Lần đầu ra nước ngoài gặp nhà đầu tư, trực giác trong nước không còn đáng tin
Có một câu hỏi tôi nhận được rất nhiều từ founder Việt chuẩn bị chuyến đi quốc tế đầu tiên để gặp nhà đầu tư: "Em nên chuẩn bị gì để không bị choáng ngợp?". Câu trả lời thật của tôi luôn bắt đầu bằng việc kể lại chuyến đi đầu tiên của chính mình.
Tháng 3/2015, tôi 25 tuổi. Đó là lần đầu tôi ra khỏi Việt Nam để tới một nước phát triển, và cũng là lần đầu tôi ngồi vào một cuộc đàm phán vốn đầu tư thật. Tôi đi Singapore cùng anh đồng sáng lập ViVi Digital và một nhà đầu tư giàu kinh nghiệm đang hậu thuẫn một công ty khác trong nhóm. Công ty của tôi lúc đó còn rất non, chưa biết mình sẽ đi về đâu.
Điều tôi nhớ rõ nhất không phải một kỹ thuật đàm phán nào. Tôi nhớ cảm giác của một người trẻ bước vào môi trường mà mọi trực giác quen thuộc đều lệch nhịp. Ở trong nước, tôi ít nhiều biết cách đọc phản ứng của người đối diện, biết mức độ trang trọng vừa đủ, biết khi nào nên nói và khi nào nên im. Ra nước ngoài, những phản xạ đó không còn đáng tin như trước. Vấn đề không phải tôi thiếu kiến thức. Tôi chưa kịp xây trực giác cho bối cảnh mới.
Tôi rút ra bốn điều mà đến giờ vẫn khuyên các founder.
Thứ nhất, đi cùng người đã có kinh nghiệm nếu có thể. Không phải để họ đàm phán thay bạn, mà để bạn quan sát cách họ đọc tình huống. Cái học được từ việc đứng cạnh họ lớn hơn nhiều so với đọc trước cả chồng tài liệu.
Thứ hai, chấp nhận rằng nhịp độ và mức độ formal quen thuộc ở Việt Nam không áp dụng máy móc được. Hãy quan sát rồi điều chỉnh.
Thứ ba, coi lần đầu là bước học, không phải phép thử một lần thành bại. Không ai thành thạo ngay từ chuyến đầu tiên.
Thứ tư, ghi lại những điều khiến bạn bất ngờ: nhịp độ, cách đặt câu hỏi, mức độ trực diện. Mỗi chi tiết là dữ liệu cho lần sau.
Nhiều năm sau, tôi tham gia những thương vụ quốc tế phức tạp và rủi ro hơn rất nhiều. Chuyến đi Singapore năm đó chỉ là điểm khởi đầu, nhưng nó dạy tôi một điều không đổi: khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế ở lần đầu là bình thường, không phải dấu hiệu bạn chuẩn bị kém.
Bài viết gốc và một số case study thực tế mình có phân tích chi tiết hơn tại đây: https://ebook.beginguru.com/blog/bai-hoc-lan-dau-dam-phan-voi-nha-dau-tu-nuoc-ngoai/