Người sáng lập Young Marketers chia sẻ triết lý đằng sau đề thi mùa 14
Table of Content
Người sáng lập Young Marketers chia sẻ về triết lý đằng sau đề thi mùa 14 – “Vietnam 2030: Defining How the World Sees Us” – và vì sao, trong kỷ nguyên AI, điều quan trọng dẫn dắt của nghề không còn là kỹ năng, mà là tầm nhìn, tính nhân văn và triết lý giá trị.
Anh Hùng Võ là một marketer có nhiều sức ảnh hưởng ở Việt Nam. Anh là marketer người Việt duy nhất nằm trong Top 100 CMO nổi bật toàn cầu năm 2022, trong Top 50 CMO có sức ảnh hưởng ở Châu Á Thái Bình Dương năm 2021.
Anh sáng lập Redder từ 2012, 2017 thành agency sáng tạo nội địa có nhiều giải thưởng nhất, 2019 M&A với Dentsu, đổi tên thành Dentsu Redder và giữ vị trí creative agency số 1 Việt Nam từ 2019. Anh cũng đã sáng lập và dẫn dắt hành trình Young Marketers từ đầu 2013.
Anh cũng đã dẫn dắt sự thay đổi đột phá của Biti's trong giai đoạn 2016-2020, Giao Hàng Tiết Kiệm 2021-2022, với vai trò Phó Chủ Tịch, Phó Tổng Giám Đốc phụ trách Marketing & Tăng Trưởng, cũng như giữ vai trò Cố Vấn Marketing cho nhiều tập đoàn, doanh nghiệp vươn mình mạnh mẽ tại Việt Nam.
Gắn bó với giáo dục, anh đang giữ vai trò Hội Đồng Cố Vấn cho Đại Học Fulbright Việt Nam và Unicef Việt Nam từ 2020, và host nhiều podcast giáo dục phi lợi nhuận như Edustation và Future Impact Academy.
Khi thế giới ngày càng thông minh, điều gì còn khiến chúng ta thật sự khôn ngoan?
Buổi chiều đầu tháng Mười. Căn phòng yên ắng. Trên bàn là những bản in của đề thi Young Marketers mùa 14 với tiêu đề nghe vừa tự hào vừa đầy thách thức: “Vietnam 2030: Defining How the World Sees Us”.
Anh Hùng Võ – Người sáng lập Young Marketers.
Một câu hỏi lớn. Một chủ đề dường như vượt xa khuôn khổ của một cuộc thi dành cho những marketer trẻ.
Khi được hỏi vì sao chọn một đề bài “quốc gia hóa” như vậy, anh Hùng Võ – Nhà sáng lập Young Marketers – chỉ mỉm cười:
“Tôi luôn tin rằng người trẻ là những người có cách nhìn khác, dám nghĩ, dám làm, và tràn đầy lý tưởng. Với họ, không có gì là ‘đề tài quá lớn’. Người trẻ cần được phát huy năng lượng đó, cái sự dũng cảm đó – cho dù có thể bị gọi là điếc không sợ súng! Nhưng thế thì sao? Đó là một xa xỉ tuổi trẻ cần được sống trọn”.
Anh ngừng lại rồi nói chậm hơn: “Tôi cũng tin, đây là thời khắc đặc biệt để thế hệ trẻ học cách nhìn xa hơn bản thân mình – qua lăng kính của nghề. Nghề marketing không chỉ là nghề giúp doanh nghiệp bán hàng. Đó là nghề định nghĩa cách con người, một cộng đồng, hay thậm chí cả một quốc gia – được thế giới cảm nhận, hay muốn được cảm nhận”.
Anh ngừng lại: “Chúng ta đang sống trong một thế giới mà mọi thứ như đều có thể được tạo ra bằng máy. Nhưng có một thứ mà máy chắc chắn không thể tạo ra – đó là ý nghĩa. Và nghề này, nếu không đi tìm ý nghĩa, thì sớm muộn gì cũng trở thành công cụ rỗng. Và khi đó làm nghề sẽ dễ cảm thấy lạc lối và bất hạnh”.
Marketing – Nghề của câu chuyện, nhưng hơn hết là nghề của niềm tin
Anh Hùng kể, ý tưởng cho đề thi “Vietnam 2030” bắt đầu từ một câu hỏi rất thật: “Thế giới hiểu gì về Việt Nam? Và chúng ta có đang tự hiểu chính mình không?”
Anh trầm giọng: “Một quốc gia, cũng như một thương hiệu, đều cần một câu chuyện mà thế giới tin vào. Nhưng để có một câu chuyện được tin, trước hết, phải có một bản sắc được hiểu”.
Nhật Bản không chỉ nổi tiếng vì công nghệ, mà vì tinh thần kỷ luật và tôn trọng. Hàn Quốc không chỉ có K-pop, mà có khát vọng vươn lên sau chiến tranh rất cực đoan. Singapore không chỉ là trung tâm tài chính, mà là biểu tượng cho sự chính trực, hiệu quả và tầm nhìn. Còn Việt Nam đang được thế giới nhắc đến vì năng lượng trẻ, sức bật kinh tế, lòng hiếu khách. Nhưng – anh nói – “Đó mới là phần bề mặt”.
“Tôi muốn các bạn trẻ đi tìm câu chuyện sâu hơn. Một câu chuyện mà ta muốn cả thế giới nhắc đến không phải vì giá rẻ, không phải vì tốc độ, mà phải vì giá trị. Một Việt Nam được nhớ đến không chỉ vì chúng ta làm được nhiều, mà vì chúng ta làm vì điều gì, và điều đó khiến chúng ta làm việc chúng ta đang và sẽ làm khác biệt thế nào”.
Khi AI biết làm mọi thứ, con người cần học lại cách “nghĩ”
Chúng tôi hỏi anh: “Vì sao năm nay anh chọn ra đề tài này trong bối cảnh AI đang bùng nổ? Có phải Young Marketers muốn chứng minh điều gì, so sánh giữa trí tuệ con người và trí tuệ máy móc?”
Anh cười nhẹ: “Không. Tôi không muốn chứng minh rằng con người giỏi hơn máy. Tôi chỉ muốn nhắc các bạn nhớ: nghĩ không chỉ là xử lý thông tin. Nghĩ là kết nối những điều tưởng như rời rạc và nhìn thấy một ý nghĩa mới bên trong”.
AI có thể phân tích dữ liệu, dự báo hành vi, tạo nên ý tưởng, nhưng nó không thể thấu cảm.
Anh ngừng, rồi tiếp bằng một giọng sâu hơn: “AI có thể phân tích dữ liệu, dự báo hành vi, tạo nên ý tưởng, nhưng nó không thể thấu cảm. Nó biết ‘what people do’, nhưng chưa thể biết ‘why they do’. Và đó chính là vùng đất của con người”.
Trong thế giới nơi AI đang học cách nhìn, nghe và nói như con người, marketer cần học lại cách cảm, hiểu và kể. Trí tuệ của con người không nằm ở việc xử lý thông tin nhanh hơn, mà ở khả năng cảm nhận tinh tế hơn để hiểu được những điều chưa được nói ra: niềm tin, nỗi sợ, và ước mơ. Đó là thứ trí tuệ không thể được lập trình mà chỉ có thể được nuôi dưỡng.
Với anh, đó là những lý do marketing vẫn là một nghề của con người dù công cụ có thay đổi thế nào: “Marketing, ở tầng sâu nhất, không phải là nghề bán hàng. Nó là nghề tìm hiểu bản chất con người, niềm tin con người để giúp họ sống trọn vẹn hơn với chính họ: tốt hơn, hạnh phúc hơn, tự tin hơn. Khi ta quên mất điều đó, nghề này sẽ trở thành một cỗ máy tạo ra tiếng ồn, và tạo ra những sự dư thừa nặng nề, ngột ngạt và bế tắc”.
Young Marketers – 13 năm gieo hạt, dạy người trước khi dạy nghề
13 năm trước, khi Young Marketers ra đời, rất ít người tin rằng sinh viên có thể hiểu sâu về marketing, nên tiếp cận và có năng lực tiếp cận những định nghĩa nền tảng từ đầu. Mọi thứ là quá sức với các bạn trẻ.
Nhưng hành trình Young Marketers đã phần nào chứng minh một thực tế khác, hơn trăm học viên đã bước ra từ chương trình này, giữ những vị trí lớn trong ngành, và vẫn quay lại làm mentor cho thế hệ sau, và các em vẫn luôn thấy những nền tảng đã học từ Young Marketers những ngày đầu ấy vẫn giá trị đến hiện tại, thậm chí là giá trị hơn.
Anh Hùng kể: “Từ đầu, tôi và các anh chị không định làm một cuộc thi, mà muốn tạo ra một hành trình khởi đầu nghề thật đẹp đẽ và vẹn toàn – nơi những marketer trẻ được học hiểu đúng về nghề, biết nghĩ sâu, sống đúng, và làm nghề tử tế. Để rồi, dù sau này bước đến đâu, các bạn vẫn có thể đi lâu dài với nghề mà ngẩng cao đầu”.
Nghề marketing không cần thêm những người biết nói hay, mà cần những người biết nghĩ đúng
Anh cười: “Nghề marketing không cần thêm những người biết nói hay, mà cần những người biết nghĩ đúng. Không cần thêm những người chạy KPI, mà cần những người dám hỏi ‘why’. Và không cần thêm những người tạo ra tiếng vang, mà cần những người tạo ra những giá trị thật sự mà con người cần, xã hội và thế giới này cần, và kiên trì đeo đuổi những điều đó”.
Bộ tiêu chí chấm điểm – Tấm bản đồ trưởng thành của một người làm nghề
Khi nói về bộ tiêu chí chấm điểm năm nay, anh Hùng Võ chia sẻ:
“Nếu mỗi marketer là một người kể chuyện đang trên hành trình trưởng thành, thì bộ tiêu chí này chính là bản đồ cho hành trình đó. Ở điểm xuất phát, ta học cách tư duy chiến lược – hiểu điều gì thật sự quan trọng. Ở điểm giữa, ta học cách thấu cảm – lắng nghe tiếng nói bên trong con người. Và ở điểm đến, ta học cách tạo ra tác động – khiến những gì ta tin trở thành hiện thực. Vì cuối cùng, giá trị của nghề không nằm ở chỗ ta nói hay thế nào, mà ở chỗ ta khiến thế giới tốt hơn ra sao”.
Anh ngừng lại, chậm rãi: “Mỗi tiêu chí gợi nhắc một phạm trù giá trị của nghề”.
1. Strategic Depth – Chiều sâu của tư duy, và lòng can đảm để không dừng ở bề mặt
Người làm chiến lược giỏi không phải là người giỏi nhìn dữ liệu, mà là người dám đi tìm nguyên nhân nằm dưới dữ liệu. Chiều sâu chiến lược là khả năng kết nối giữa những điều tưởng chừng rời rạc – thị trường, văn hoá, tâm lý, hành vi – để tìm ra logic của con người, không chỉ logic của con số.
Người có chiều sâu chiến lược là người không dừng lại ở câu hỏi ‘chuyện gì đang xảy ra’, mà luôn hỏi thêm: “Vì sao điều đó lại xảy ra, và nó nói gì về con người?”
“Nếu mỗi marketer là một người kể chuyện đang trên hành trình trưởng thành, thì bộ tiêu chí này chính là bản đồ cho hành trình đó”.
2. Insight & Human Truth – Nghệ thuật lắng nghe linh hồn con người
Insight không phải là dữ kiện hay hành vi. Nó là tiếng nói quan trọng và chân thật của con người khi họ không nói ra. Một marketer giỏi là người đủ nhạy để lắng nghe điều ẩn sau con chữ, nụ cười, hay thậm chí là im lặng.
Đằng sau mỗi quyết định mua hàng là cảm xúc, niềm tin, nỗi sợ, sự ám ảnh, hay những giấc mơ – đó là nơi mà dữ liệu không chạm tới được. Và khi bạn hiểu điều đó, bạn không chỉ tạo ra một chiến dịch, mà đang tạo ra một khoảnh khắc kết nối người với người.
3. Positioning & Big Idea – Sức mạnh của lựa chọn và niềm tin
Positioning là nghệ thuật của sự chọn lọc. Khi thế giới tràn ngập tiếng ồn, người làm nghề phải đủ bản lĩnh để chọn điều mình tin, và dám loại bỏ phần còn lại.
Còn Big Idea, nó là thứ khiến người ta tin lại vào điều đúng đắn. Một thương hiệu lớn không phải vì nó nói được nhiều thứ, mà vì nó nói được một điều khiến người ta không thể quên.
4. Storytelling – Khi chiến lược trở thành niềm tin sống động
Chiến lược là lý trí, nhưng storytelling là linh hồn. Nếu chiến lược là bản nhạc được viết ra, thì storytelling là khoảnh khắc bạn chơi bản nhạc ấy bằng cảm xúc thật. Một câu chuyện hay không chỉ được kể bằng ngôn từ, mà bằng năng lượng của sự thật.
Khi marketer kể chuyện bằng sự thật, họ chạm được đến nơi mà không có công cụ hay thuật toán nào chạm tới – trái tim con người.
5. Feasibility & Impact – Khi niềm tin được biến thành hành động
Đây là nơi mà mọi điều đẹp đẽ phải bước ra đời sống. Feasibility là khả năng biến tầm nhìn thành hành động có thực, còn Impact là dấu vết để lại trong đời sống thật. Một marketer giỏi không chỉ biết nói hay, mà biết khiến điều mình tin tồn tại được trong thế giới thực, để chạm vào con người thật. Vì cuối cùng, giá trị của một ý tưởng không nằm ở slide PowerPoint, mà nằm ở cách nó khiến ai đó cảm thấy tốt hơn, tin hơn, sống đẹp hơn.
Anh nhìn xuống bản đề thi, mỉm cười: “Một người làm nghề giỏi không phải là người có nhiều ý tưởng nhất, mà là người biết điều nào đáng tồn tại, và dám sống cùng điều đó. Bởi marketing, suy cho cùng, là cuộc đối thoại giữa sự thật và niềm tin, giữa lý trí của dữ liệu và trái tim của con người”.
Một marketer giỏi không chỉ biết nói hay, mà biết khiến điều mình tin tồn tại được trong thế giới thực, để chạm vào con người thật.
Nguồn: Pexels
Khi thế hệ marketer mới phải học lại khái niệm “thành công”
Anh Hùng nói, điều khiến anh lo nhất ở thế hệ trẻ hôm nay không phải là thiếu kỹ năng mà là thiếu hướng đi. “Các bạn giỏi, nhanh, thông minh. Nhưng nhiều khi quên mất rằng ‘nghề’ không chỉ là để thành công, mà là để có ích”.
Anh kể: “Tôi từng gặp nhiều người trẻ hỏi: ‘Làm sao để được nổi tiếng, để được recognition, để lên senior nhanh hơn?’ Nhưng hiếm ai hỏi: ‘Làm sao để công việc mình làm thật sự giúp ai đó sống tốt hơn?’ Và đó là câu hỏi tôi muốn mỗi marketer phải tự trả lời, trước cả khi bước vào nghề”.
Anh mỉm cười, ánh mắt vẫn nhẹ mà kiên định: “Chúng ta đang sống trong một thế giới thừa sự thông minh nhưng thiếu sự tỉnh thức. Marketing, nếu làm đúng, là nghề giúp xã hội nhớ lại những điều quan trọng – rằng con người cần được kết nối bằng sự thấu cảm, chứ không phải bằng lượt xem”.
“Vietnam 2030” – Một lời mời hơn là một đề thi
Anh nhìn xa xăm: “Tôi không muốn gọi đây là một đề thi. Nó là một lời mời để các bạn trẻ cùng nhau định nghĩa lại Việt Nam, và ẩn đằng sau là những trăn trở định nghĩa lại giá trị của nghề”.
Mỗi người làm marketing, dù ở vị trí nhỏ nhất, đều đang đại diện cho hình ảnh Việt Nam trong tâm trí thế giới
“Nếu Việt Nam là một con người, thì đến năm 2030, thế giới sẽ nhớ đến con người ấy vì điều gì? Vì sự bền bỉ? Sự sáng tạo? Hay lòng nhân ái? Mỗi thế hệ đều có quyền định nghĩa lại câu trả lời đó bằng chính công việc mình làm”.
Với anh, đó là sứ mệnh sâu xa nhất của nghề: định nghĩa lại hình ảnh con người trong tâm trí thế giới. Và để làm được điều đó, mỗi marketer cần bước ra khỏi comfort zone của sản phẩm để chạm vào câu chuyện lớn hơn: con người, xã hội, văn hóa, và tương lai của dân tộc. Thế hệ marketer tiếp theo và trách nhiệm định hình hình ảnh Việt Nam.
Anh Hùng chia sẻ thêm: “Trong thế giới phẳng hôm nay, một clip, một chiến dịch, một câu nói của một thương hiệu Việt có thể lan ra toàn cầu chỉ trong vài giờ. Điều đó cũng có nghĩa – mỗi người làm marketing, dù ở vị trí nhỏ nhất, đều đang đại diện cho hình ảnh Việt Nam trong tâm trí thế giới”.
Đừng nghĩ rằng ‘Vietnam 2030’ là một câu chuyện ở tầm vĩ mô. Nó bắt đầu từ những việc rất nhỏ – từ cách một thương hiệu nội địa kể câu chuyện về chính mình, cách một người trẻ nhìn người tiêu dùng không như khách hàng, mà như đồng bào, cách một marketer dùng insight để khơi gợi niềm tự hào, thay vì chỉ để bán hàng.
Anh dừng lại một lúc: “Đó cũng là lý do tôi muốn các bạn trẻ nhìn nghề này như một hành trình mang trách nhiệm xã hội & văn hóa. Chúng ta không làm truyền thông, mà đang truyền đi những câu chuyện đáng để thế giới lắng nghe về Việt Nam. Và thế hệ marketer kế tiếp chính là thế hệ có thể định hình hình ảnh Việt Nam bằng ngôn ngữ của sáng tạo, của nhân văn, và của tầm nhìn”.
Anh mỉm cười: “Có thể bạn không thay đổi được cả thế giới, nhưng bạn có thể thay đổi cách thế giới nhìn về Việt Nam bằng chính công việc mình làm mỗi ngày”.
Khi nghề trở về với ý nghĩa
Cuối buổi, anh nói rất khẽ: “Tôi vẫn tin, trong thời đại AI, lợi thế cạnh tranh cuối cùng của con người không nằm ở tốc độ – mà ở ý nghĩa. Khi bạn làm điều gì có ý nghĩa, bạn không cần phải nhanh hơn. Vì những điều có ý nghĩa sẽ được nhớ lâu hơn”.
Anh ngừng lại, ánh mắt như nhìn về thế hệ sau: “Tôi tin Young Marketers không đào tạo ra những người chỉ biết chiến thắng với hào quang của marketing, mà chính là khơi dậy trong các bạn khả năng tự đặt câu hỏi đúng cho thương hiệu, cho xã hội, và cho chính mình”.
“Bởi vì, một khi bạn hiểu được vì sao mình làm nghề này – mọi brief, mọi dự án, mọi con số – đều trở nên có hồn”.
“Nghề marketing không phải là nghề hiểu thị trường. Đó là nghề hiểu con người. Và khi ta thật sự hiểu con người – ta cũng đang hiểu chính tương lai của đất nước này”.
Nghề hiểu thị trường, hay nghề hiểu con người?
Trước khi rời khỏi căn phòng, anh để lại một câu nói ngắn, mà có lẽ cũng là lời nhắn gửi cho cả một thế hệ: “Nghề marketing không chỉ là nghề hiểu thị trường hay thương hiệu. Đó là nghề hiểu con người và nhân sinh. Và khi ta thật sự hiểu con người và những giá trị nhân sinh – ta cũng đang dần hiểu ra chính tương lai của thế giới này."
Young Marketers – 13 năm gieo hạt cho những người kể chuyện biết nghĩ, biết cảm, và biết sống có giá trị với nghề.
Vietnam 2030 – Khi thế giới không chỉ nhìn thấy Việt Nam, mà còn tin vào câu chuyện của chúng ta.
Trở lại mùa thứ 14, Young Marketers tiếp tục là một trong những nền tảng giá trị, uy tín, và vững chãi để các marketer trẻ có thể bắt đầu hành trình marketing của mình ở Việt Nam từ 2013.
Hơn một thập kỷ qua, hành trình này đã được bảo trợ và đồng hành bởi những tên tuổi hàng đầu của ngành tại Việt Nam và khu vực, mở ra cánh cửa cho nhiều thế hệ marketer trẻ có thể tiếp cận với chuẩn mực nghề nghiệp cao từ những người chọn đi với nghề bằng sự tử tế và trách nhiệm.