E-commerce Việt Nam 2026: Shopee, TikTok Shop và sự thay đổi hành vi mua sắm

Hình đại diện cho bài viết

Thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 không chỉ tiếp tục mở rộng về quy mô mà còn ghi nhận sự thay đổi rõ rệt trong cách người tiêu dùng khám phá và mua sản phẩm. Trong nửa đầu năm, Shopee và TikTok Shop cùng chiếm gần 98% GMV của bốn sàn lớn được theo dõi, cho thấy thị trường ngày càng tập trung vào hai hệ sinh thái chính. Song song đó, mua sắm gắn với thói quen sử dụng mạng xã hội, video ngắn, livestream và nội dung từ creator. Điều này khiến hành trình mua hàng không còn diễn ra trên một nền tảng duy nhất, buộc thương hiệu phải hiểu cả nơi nhu cầu được tạo ra và nơi giao dịch cuối cùng được hoàn tất.

1. Thị phần ngày càng tập trung vào Shopee và TikTok Shop

Theo dữ liệu từ YouNet ECI, tổng GMV của 4 sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 264.800 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tương đương khoảng 10,2 tỷ USD.

Trong đó:

  • Shopee đạt 144.300 tỷ đồng GMV, tăng 15% so với cùng kỳ và chiếm 54,5% thị phần.
  • TikTok Shop đạt 115.000 tỷ đồng, tăng 27% và chiếm 43,4% thị phần.
  • Lazada đạt 4.400 tỷ đồng, giảm 23% so với cùng kỳ.
  • Tiki đạt 1.100 tỷ đồng, tăng 33%.

E-commerce Việt Nam 2026: Shopee, TikTok Shop và sự thay đổi hành vi mua sắm

Như vậy, riêng Shopee và TikTok Shop đã chiếm gần 98% tổng GMV của bốn nền tảng được theo dõi. Điều này cho thấy thị trường đang ngày càng tập trung vào hai hệ sinh thái chính, trong khi khoảng cách với các nền tảng còn lại tiếp tục nới rộng.

Đáng chú ý, sự tập trung không chỉ diễn ra ở cấp độ nền tảng mà còn ở cấp độ nhà bán. Số lượng gian hàng thông thường có phát sinh doanh thu giảm khoảng 27%, còn số gian hàng Mall giảm khoảng 25%. Tuy nhiên, doanh thu bình quân trên mỗi nhà bán đang hoạt động lại tăng mạnh, với Shopee tăng 44% và TikTok Shop tăng 65%.

Điều này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn mà doanh thu tập trung vào ít nhà bán hơn nhưng có quy mô và năng lực vận hành lớn hơn. Với doanh nghiệp, cạnh tranh vì thế không còn chỉ là “có mặt trên sàn”, mà là khả năng xây dựng gian hàng đủ mạnh để duy trì traffic, chuyển đổi và doanh thu trong một thị trường ngày càng tập trung.

2. Mua sắm đang trở thành một phần của thói quen giải trí hằng ngày

Dữ liệu từ Cimigo cho thấy hành vi mua sắm online đang ngày càng hòa vào thói quen sử dụng truyền thông của người Việt, đặc biệt ở nhóm 15 - 44 tuổi có thu nhập hộ gia đình từ 10 triệu đồng mỗi tháng trở lên.

Trung bình, mỗi người sử dụng khoảng 5 - 6 nền tảng kỹ thuật số mỗi ngày, trong đó Facebook, Zalo, TikTok và YouTube là những ứng dụng cốt lõi. Điều này khiến hành trình mua sắm diễn ra xuyên suốt nhiều điểm chạm thay vì chỉ bắt đầu khi người dùng chủ động mở một ứng dụng thương mại điện tử.

Có 83% người được khảo sát cho biết họ đã lướt sàn hoặc xem video mua sắm trong ngày, trong khi 79% xem các nội dung liên quan đến mua sắm. Tỷ lệ này thậm chí cao hơn mức độ theo dõi một số loại nội dung phổ biến như phim truyền hình, tin tức hay thể thao.

Hoạt động này cũng không tập trung vào một thời điểm duy nhất mà diễn ra rải rác trong ngày, mạnh nhất vào khung giờ nghỉ trưa từ 11:00 - 13:00 và buổi tối từ 19:00 - 22:00.

Điều này cho thấy e-commerce ngày càng mang tính “media” hơn. Với thương hiệu, việc tạo nhu cầu không thể tách rời khỏi nội dung: video ngắn, livestream, creator và các định dạng shoppable content đang trở thành một phần trực tiếp của hành trình mua hàng.

3. E-commerce ở khu vực nông thôn tăng trưởng mạnh

Dữ liệu từ Cimigo cho thấy mức độ tương tác với thương mại điện tử tại khu vực nông thôn đang rất cao, thậm chí vượt nhóm thành thị ở một số chỉ số.

E-commerce Việt Nam 2026: Shopee, TikTok Shop và sự thay đổi hành vi mua sắm

Có 87% người tiêu dùng nông thôn cho biết họ đã xem nội dung mua sắm hoặc video bán hàng trong ngày, cao hơn mức 77% tại khu vực thành thị. Điều này cho thấy e-commerce không còn là hành vi tập trung chủ yếu ở các đô thị lớn.

Về khả năng tiếp cận, ứng dụng thương mại điện tử cũng đóng vai trò bổ sung quan trọng sau mạng xã hội tại khu vực nông thôn. Trong khi đó, ở thành thị, Live TV vẫn giữ vai trò đáng kể trong việc mở rộng độ phủ.

Đáng chú ý, phụ nữ Millennial trong độ tuổi 31 - 44 tại khu vực nông thôn là nhóm có đóng góp lớn về cả tần suất mua hàng và giá trị chi tiêu. Đây là một tệp khách hàng đáng được ưu tiên nếu thương hiệu muốn mở rộng tăng trưởng ngoài Hà Nội và TP.HCM.

Với doanh nghiệp, điều này cho thấy chiến lược e-commerce cần được thiết kế riêng cho khu vực nông thôn, từ nội dung, mức giá, ưu đãi đến kênh tiếp cận, thay vì sử dụng nguyên mô hình dành cho người tiêu dùng thành thị.

4. Mỗi định dạng nội dung và nền tảng giữ một vai trò khác nhau

Hành vi mua sắm trực tuyến tại Việt Nam ngày càng gắn chặt với nội dung, nhưng mức độ hiệu quả của từng định dạng lại khác nhau theo nhóm người dùng.

Livestream hiện là một trong những định dạng mua sắm phổ biến nhất, tiếp cận khoảng 45% người tiêu dùng mỗi ngày. Hình thức này có mức độ tương tác cao hơn ở nhóm Millennials 31 - 44 tuổi, đặc biệt khi nội dung có yếu tố tư vấn, demo sản phẩm và ưu đãi trực tiếp.

Trong khi đó, Gen Z 15 - 30 tuổi phản ứng mạnh hơn với nội dung từ creator hoặc KOC như unboxing, review và trải nghiệm thực tế. Các định dạng này phù hợp với cách Gen Z khám phá sản phẩm thông qua nội dung ngắn và yếu tố giải trí.

E-commerce Việt Nam 2026: Shopee, TikTok Shop và sự thay đổi hành vi mua sắm

Sự khác biệt cũng thể hiện rõ giữa Shopee và TikTok Shop. Shopee có vai trò mạnh hơn ở những hành vi mua sắm có chủ đích, khi người dùng chủ động tìm kiếm sản phẩm, so sánh giá, đọc đánh giá và cân nhắc trước khi mua. Ngược lại, TikTok Shop nổi bật ở khả năng khởi tạo nhu cầu thông qua video ngắn, livestream và nội dung giải trí.

Điều đáng chú ý là hành trình mua hàng không nhất thiết kết thúc trên cùng một nền tảng nơi nhu cầu được tạo ra. Người dùng có thể phát hiện sản phẩm trên TikTok, sau đó chuyển sang Shopee để kiểm tra giá, review và hoàn tất giao dịch; hoặc ngược lại.

Vì vậy, thương hiệu không nên xem Shopee và TikTok Shop như hai kênh cạnh tranh hoàn toàn tách biệt. Hiệu quả tốt hơn có thể đến từ việc phân vai rõ: TikTok Shop tạo khám phá và nhu cầu, trong khi Shopee hỗ trợ tìm kiếm, so sánh và chuyển đổi ở giai đoạn gần quyết định mua.

5. GMV tăng không chỉ nhờ số lượng mà còn nhờ giá trị đơn hàng cao hơn

Trong nửa đầu năm 2026, giá trị GMV trung bình trên mỗi sản phẩm đều tăng trên các sàn lớn. Shopee tăng 43%, TikTok Shop tăng 10%, Lazada tăng 40% và Tiki tăng 38%.

Điều này cho thấy tăng trưởng GMV không hoàn toàn đến từ việc bán được nhiều sản phẩm hơn. Một phần đáng kể đến từ mức giá bán cao hơn trong bối cảnh lạm phát, chi phí vận hành tăng và cơ cấu sản phẩm dịch chuyển sang những mặt hàng có giá trị lớn hơn.

Ở nhóm FMCG, GMV tăng khoảng 20%, đạt xấp xỉ 1,8 tỷ USD. Các ngành như chăm sóc gia đình và sản phẩm từ sữa tiếp tục duy trì đà tăng tốt.

Sự mở rộng này cho thấy e-commerce đang dần cạnh tranh trực tiếp với siêu thị và chợ truyền thống trong những nhu cầu mua sắm thiết yếu. Khi người tiêu dùng quen hơn với việc mua các mặt hàng tiêu dùng hằng ngày trên sàn, cơ hội tăng trưởng sẽ không chỉ nằm ở các ngành hàng “digital-first” mà còn mở rộng sang các danh mục có tần suất mua cao và tính lặp lại lớn.

6. 5 ưu tiên cho thương hiệu trên thị trường E-commerce Việt Nam 2026

Những thay đổi về hành vi mua sắm cho thấy thương hiệu không thể tiếp tục tách rời truyền thông, nội dung và bán hàng trên sàn. Thay vào đó, chiến lược cần được xây dựng dựa trên toàn bộ hành trình từ khám phá sản phẩm đến khi giao dịch hoàn tất.

Tích hợp kế hoạch truyền thông và bán hàng
Shopee và TikTok Shop không chỉ là nơi chốt đơn mà còn là những kênh tạo nhu cầu. Vì vậy, kế hoạch media, nội dung và thương mại cần được xây dựng cùng nhau thay vì vận hành tách biệt.

Xây dựng chiến lược riêng cho khu vực nông thôn
Nông thôn đang trở thành một nguồn tăng trưởng đáng chú ý. Thương hiệu cần điều chỉnh thông điệp, ngân sách, định dạng nội dung và cách phân phối theo hành vi thực tế của nhóm khách hàng này, thay vì sao chép nguyên chiến dịch dành cho thành thị.

Tùy chỉnh nội dung theo từng thế hệ
Millennials có mức độ tương tác cao với livestream, trong khi Gen Z phản ứng tốt hơn với video ngắn, KOC và nội dung trải nghiệm sản phẩm. Doanh nghiệp cần phân vai định dạng dựa trên nhóm khách hàng mục tiêu.

Đầu tư nhiều hơn vào các điểm chạm trước khi mua
Hình ảnh sản phẩm, video hướng dẫn, review thực tế và nội dung từ creator có thể ảnh hưởng lớn đến giai đoạn cân nhắc. Đây là những điểm chạm giúp người dùng chuyển từ “biết đến” sang “muốn mua”.

Đo lường toàn bộ hành trình thay vì chỉ nhìn đơn hàng cuối cùng
Một giao dịch trên Shopee có thể bắt đầu từ video trên TikTok, và ngược lại. Vì vậy, doanh nghiệp cần phân biệt đâu là kênh tạo nhu cầu, đâu là kênh hỗ trợ cân nhắc và đâu là nơi phát sinh giao dịch để phân bổ ngân sách chính xác hơn.

Trong bối cảnh hành trình mua hàng ngày càng liên sàn và đa điểm chạm, lợi thế sẽ thuộc về những thương hiệu hiểu rõ vai trò của từng kênh và kết nối được media với commerce trong cùng một chiến lược.

Bài viết được biên tập bởi Ori Marketing Agency

ORI AGENCY chính thức ra mắt chương trình Ecom Growth Audit

Ecom Growth Audit là chương trình tư vấn MIỄN PHÍ của Ori dành cho doanh nghiệp đang kinh doanh trên Shopee, TikTok Shop hoặc website. Trong 45-60 phút, Ori cùng doanh nghiệp xác định 1-3 điểm nghẽn về nội dung, quảng cáo, chuyển đổi hoặc vận hành, từ đó đề xuất hướng cải thiện trong 90 ngày phù hợp với mục tiêu và nguồn lực thực tế. Đăng ký Audit miễn phí để biết doanh nghiệp nên ưu tiên điều gì trước khi tiếp tục đầu tư.