"Khi những tầm nhìn không chỉ đứng một mình"

Ngày 24/5/2025 vừa qua, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức buổi ra mắt Chương trình “Nghị quyết số 57-NQ/TW: Từ tầm nhìn đến thực thi mô hình hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”. Chương trình nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời gắn kết với Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân dựa trên mô hình hợp tác "3 nhà": Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp.

Chương trình được vinh dự được đón tiếp Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Nên; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Phó Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Trần Lưu Quang; cùng đại diện lãnh đạo một số Ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương và cơ sở sở giáo dục đại học. Cùng với 10 doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế đã có buổi kí kết vô cùng đặc biệt cùng Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tại buổi ra mắt.

Là đơn vị vận hành sự kiện lẫn đặt mình trong tâm thế doanh nghiệp, một tế bào rất liên quan trong nội hàm của Nghị quyết 57 và 68 của Bộ Chính trị, mình lắng nghe và ghi nhận những điều rất hay từ Lễ ra mắt chương trình BA NHÀ: Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW từ tầm nhìn đến thực thi bằng mô hình hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp.

Mời mọi người tham khảo.

Chương trình là buổi làm việc vô cùng quan trọng nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về việc đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. ĐHQG TPHCM chính thức triển khai chương trình hành động thông qua mô hình hợp tác chiến lược giữa “3 nhà” Nhà nước – Nhà trường – Nhà Doanh nghiệp, với các trụ cột là: công nghệ như AI, Chip bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng mới, logistics, tài chính và nhiều lĩnh vực khác.

Buổi làm việc là bước khởi đầu quan trọng, nhằm kết nối các nguồn lực, thiết lập cơ chế hợp tác cụ thể để biến tầm nhìn chiến lược thành hiện thực, trong đó xác định vai trò, vị thế và tầm nhìn của ĐHQG-HCM trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. (Gọi là buổi làm việc vì thực sự là những đối thoại cởi mở, sâu sắc và thực tế, như phát biểu của anh Trần Lưu Quang: tôi không muốn mọi thứ chỉ là lý thuyết nằm trên giấy, nên tôi nói có phần “bổ bã” thì các đồng chí thông cảm”).

GSTS Vũ Hải Quân - Giám đốc ĐHQG-HCM cho rằng,

* Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, thiết lập khung thể chế, dẫn dắt đầu tư, đảm bảo công bằng và tạo động lực chấp nhận rủi ro để thúc đẩy đổi mới; Cung cấp đất đai, hạ tầng và chính sách ưu đãi về thuế, tài chính cho các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp; Hỗ trợ thành lập các quỹ đầu tư đổi mới, vườn ươm công nghệ và không gian làm việc chung; Đóng vai trò điều phối chiến lược phát triển vùng, đảm bảo sự đồng bộ giữa quy hoạch đô thị và định hướng khoa học công nghệ.

* Nhà trường – bao gồm các đại học và viện nghiên cứu - trung tâm sản sinh tri thức, cung cấp nguồn lực trí tuệ: giảng viên, nhà khoa học, nghiên cứu sinh; Thực hiện các nghiên cứu nền tảng, đồng thời phát triển các giải pháp ứng dụng; Kết nối sinh viên và dự án nghiên cứu với doanh nghiệp thông qua các chương trình đổi mới mở, thực tập, và khởi nghiệp.

* Doanh nghiệp giữ vị trí then chốt trong việc thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, đưa đổi mới vào thực tiễn và lan tỏa giá trị ra thị trường; Tài trợ cho nghiên cứu ứng dụng, đặt hàng các đề tài từ trường đại học; Cung cấp môi trường thực nghiệm, dữ liệu và nền tảng triển khai công nghệ mới.

3 bên vận hành theo nguyên tắc “cùng thiết kế – cùng triển khai – cùng chia sẻ giá trị“. Các bên cùng nhau tham gia xây dựng mục tiêu nghiên cứu, đồng thời chia sẻ lợi ích tài chính từ kết quả ứng dụng. Khi “tam giác chiến lược” vận hành hiệu quả, quốc gia sẽ có cơ hội “đi tắt, đón đầu”, thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và vươn lên mạnh mẽ.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, với Liên minh Tái chế bao bì Pro Vietnam, cùng là thành viên Hội đồng khoa học của ĐHQG-HCM, anh Phạm Phú Ngọc Trai chia sẻ:

Muốn hiện thực hóa mô hình Ba Nhà không thể chỉ dừng ở tầm nhìn và cam kết. Điều cốt lõi là phải bước vào giai đoạn từ chiến lược đến hành động, với một tư duy điều hành hiện đại, một nền tảng phối hợp đồng bộ, và một quyết tâm hành động đủ mạnh mẽ. Ở đó, năng lực quản trị đóng vai trò then chốt – không chỉ đối với doanh nghiệp, mà còn đối với bộ máy Nhà nước và hệ thống giáo dục. Chúng ta cần một thế hệ lãnh đạo và quản lý có khả năng tư duy chiến lược, điều hành linh hoạt, ra quyết định trên cơ sở dữ liệu, và biết cách kết nối các nguồn lực đa dạng để tạo ra giá trị bền vững. Chỉ khi tư duy đổi mới đi kèm với năng lực thực thi, khi quản trị tốt trở thành một chuẩn mực chung, thì mô hình Ba Nhà mới thực sự vận hành hiệu quả – không chỉ hợp tác trên giấy, mà hợp lực trong thực tiễn. Và nếu điều đó thành hiện thực, mô hình Ba Nhà sẽ không chỉ là một giải pháp phát triển – mà sẽ trở thành hệ sinh thái kiến tạo tương lai:

* Nơi tri thức được khai phóng,

* Nơi sáng tạo được nuôi dưỡng,

* Và nơi doanh nghiệp có thể lớn mạnh trên nền tảng tự cường, minh bạch và bền vững.

Với sự cam kết nhất quán, với tinh thần đối thoại và đồng kiến tạo, chương trình hợp tác này là khởi đầu mạnh mẽ cho một hành trình dài lâu – vì một Việt Nam tự lực – tự cường – tự tin bước vào tương lai.

Các doanh nghiệp lớn gồm Coteccons, VNG, TTC, Nestle, Suntory Pepsico, Tetra Pak, Điện Quang, ACB, Bệnh viện Quốc tế DNA, Sunwah đều phát biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của mô hình Ba Nhà, cũng như ký cam kết khung hợp tác chung với ĐHQG gồm 6 lĩnh vực ưu tiên:

1. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các chương trình đào tạo, thực tập, huấn luyện và tuyển dụng trực tiếp sinh viên.

2. Thúc đẩy nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, gắn kết giữa nhu cầu doanh nghiệp và năng lực học thuật – nghiên cứu của ĐHQG-HCM.

3. Ứng dụng chuyển đổi số, phát triển các nền tảng và công nghệ số trong quản trị doanh nghiệp, sản xuất và cung ứng dịch vụ.

4. Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, phát triển hệ sinh thái hỗ trợ sinh viên và doanh nghiệp trong đổi mới sản phẩm, dịch vụ.

5. Phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, nâng cao vai trò của doanh nghiệp trong các sáng kiến giáo dục, môi trường và cộng đồng.

6. Xây dựng chính sách, cơ chế phối hợp ba nhà (Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp) nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các mục tiêu phát triển quốc gia.

Mình đặc biệt ấn tượng với phát biểu chỉ đạo không cần đến giấy của anh Trần Lưu Quang - Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương với những con số và khuyến nghị rất sắc bén và thực tế. Anh cho rằng việc ĐHQG-HCM ra mắt mô hình hợp tác Ba Nhà là hoạt động "giữ lửa" để nghị quyết đi vào cuộc sống. Trong đó, nhà nước phải có cách tiếp cận, giải quyết khác với những gì đã làm vì dù nghị quyết đã có cơ chế vượt trội, nhưng thể chế phục vụ chưa đầy đủ, còn tâm lý e ngại, sợ sai. Vì vậy anh đề nghị các cấp dũng cảm hơn, tự tin hơn, bám vào nghị quyết và vận dụng linh hoạt, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm, cần mạnh dạn cắt giảm 50% thời gian, điều kiện, thủ tục trong lĩnh vực liên kết, thậm chí có thể có một "làn riêng" như xe ưu tiên cứu hỏa cứu thương trên đường cho việc thực hiện hợp tác này. Đặc biệt ấn tượng với mình, là với vai trò là phó trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về thực hiện nghị quyết 57, anh cam kết đồng hành với chương trình và đọc luôn số điện thoại cá nhân để sẵn sàng lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp, nhà trường, nhà khoa học. Mình cũng đã kịp lưu số anh.

Để kết luận lại, thì mô hình Ba Nhà là hệ sinh thái kiến tạo tương lai. Khi tư duy đổi mới đi cùng năng lực thực thi, mô hình này sẽ là nơi tri thức được khai phóng, sáng tạo được nuôi dưỡng, và doanh nghiệp lớn mạnh trên nền tảng tự cường, minh bạch, và bền vững. Đây không chỉ là giải pháp phát triển, mà là nền tảng cho một Việt Nam tự lực, tự cường, tự tin bước vào kỷ nguyên mới, mở ra cơ hội để các bên cùng hợp lực, biến tầm nhìn thành hiện thực. Cùng nhau hành động, vì một Việt Nam đổi mới và phát triển bền vững!