặt trong các danh sách email nào? Về các vấn đề gì?
8. Người này thường ăn trưa với ai?
9. Người này có thể vào gặp CEO hay CFO, các C level mà không cần phải book họp trước?
10. Người này có sức ảnh hưởng để đạt được mục tiêu của mình?
11. Số lượng nhân viên dưới sự quản lý của người này? Đây là một yếu tố cần cân nhắc vì một người quản lý hàng trăm nhân viên như Giám đốc Nhà máy hay Giám đốc Kinh doanh chưa chắc có nhiều quyền lực bằng vị trí Trợ lý CEO hoàn toàn không có nhân viên dưới quyền. Số lượng nhân viên dưới quyền chỉ đi kèm với mức độ quyền lực khi đội ngũ nhân viên giỏi, xuất sắc và có sức mạnh quyền lực riêng của từng cá nhân.

Khả năng phân tích, đánh giá mức độ quyền lực của người khác chính là chiến lược tiên quyết của Political Intelligence, tạm dịch là “Trí tuệ Chính trị”, giúp bạn đánh giá được thế trận trên bàn cờ chính trị từ đó điều hướng, dự đoán các “nước cờ” và có các kế hoạch, chiến thuật phù hợp giúp bạn đạt được mục tiêu của mình.