Khi AI trở thành "con dao hai lưỡi" trong truyền thông
Trong truyền thông hiện đại, AI đang trở thành công cụ quen thuộc để hỗ trợ sáng tạo nội dung, chỉnh sửa hình ảnh và tối ưu quy trình làm việc. Tuy nhiên, tốc độ và sự tiện lợi của công nghệ không đồng nghĩa với tính chính xác tuyệt đối. Chỉ một chi tiết nhỏ bị AI tự động chỉnh sửa sai cũng có thể làm thay đổi cách công chúng nhìn nhận về một thương hiệu hay một cá nhân.
Điều đáng nói là trong nhiều trường hợp, khủng hoảng truyền thông không xuất phát từ việc thông tin gốc sai sự thật mà đến từ quy trình kiểm duyệt chưa đủ chặt chẽ trước khi nội dung được công bố. Vì vậy, bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, người làm truyền thông cần hiểu cách nhận diện rủi ro, kiểm soát quy trình và phản ứng minh bạch khi sự cố xảy ra.
Sự việc liên quan đến Hoa hậu Lê Nguyễn Bảo Ngọc và bức thư trúng tuyển chương trình Thạc sĩ tại Đại học Columbia là một ví dụ đáng chú ý cho thấy những thách thức mới mà truyền thông phải đối mặt trong thời đại AI.
Rủi ro công nghệ: Điểm khởi đầu của một cuộc khủng hoảng truyền thông
Bảo Ngọc chia sẻ thông tin được nhận vào chương trình Master of Public Administration (MPA) tại School of International and Public Affairs (SIPA), Đại học Columbia. Đây vốn là một tin vui, góp phần củng cố hình ảnh "người đẹp tri thức" mà cô xây dựng trong nhiều năm.
Tuy nhiên, sự chú ý nhanh chóng chuyển hướng khi cộng đồng phát hiện một số chi tiết bất thường trong hình ảnh thư trúng tuyển được đăng tải. Một số ký tự bị sai, cách trình bày thiếu nhất quán khiến nhiều người đặt nghi vấn về tính xác thực của tài liệu.
Bên cạnh các lỗi hiển thị, việc sử dụng tên và chữ ký của đại diện trên một tài liệu đã qua xử lý cũng đặt ra câu hỏi về quy trình kiểm duyệt nội dung trước khi xuất bản. Trong quản trị thương hiệu cá nhân, không chỉ tính chính xác của thông tin mà cả quyền xác nhận từ các bên liên quan đều là yếu tố cần được đảm bảo.
Hình 1. Hình ảnh thư trúng tuyển được đăng tải trong bài viết đầu tiên của Hoa hậu Lê Nguyễn Bảo Ngọc. Các chi tiết bất thường trên hình ảnh sau đó được xác định là phát sinh trong quá trình xử lý bằng AI.
Nguồn: Facebook Lê Nguyễn Bảo Ngọc (2026).
Điều đáng chú ý là tranh cãi không bắt đầu từ nội dung thông báo mà từ hình thức thể hiện của tài liệu. Trong môi trường số, chỉ cần một dấu hiệu thiếu nhất quán cũng đủ khiến công chúng đặt câu hỏi về toàn bộ thông tin phía sau. Đây chính là đặc điểm của truyền thông hiện đại: niềm tin có thể bị ảnh hưởng bởi những chi tiết rất nhỏ.
Sự việc cho thấy một rủi ro ngày càng phổ biến khi AI được sử dụng để xử lý nội dung. Các công cụ chỉnh sửa hình ảnh hiện nay không chỉ làm mờ hoặc che thông tin mà còn có khả năng tự động tái tạo văn bản dựa trên thuật toán dự đoán. Nếu không được kiểm tra lại bằng mắt thường, những thay đổi này có thể vô tình tạo ra thông tin sai lệch mà người đăng không hề nhận ra.
LỖ HỔNG KIỂM DUYỆT VÀ CÁI BẪY MANG TÊN “XỬ LÝ HÌNH ẢNH BẰNG AI”
Sau phản hồi thứ hai, phía Bảo Ngọc cho biết quản trị viên fanpage đã sử dụng AI để che các thông tin bảo mật trong thư trúng tuyển. Trong quá trình xử lý, hệ thống tự động tái tạo một số ký tự khiến hình ảnh sau chỉnh sửa xuất hiện lỗi ngoài ý muốn.
Giải thích này cho thấy AI không phải nguyên nhân duy nhất dẫn đến khủng hoảng. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc thiếu bước kiểm tra cuối cùng trước khi nội dung được công bố.
Trong thực tế, mọi quy trình sản xuất nội dung đều cần nhiều lớp kiểm duyệt nhằm hạn chế rủi ro. AI có thể giúp tăng tốc công việc, nhưng không thể thay thế hoàn toàn vai trò đánh giá của con người, đặc biệt đối với những tài liệu quan trọng liên quan đến học thuật, pháp lý hoặc danh tiếng của cá nhân và tổ chức.
Đối với các thương hiệu cá nhân có mức độ nhận diện cao, yêu cầu này càng trở nên quan trọng. Một lỗi nhỏ trong hình ảnh có thể nhanh chóng bị cộng đồng phát hiện, chụp lại, lan truyền và tạo thành làn sóng tranh luận chỉ trong vài giờ. Khi đó, vấn đề không còn nằm ở bản thân nội dung mà chuyển thành câu chuyện về tính chuyên nghiệp và mức độ đáng tin cậy của người truyền tải thông tin.
Nói cách khác, AI chỉ là công cụ. Chính quy trình kiểm duyệt mới quyết định liệu công nghệ sẽ hỗ trợ hay vô tình tạo ra một cuộc khủng hoảng.
Minh bạch là yếu tố quyết định trong xử lý khủng hoảng
Một điểm đáng chú ý trong sự việc là cách phản hồi của Bảo Ngọc thay đổi theo từng giai đoạn.
Ở lần lên tiếng đầu tiên, cô khẳng định kết quả trúng tuyển là thật và giải thích rằng hình ảnh đã được chỉnh sửa để bảo vệ thông tin cá nhân. Tuy nhiên, phản hồi này chưa trả lời đầy đủ những nghi vấn mà công chúng đang quan tâm, nên tranh luận vẫn tiếp tục.
Đến lần phản hồi thứ hai, phía Bảo Ngọc chủ động giải thích rõ quy trình xử lý hình ảnh bằng AI, thừa nhận sai sót trong khâu vận hành và cung cấp thêm thông tin liên quan đến kế hoạch học tập. Cách tiếp cận này giúp cuộc thảo luận dần chuyển từ nghi vấn "làm giả tài liệu" sang việc nhìn nhận đây là một sai sót trong quy trình xử lý nội dung.
Song song đó, phía Đại học Columbia cũng xác nhận đã tiếp nhận các phản ánh liên quan đến bức thư và tiến hành xem xét nội bộ. Dù kết quả cuối cùng vẫn cần chờ xác minh từ nhà trường, việc có thêm nguồn thông tin độc lập đã giúp quá trình xử lý trở nên khách quan hơn.
Từ góc độ truyền thông, minh bạch không đồng nghĩa với việc tổ chức hoặc cá nhân không được phép mắc sai sót. Điều quan trọng hơn là khả năng thừa nhận vấn đề, giải thích nguyên nhân rõ ràng, cung cấp thông tin có thể kiểm chứng và phản hồi kịp thời. Đây là những yếu tố góp phần duy trì niềm tin của công chúng khi khủng hoảng xảy ra.
Bài học dành cho người làm truyền thông trong kỷ nguyên AI
Sự phát triển của AI đang mở ra nhiều cơ hội để tối ưu quy trình sản xuất nội dung, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro. Công nghệ có thể hỗ trợ xử lý nhanh hơn, song không thể thay thế trách nhiệm kiểm chứng của con người.
Từ sự cố của Bảo Ngọc, có thể rút ra ba bài học quan trọng.
Mọi nội dung sử dụng AI để chỉnh sửa đều cần được rà soát thủ công trước khi xuất bản, đặc biệt là các tài liệu mang tính chính thức.
Quy trình kiểm duyệt nhiều lớp vẫn là "hàng rào" hiệu quả nhất để hạn chế khủng hoảng truyền thông phát sinh từ những lỗi kỹ thuật tưởng chừng rất nhỏ.
Khi sự cố xảy ra, sự minh bạch, chủ động giải thích và cung cấp thông tin có căn cứ luôn hiệu quả hơn việc chỉ phủ nhận hoặc phản hồi một cách chung chung.
Trong bối cảnh AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động truyền thông, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc ai ứng dụng công nghệ nhanh hơn, mà ở việc ai xây dựng được quy trình kiểm soát đủ chặt để công nghệ thực sự trở thành công cụ hỗ trợ thay vì nguồn gốc của rủi ro.
Câu hỏi thảo luận
- Khi AI ngày càng tham gia vào quá trình sản xuất nội dung, theo bạn trách nhiệm đối với những sai sót nên thuộc về công cụ hay người sử dụng?
- Nếu là người phụ trách truyền thông cho thương hiệu hoặc người nổi tiếng, bạn sẽ bổ sung những bước kiểm duyệt nào để hạn chế các khủng hoảng tương tự trong tương lai?
Tài liệu tham khảo
Lê Nguyễn Bảo Ngọc. (2026). THÔNG TIN VỀ HÌNH ẢNH THƯ TRÚNG TUYỂN ĐẠI HỌC COLUMBIAm [Facebook post]. Facebook. https://www.facebook.com/share/p/1ATMfL7CSy/
Trần Huỳnh, & Hoài Phương. (2026). Đại học Columbia phản hồi về thư trúng tuyển gây tranh cãi của hoa hậu Bảo Ngọc. Tuổi Trẻ Online. https://tuoitre.vn/dai-hoc-columbia-phan-hoi-ve-thu-trung-tuyen-gay-tranh-cai-cua-hoa-hau-bao-ngoc-100260624083230448.htm