Một insight, nhiều cách kể: Các thương hiệu khác nhau ở đâu?

Tôi không phải chuyên gia marketing, cũng chưa từng tham gia triển khai một chiến dịch quảng cáo cho thương hiệu lớn, nhưng tôi thích xem quảng cáo. Đơn giản vậy thôi! Khi xem quảng cáo, tôi thường bắt gặp những hình ảnh quen thuộc: nụ cười của người mẹ bên gian bếp nghi ngút khói, cảnh cả nhà mải nhìn vào smartphone rồi dần trở nên xa cách, hay ánh mắt trầm ngâm của người cha mang gánh nặng mưu sinh.
Điều thú vị là dù cùng khai thác những sự thật quen thuộc trong đời sống, các thương hiệu lại kể những câu chuyện rất khác nhau. Có thương hiệu biến sản phẩm thành trợ thủ của người mẹ, có thương hiệu dùng nó để hàn gắn khoảng cách gia đình, có thương hiệu lại tập trung vào công dụng thiết thực. Từ góc nhìn của một người xem quảng cáo, tôi muốn tìm hiểu điều gì tạo nên sự khác biệt ấy. Phải chăng, cùng xuất phát từ một insight, mỗi thương hiệu vẫn có thể lựa chọn cách diễn giải, phát triển ý tưởng và triển khai quảng cáo theo hướng riêng?
Insight là điểm khởi đầu của ý tưởng sáng tạo
Chủ đề và thông điệp thường cho biết quảng cáo đang nói về điều gì hoặc muốn truyền tải điều gì. Chẳng hạn, một quảng cáo có thể khai thác chủ đề tình cảm gia đình và gửi gắm thông điệp “hãy dành nhiều thời gian hơn cho người thân”. Insight đi sâu hơn vào tâm lý người tiêu dùng. Vì sao họ muốn kết nối với gia đình? Điều gì khiến họ muốn gần gũi người thân nhưng đôi khi lại vô tình tạo ra khoảng cách?
Những sự thật hoặc mâu thuẫn như vậy có thể trở thành điểm khởi đầu để đội ngũ sáng tạo phát triển ý tưởng. Nghiên cứu “How Does Consumer Insight Support the Leap to a Creative Idea?”, của John Parker và cộng sự, thử nghiệm với 60 chuyên gia sáng tạo. Những người tham gia được chia thành các nhóm tiếp cận insight mạnh, insight yếu hoặc không được cung cấp insight trước khi phát triển ý tưởng. Kết quả cho thấy insight, đặc biệt là insight chất lượng tốt, có thể giúp khơi gợi những ý tưởng giàu cảm xúc hơn.
Tuy nhiên, việc nhận diện được một insight không đồng nghĩa với việc đã có một ý tưởng quảng cáo hoàn chỉnh. Từ insight, đội ngũ sáng tạo vẫn phải chọn góc nhìn, quyết định sản phẩm đóng vai gì trong câu chuyện và tìm cách thể hiện phù hợp với thương hiệu. Vì vậy, cùng khai thác một sự thật, các thương hiệu vẫn có thể làm ra những quảng cáo rất khác nhau. Các chiến dịch dưới đây cho thấy điều đó.
Các thương hiệu đã khai thác cùng một insight như thế nào?
“Ngon như mẹ làm”
Hình ảnh gian bếp và người mẹ vốn quen thuộc trong quảng cáo trong các ngành hàng thực phẩm. Với thông điệp “Mẹ cứ nấu đi, vị ngon khó cưỡng đã có Knorr lo”, Knorr khắc họa người phụ nữ hiện đại như một người sáng tạo ẩm thực, gắn với hình ảnh chăm lo bữa ăn cho gia đình. Trong TVC “Knorr mới, tròn vị tự nhiên như nhà làm! Mẹ nấu món nào cả nhà cũng mê!”, hạt nêm xuất hiện như trợ thủ giúp mẹ tự tin thử nghiệm nguyên liệu và công thức mới.
Trái lại, Cháo Gấu Đỏ tiếp cận từ góc độ tiện lợi và dinh dưỡng. Thương hiệu cung cấp giải pháp ăn liền nhanh gọn nhưng vẫn bảo đảm sự an tâm về chất lượng như bữa ăn mẹ nấu.
Ở một hướng đi khác, MaMaPop đưa chất liệu “hương vị mẹ làm” vào thị trường nước trái cây đóng lon. Sản phẩm hướng đến nhu cầu giải khát của người trẻ sau những bữa ăn nhiều dầu mỡ, gợi lại cảm giác thân thuộc của món ngon nhà làm.

MaMaPop đưa chất liệu “hương vị mẹ làm” vào thị trường nước trái cây đóng lon.
Nguồn: Drink MaMaPop VN
Cuối cùng, TVC “Sữa chua thanh trùng – Vị ngon nhà làm” của Dutch Lady khai thác sản phẩm đóng hộp vẫn giữ trọn độ sánh mịn, thơm ngon tự nhiên như sữa chua nhà làm. Nhờ đó, “sản phẩm nhà làm” trở thành thước đo chất lượng giúp người phụ nữ hiện đại nhẹ gánh việc nhà nhưng vẫn giữ trọn niềm vui cho cả gia đình.
“Đặt điện thoại xuống để kết nối thật”
Vào tháng 4/2024, Heineken khởi động chiến dịch “The Boring Phone” tại Tuần lễ Thiết kế Milan (Ý), phối hợp cùng thương hiệu thời trang Bodega và nhà sản xuất công nghệ HMD. Hãng bia hiện thực hóa thông điệp “hạn chế dùng điện thoại để kết nối thật” thành một chiếc điện thoại nắp gập tối giản, loại bỏ kết nối Internet và các ứng dụng giải trí, chỉ giữ lại nghe gọi và nhắn tin.
Tiếp nối tinh thần này, tại Việt Nam, thương hiệu ra mắt TVC Tết “Mở kết nối thật – Tết bật Heineken”, tái hiện cảnh những người trẻ chủ động tạm gác lại sự bận rộn trên màn hình ảo để cùng nâng ly và tận hưởng trọn vẹn niềm vui sum vầy ngoài đời thực bên gia đình, bạn bè.
OPPO chọn một hướng khác với chiến dịch “Góc nhìn Gen Z”, triển khai tại Việt Nam vào tháng 5/2018, trước Ngày Gia đình Việt Nam 28/6. Chiến dịch xuất phát từ khoảng cách giữa hai thế hệ: cha mẹ thấy con “cắm mặt vào điện thoại”, trong khi Gen Z cảm thấy không được thấu hiểu. OPPO khuyến khích sử dụng smartphone một cách thông minh, để thiết bị không còn là rào cản giữa các thế hệ mà trở thành nơi lưu giữ những kỉ niệm đẹp với thông điệp “bắt trọn vẻ đẹp chân thật”.
“Bữa ăn tiện lợi cho gia đình”
Trong ngành mì ăn liền, với nhu cầu là một bữa ăn tiện lợi và chúng ta dễ dàng bắt gặp sản phẩm xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh: bữa khuya, bữa trưa vội, bữa ăn một mình hoặc món ăn chuẩn bị cho người thân. Cùng một sản phẩm, thương hiệu có thể khai thác những nhu cầu khác nhau từ sự tiện lợi, trải nghiệm vị giác đến cảm giác được chăm sóc. Omachi và Mì Mộc Việt là hai ví dụ.
Omachi khai thác insight này theo hướng món ăn như một biểu hiện của sự mong ngóng. Trong TVC “Omachi Xốt Bò Hầm – Mì ngon chờ đợi người thương” năm 2019, sản phẩm là món ăn được chuẩn bị để chờ người thương về nhà. Thông điệp “Mì ngon chờ đợi người thương” gắn tô mì với cảm xúc mong ngóng và mong muốn chăm sóc người thương và gửi gắm sự quan tâm qua một hành động đời thường.
Mì Mộc Việt tập trung vào trải nghiệm thưởng thức lý tính. Trong TVC “Sợi mì thấm đậm nước hầm thịt xương”, dù hình ảnh người mẹ nấu mì cho gia đình vẫn xuất hiện, thương hiệu nhấn mạnh đặc tính sợi mì thấm vị và nước dùng hầm cốt thịt xương, trực tiếp kích thích vị giác và thuyết phục người tiêu dùng bằng hương vị thực tế của món ăn.
“Trụ cột gia đình phải gánh vác trách nhiệm”
Trách nhiệm chăm lo cho gia đình thường đi cùng áp lực của người trụ cột. Họ vừa phải duy trì công việc và thu nhập, vừa muốn bảo vệ những người thân yêu trước những biến cố. Boss Cà Phê và Generali Việt Nam cùng khai thác câu chuyện về trách nhiệm gia đình, nhưng đặt sản phẩm vào hai thời điểm khác nhau: hiện tại và tương lai.
Với thông điệp “Trụ cột mà, sao dám mệt”, Boss Cà Phê tôn vinh ý chí của những người luôn phải gánh vác công việc và gia đình. Cà phê được đặt vào vai trò tiếp thêm năng lượng, giúp họ tỉnh táo và tiếp tục công việc. Câu chuyện tập trung vào áp lực trước mắt và nhu cầu duy trì sức lực để hoàn thành trách nhiệm mỗi ngày.
Generali Việt Nam lại khai thác trách nhiệm gia đình qua phim ngắn “Để ngày mai luôn tới” ra mắt tháng 12/2021. Phim kể về một người cha làm nghệ thuật ở Hà Nội phải bán cây vĩ cầm quý giá để có tiền chữa bệnh cho con gái. Cây đàn gắn với đam mê và những điều người cha trân trọng, qua đó làm nổi bật sự đánh đổi khi biến cố xảy đến với gia đình. Trong câu chuyện này, bảo hiểm được kết nối với việc chủ động chuẩn bị trước những rủi ro có thể ảnh hưởng đến người thân.
“Gen Z muốn được là chính mình”
Với những quảng cáo hướng đến những tệp người tiêu dùng trẻ tuổi, thương hiệu thường sử dụng tiếng lóng hoặc âm nhạc sôi động để tạo cảm giác gần gũi.
Maybelline New York khai thác nỗi sợ bị phán xét trong chiến dịch “Mấy bé lì, chẳng sợ gì” năm 2021. Thương hiệu kết nối đặc tính bền màu, lâu trôi của dòng son SuperStay với tinh thần kiên định, không ngại định kiến. Những cách chơi chữ như “Gan Lì”, “Crazilì”, “Lovelì” truyền tải thông điệp về sự tự tin và dám thể hiện bản thân, khuyến khích người trẻ sống theo cách mình muốn.
Fanta lại tập trung vào sự sáng tạo và mong muốn thể hiện cá tính. Trong chiến dịch “Fanta Lênnn!” triển khai tại Việt Nam từ năm 2022, thương hiệu khuyến khích người trẻ tham gia sáng tạo nội dung quảng cáo theo phong cách riêng. Dựa trên nghiên cứu toàn cầu cho thấy người trẻ có xu hướng kìm nén sự lạc quan và sáng tạo trước những khuôn mẫu xã hội, Fanta tổ chức cuộc thi “Fanta Lênnn” với các hoạt động như biến hình, pha chế và tạo dáng uống độc đáo. Qua đó, tinh thần “Playful at Heart” được chuyển thành những trải nghiệm để người tiêu dùng trực tiếp tham gia.
Vậy khác biệt nằm ở đâu?
Cùng khai thác những sự thật quen thuộc trong đời sống, mỗi thương hiệu có thể lựa chọn một cách nhìn và phát triển câu chuyện riêng. Qua các ví dụ trên, tôi nhận thấy sự khác biệt thường thể hiện ở bốn khía cạnh: vai trò của sản phẩm, khách hàng mục tiêu, hướng tiếp cận cảm xúc hoặc lý tính và cách thức triển khai ý tưởng.
Trước hết, sản phẩm có thể đảm nhận những vai trò khác nhau trong câu chuyện. Cả Boss Cà Phê lẫn Generali đều khai thác hình ảnh người trụ cột gia đình. Tuy nhiên, Boss gắn cà phê với nhu cầu duy trì sự tỉnh táo để tiếp tục công việc, còn Generali đặt bảo hiểm trong câu chuyện chuẩn bị tài chính trước những rủi ro có thể ảnh hưởng đến gia đình. Cùng khai thác trách nhiệm của người trụ cột, mỗi thương hiệu lại làm nổi bật một giá trị khác nhau của sản phẩm.
Thứ hai, thương hiệu có thể lựa chọn những nhóm khách hàng khác nhau để tiếp cận. Với hình ảnh “mẹ nấu”, Knorr hướng đến người trực tiếp chuẩn bị bữa ăn, Cháo Gấu Đỏ tập trung vào người thưởng thức, còn MaMaPop khai thác hương vị thân thuộc của món ăn mẹ làm để kết nối với người trẻ.
Thứ ba, thương hiệu có thể lựa chọn nhấn mạnh lợi ích cảm xúc hoặc lý tính của sản phẩm. Omachi khai thác tình cảm gia đình qua câu chuyện về sự chờ đợi và quan tâm giữa những người thân, qua đó gắn sản phẩm với giá trị tinh thần của bữa ăn. Trong khi đó, Mì Mộc Việt tập trung vào đặc tính sợi mì thấm vị nước hầm thịt xương, làm nổi bật trải nghiệm thưởng thức.
Cuối cùng, ý tưởng sáng tạo có thể được thể hiện qua những hình thức triển khai khác nhau. Heineken phát triển The Boring Phone thành một sản phẩm cụ thể, đưa thông điệp đến người tiêu dùng thông qua một sản phẩm để trải nghiệm, còn Fanta tạo cơ hội để họ trực tiếp tham gia sáng tạo và lan tỏa thông điệp.

Một sự thật có thể mở ra nhiều hướng sáng tạo, thương hiệu cần tìm được cách kể phù hợp với sản phẩm và bản sắc của mình.
Nguồn: Unsplash
Vì vậy, cùng một insight không đồng nghĩa với cùng một công thức quảng cáo. Một sự thật có thể mở ra nhiều hướng sáng tạo, nhưng thương hiệu cần tìm được cách kể phù hợp với sản phẩm và bản sắc của mình. Nếu chỉ dừng lại ở việc lặp lại những hình ảnh, thông điệp quen thuộc mà không phát triển một góc nhìn riêng, quảng cáo rất dễ trở thành phiên bản khác của những câu chuyện người xem đã từng thấy.