Người có EQ cao xử lý những tình huống khó nơi công sở như thế nào?

EQ không được thể hiện rõ nhất trong những lúc mọi thứ diễn ra thuận lợi. Khi công việc suôn sẻ, các mối quan hệ hài hòa, ai cũng có thể giao tiếp nhẹ nhàng và tỏ ra thấu hiểu. Nhưng khi xảy ra tranh luận, khi bị cấp trên phê bình, khi phải làm việc với một người mình không thích hoặc khi deadline liên tục gây áp lực, EQ mới thực sự bị thử thách.

Cùng một sự việc, mỗi người sẽ có một phản ứng khác nhau. Có người nổi nóng, có người im lặng, có người lập tức phòng thủ. Những phản ứng này thường xuất phát từ cảm xúc rất tự nhiên của con người. Vấn đề nằm ở chỗ, chúng ta có nhận ra cảm xúc đó trước khi hành động hay không.

Người có EQ tốt không phải là người lúc nào cũng bình tĩnh, cũng khéo léo hoặc luôn biết cách làm hài lòng người khác. Họ vẫn có thể tức giận, thất vọng, áp lực và không đồng tình với những người xung quanh.

Điểm khác biệt nằm ở cách họ xử lý những cảm xúc ấy.

Tình huống 1: Bất đồng ý kiến

Trong môi trường công sở, bất đồng ý kiến là điều không thể tránh khỏi. Mỗi người có kinh nghiệm, góc nhìn và cách tiếp cận riêng. Vì vậy, việc đồng nghiệp không đồng ý với quan điểm của mình chưa chắc họ đang chống lại mình.

Trong môi trường công sở, bất đồng ý kiến là điều không thể tránh khỏi.
Nguồn: Envato

Tuy nhiên, phản ứng đầu tiên của chúng ta đôi khi lại là cá nhân hóa sự việc.

“Sao người này cứ gây khó dễ cho mình?”.
“Tại sao họ lúc nào cũng phản đối ý kiến của mình?”.

Khi đã suy nghĩ như vậy, chúng ta rất dễ bước vào cuộc trao đổi với tâm thế phòng thủ. Một cuộc thảo luận về kế hoạch có thể nhanh chóng chuyển thành cuộc tranh luận xem ai đúng, ai sai. Khi đó, mục tiêu ban đầu của cuộc trao đổi đã bị bỏ lại phía sau.

Một người có EQ tốt sẽ cố gắng giữ mình ở lại với vấn đề. Họ lắng nghe để hiểu người khác đang nhìn nhận sự việc từ đâu, thay vì chỉ chờ đến lượt mình lên tiếng. Họ cũng tìm kiếm những điểm chung giữa các bên, chẳng hạn mục tiêu về tiến độ, hiệu quả hoặc chất lượng công việc.

Đây là một điểm rất quan trọng: trong công việc, chúng ta không cần phải thắng mọi cuộc tranh luận, mà cần tìm ra cách giải quyết phù hợp nhất, hiệu quả nhất.

Muốn làm được điều đó, trước hết mỗi người phải nhận ra cảm xúc của mình đang tác động như thế nào đến cuộc trò chuyện. Khi cảm xúc được điều chỉnh, chúng ta mới có đủ khoảng dừng để nhìn vấn đề rõ hơn.

Tình huống 2: Nhận góp ý, phản hồi tiêu cực

Nhận phản hồi từ cấp trên là một trong những tình huống dễ khiến chúng ta bị cảm xúc chi phối. Một lời góp ý đôi khi khiến người nghe nghĩ rằng: “Mình làm gì cũng không khiến sếp hài lòng” hoặc “Có phải sếp đang đánh giá thấp năng lực của mình không?”.

Nhưng một phản hồi về công việc không nhất thiết là một nhận xét về giá trị của con người. Đây là hai điều chúng ta cần tách biệt.

Nhận phản hồi từ cấp trên là một trong những tình huống dễ khiến chúng ta bị cảm xúc chi phối.
Nguồn: Pexels

Nếu mình mắc lỗi, cách phản ứng phù hợp là thừa nhận, xin lỗi nếu cần và tìm cách khắc phục. Không ai tránh được sai sót trong quá trình làm việc. Việc phát hiện lỗi sớm và chủ động sửa chữa thường có ý nghĩa hơn việc cố gắng bảo vệ cái tôi cá nhân.

Trong trường hợp bị đánh giá chưa chính xác, chúng ta cũng có thể trình bày lại sự việc một cách bình tĩnh, rõ ràng và thiện chí. Phản ứng gay gắt ngay từ đầu thường khiến cuộc trao đổi đi xa khỏi vấn đề chính yếu.

Điều cần lưu ý là phản hồi không phải một phiên tòa, nơi chúng ta phải lập tức chứng minh mình đúng hoặc mình vô tội. Nếu biết tiếp nhận, phản hồi, góp ý có thể giúp chúng ta nhìn thấy những điểm cần điều chỉnh trong cách làm việc.

Tất nhiên, điều này không có nghĩa là bạn phải chấp nhận tất cả phản hồi từ cấp trên vì nội dung phản hồi và cách phản hồi là 2 phạm trù khác nhau. Nếu bạn thường xuyên bị la mắng, xúc phạm hoặc phê bình một cách thiếu tôn trọng, bạn cần biết cách trao đổi thẳng thắn và đặt ra giới hạn phù hợp.

EQ không phải là nhẫn nhịn trong mọi hoàn cảnh. EQ còn nằm ở khả năng đặt ra giới hạn bảo vệ bản thân mà không khiến đối phương phải mất mặt hay tức giận

Tình huống 3: Làm việc với người khó tính

Trong công việc, chúng ta có thể gặp những người thường xuyên nóng giận, khó hợp tác hoặc có cách giao tiếp khiến người khác cảm thấy không thoải mái. Phản ứng quen thuộc là nhanh chóng gắn nhãn cho họ: “người khó tính”, “người không thể làm việc cùng” hoặc “người luôn gây rắc rối”.

Nhưng nếu đã nhìn một người qua định kiến, chúng ta sẽ dễ diễn giải mọi hành vi của họ theo hướng tiêu cực. Một câu nói bình thường cũng có thể bị hiểu thành sự công kích. Một yêu cầu công việc cũng có thể bị xem là cố tình gây khó dễ.

Trong công việc, chúng ta có thể gặp những người thường xuyên nóng giận, khó hợp tác hoặc có cách giao tiếp khiến người khác cảm thấy không thoải mái.
Nguồn: Envato

Người có EQ tốt thường không vội đưa ra kết luận. Họ hiểu rằng hành vi của một người có thể chịu ảnh hưởng từ áp lực công việc, vấn đề cá nhân hoặc những hoàn cảnh mà mình chưa biết đến.

Điều này không có nghĩa là chúng ta phải bỏ qua hành vi thiếu chuyên nghiệp. Tuy nhiên, trước khi phản ứng, hãy thử tự hỏi: “Có điều gì phía sau cách hành xử này mà mình chưa hiểu không?”, “Họ đang gặp áp lực gì, khó khăn gì?”

Đôi khi, chỉ cần thay đổi cách tiếp cận, cuộc trao đổi đã có thể diễn ra theo hướng khác. Một lời hỏi thăm, đồng cảm, một sự động viên hoặc một cách diễn đạt phù hợp có thể giúp đối phương bớt phòng thủ.

Tình huống 4: Làm việc với người mình không thích

Có một sự thật mà người đi làm cần chấp nhận: chúng ta không cần phải yêu mến tất cả những người mình gặp trong công việc và ngược lại cũng đừng kỳ vọng tất cả mọi người sẽ thích bạn.

Bạn có thể không đồng điệu với một đồng nghiệp, không thích cách giao tiếp của họ hoặc không muốn dành quá nhiều thời gian để tương tác với họ.
Nguồn: Pexels

Bạn có thể không đồng điệu với một đồng nghiệp, không thích cách giao tiếp của họ hoặc không muốn dành quá nhiều thời gian để tương tác với họ. Điều đó không có gì bất thường. Tuy nhiên, bạn vẫn có trách nhiệm hoàn thành công việc và phối hợp với những người liên quan. Bạn có trách nhiệm với công việc, chứ không có trách nhiệm phải yêu thích tất cả những người làm việc cùng mình.

Vì vậy, thay vì tập trung vào cảm xúc cá nhân, hãy quay lại với mục tiêu chung, vai trò của mỗi người và những gì cần được hoàn thành. Khi trao đổi, chúng ta có thể lựa chọn cách giao tiếp ngắn gọn, rõ ràng và đi thẳng vào vấn đề. Trong một số trường hợp, email hoặc hình thức trao đổi bằng văn bản cũng giúp cuộc giao tiếp bớt bị cảm xúc chi phối.

Cũng cần lưu ý đừng quá nhạy cảm rằng người mình không thích sẽ tận dụng cơ hội để “dìm” mình bởi có thể đối phương thậm chí không biết bạn đang không thoải mái với họ.

Tình huống 5: Làm việc dưới áp lực

Deadline và áp lực là một phần quen thuộc của đời sống công sở. Chúng ta không thể chờ đến khi hết áp lực rồi mới bắt đầu làm việc.

Deadline và áp lực là một phần quen thuộc của đời sống công sở.
Nguồn: Envato

Khi bị căng thẳng, nhiều người thường rơi vào trạng thái càng làm càng rối, dễ mắc lỗi và khó tập trung. Nếu không nhận diện được điều này, chúng ta có thể tiếp tục ép bản thân làm việc trong khi đầu óc đã quá tải.

Một người có EQ tốt sẽ nhận ra khi nào mình đang quá tải và biết điều chỉnh cách làm việc. Họ có thể nghỉ ngơi để lấy lại năng lượng, sự tập trung, chia nhỏ nhiệm vụ hoặc sắp xếp lại thứ tự ưu tiên. Thay vì chỉ lo lắng vào khối lượng công việc quá tải, họ tập trung giải quyết từng phần việc cụ thể. Mỗi kết quả nhỏ hoàn thành được sẽ tạo thêm động lực để tiếp tục.

Trong một số giai đoạn, chúng ta cũng cần chấp nhận rằng mình không thể làm mọi thứ hoàn hảo. Khi áp lực tăng cao, việc ưu tiên những nhiệm vụ quan trọng và bảo đảm tiến độ có thể cần thiết hơn việc cố gắng chăm chút từng chi tiết.

EQ không giúp chúng ta loại bỏ áp lực. EQ giúp chúng ta thích nghi với áp lực và không để căng thẳng điều khiển toàn bộ hành vi của mình.

EQ không giúp chúng ta loại bỏ áp lực. EQ giúp chúng ta thích nghi với áp lực và không để căng thẳng điều khiển toàn bộ hành vi của mình.
Nguồn: Unsplash

Nhìn lại những tình huống trên, tôi cho rằng EQ không phải là khả năng khiến chúng ta trở nên “trơ lì” không bao giờ tức giận, thất vọng hay khó chịu. Những cảm xúc đó vẫn xuất hiện trong công việc. Điều quan trọng là chúng ta nhận diện được mình đang cảm thấy gì, hiểu điều gì đang tác động đến mình, và lựa chọn cách phản ứng phù hợp.

Khi bất đồng ý kiến, hãy tập trung vào vấn đề thay vì cố giành phần thắng. Khi nhận phản hồi, hãy tách nội dung góp ý khỏi giá trị của bản thân. Khi làm việc với người khó tính hoặc người mình không thích, hãy đặt trách nhiệm công việc lên trước cảm xúc cá nhân. Khi chịu áp lực, hãy điều chỉnh cách làm việc thay vì để sự căng thẳng dẫn dắt hành vi.

Bạn không thể kiểm soát tất cả những gì xảy ra nơi công sở. Nhưng bạn có thể lựa chọn cách mình phản ứng trước những điều đó. Và đó chính là bản chất của EQ không phải không có cảm xúc, mà là không để cảm xúc quyết định thay mình.