Doanh nghiệp triển khai AI đáng tin cậy đạt ROI gấp 15 lần

Báo cáo gần đây của SAS, với các dữ liệu phân tích nghiên cứu từ IDC, đã chỉ ra yếu tố tạo lợi thế cho những doanh nghiệp dẫn đầu trong cuộc đua sinh lời từ các khoản đầu tư vào AI: đó là triển khai các biện pháp xây dựng AI đáng tin cậy. Theo báo cáo, các doanh nghiệp triển khai AI đáng tin cậy có thể ghi nhận tỷ suất hoàn vốn (ROI) từ các dự án AI cao gấp 15 lần.

Theo báo cáo thường niên Data and AI Impact Report: The New Economics of Trust năm thứ hai (tạm dịch là Báo cáo Tác động của Dữ liệu và AI: Kinh tế học mới của Niềm tin), các doanh nghiệp có năng lực quản trị, chất lượng dữ liệu và khả năng kiểm toán tốt nhất – hiện vẫn chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trên thị trường – liên tục ghi nhận kết quả vượt trội so với các doanh nghiệp cùng ngành, ghi nhận mức ROI từ việc triển khai AI cao ít nhất gấp đôi. Trong khi đó, chưa đến 1 trên 20 doanh nghiệp thuộc nhóm tụt hậu về AI đáng tin cậy ghi nhận mức ROI tương đương.

“Khi AI phát huy hiệu quả, nó mang lại những tác động rất lớn”, ông Bryan Harris, Giám đốc Công nghệ của SAS, cho biết. “Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng ngay cả các tác nhân AI tiên tiến nhất hiện nay cũng có thể có tỷ lệ lỗi vượt 25% khi xử lý các tác vụ phức tạp – một mức độ không thể chấp nhận trong các quyết định có tính rủi ro lớn. Để bảo đảm độ chính xác và tính ổn định, các doanh nghiệp cần tích hợp chuyên môn nghiệp vụ vào quy trình vận hành của AI, đồng thời duy trì vai trò trung tâm của con người trong quản trị và giám sát. Những doanh nghiệp thực hiện tốt điều này sẽ thu hẹp khoảng cách niềm tin và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường cùng AI”.

“Khi AI ngày càng tự chủ, các doanh nghiệp đứng trước một thách thức mới: làm thế nào để duy trì niềm tin vào những hệ thống mà con người chưa hoàn toàn làm chủ”, ông Chris Marshall, Phó Chủ tịch IDC, cho biết. “Kết quả nghiên cứu cho thấy năng lực giám sát, khả năng giải thích, trách nhiệm giải trình và nền tảng dữ liệu vững chắc đang trở thành những điều kiện tiên quyết để mở rộng triển khai AI thành công”.

Báo cáo tập trung vào ba chủ đề chính:

Việc AI không thể đưa ra cơ sở cho quyết định của mình có thể trở thành rủi ro lớn đối với doanh nghiệp

Nghiên cứu cho thấy tại nhiều doanh nghiệp, nhân viên ngày càng dè dặt khi phải dựa vào những hệ thống không đảm bảo tính chính xác hoặc không thể giải thích vì sao lại đưa ra quyết định cuối cùng. Khi AI ngày càng tự chủ hơn, rủi ro này càng gia tăng, khiến khả năng giải thích trở thành yếu tố then chốt để triển khai AI thành công.

Báo cáo cũng chỉ ra một rào cản lớn đối với việc ứng dụng AI thành công: sự thiếu niềm tin vào các quyết định của AI khiến nhân viên có xu hướng can thiệp và điều chỉnh kết quả theo cách thủ công. Điều này càng làm gia tăng khoảng cách niềm tin đối với AI, đồng thời có thể khiến doanh nghiệp phải đánh đổi thời gian, năng suất và hiệu quả kinh doanh. Trong bối cảnh chất lượng quyết định của AI phụ thuộc trực tiếp vào dữ liệu đầu vào, xây dựng nền tảng dữ liệu vững chắc trở thành yếu tố then chốt giúp các doanh nghiệp giảm thiểu tình trạng nhân viên can thiệp vào quyết định của AI.

Các phát hiện chính:

• 97,2% người dùng đã bác bỏ hoặc không làm theo các quyết định do AI đưa ra trong ít nhất một số trường hợp.
• Lý do phổ biến nhất khiến nhân viên quyết định bỏ qua các quyết định từ AI, bất kể kết quả AI đưa ra có được đánh giá là đúng hay không, là khi AI không thể đưa ra cơ sở cho quyết định của mình.
• Mức độ tin tưởng giảm từ 76% đối với AI tạo sinh xuống còn 66% đối với AI tác nhân (agentic AI), cho thấy những lo ngại ngày càng gia tăng khi các hệ thống AI được trao quyền tự chủ cao hơn.

Triển khai AI đáng tin cậy thúc đẩy hiệu quả kinh doanh

Báo cáo cho thấy khoảng cách về ROI đang ngày càng được mở rộng giữa các doanh nghiệp ưu tiên triển khai AI đáng tin cậy và những doanh nghiệp chưa chú trọng yếu tố này. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng những doanh nghiệp khai thác được nhiều giá trị nhất từ AI không nhất thiết sử dụng nhiều công nghệ khác biệt, mà khác biệt chủ yếu nằm ở cách họ quản trị và triển khai AI.

Các phát hiện chính:

• Các doanh nghiệp đầu tư vào các biện pháp AI đáng tin cậy có khả năng đạt ROI cao gấp 15 lần từ các dự án AI, với tỷ lệ 62% so với chỉ 4% ở nhóm còn lại.
• Các doanh nghiệp dẫn đầu về triển khai AI đáng tin cậy ghi nhận mức cải thiện cao gấp 1,85 lần trên 13 chỉ số kinh doanh, bao gồm tăng trưởng doanh thu, cắt giảm chi phí và trải nghiệm khách hàng.
• 85% các doanh nghiệp dẫn đầu về AI đáng tin cậy đang tăng cường đầu tư vào lĩnh vực này thêm hơn 10% trong năm nay, qua đó tiếp tục chủ động gia tăng khoảng cách về hiệu quả hoạt động.

Nền tảng dữ liệu yếu khiến nhiều doanh nghiệp lãng phí thời gian và nguồn lực

Phần lớn doanh nghiệp hiện vẫn triển khai AI trên nền tảng dữ liệu còn thiếu hoàn thiện hoặc đã lỗi thời. Khi thiếu một nền tảng dữ liệu vững chắc để bảo đảm tính minh bạch và khả năng giải thích, các doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc quản trị AI hiệu quả cũng như khai thác giá trị mà công nghệ này mang lại.

Các phát hiện chính:

• Chỉ 17,5% doanh nghiệp sở hữu hạ tầng dữ liệu được tối ưu toàn diện và đủ điều kiện để triển khai tác nhân AI, tạo ra tác động tiêu cực đến hiệu suất.
• Các doanh nghiệp có nền tảng dữ liệu được tối ưu có khả năng ghi nhận mức ROI từ các dự án AI cao gấp 4 lần, đồng thời có thể áp dụng các yêu cầu bắt buộc về kiểm soát chất lượng dữ liệu và khả năng giải thích cao gấp 6 lần – những yếu tố cần thiết để củng cố niềm tin vào AI.

Tìm hiểu sâu hơn

Các kết quả trong báo cáo được tổng hợp từ khảo sát toàn cầu với 2.699 nhà quản lý có hiểu biết hoặc có ảnh hưởng đến các sáng kiến về dữ liệu và AI tại doanh nghiệp của họ. Khảo sát được thực hiện tại 28 quốc gia, tập trung vào bốn lĩnh vực gồm ngân hàng, bảo hiểm, khoa học đời sống và khu vực công. Báo cáo cũng nêu bật các trường hợp ứng dụng và kết quả nghiên cứu theo từng ngành, qua đó làm rõ cách các đơn vị đầu ngành trên thế giới đang ứng dụng AI.

Các phát hiện chính:

• Các ngân hàng dẫn đầu đang vượt ra ngoài khuôn khổ tuân thủ đơn thuần, mà còn coi quản trị AI chặt chẽ là một lợi thế cạnh tranh và yêu cầu vận hành thiết yếu. 85% ngân hàng thuộc nhóm dẫn đầu về AI đã thiết lập khung quản trị, so với mức chỉ 29% ở nhóm tụt hậu.
• 41% doanh nghiệp hàng đầu trong khu vực công dự kiến tăng đầu tư cho AI đáng tin cậy lên hơn 20% trong năm tới, tương đương với những doanh nghiệp tham vọng nhất ở bất kỳ ngành nào.
• 23% doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học đời sống đã mở rộng triển khai AI trên toàn doanh nghiệp, tỷ lệ cao nhất trong tất cả các ngành.

Để biết thêm về các kết quả nghiên cứu, vui lòng xem toàn bộ báo cáo tại sas.com/ai-impact.

Điều gì tạo nên một hệ thống AI đáng tin cậy?

AI đáng tin cậy là hệ thống trí tuệ nhân tạo được thiết kế để bảo đảm độ tin cậy, tính công bằng, an toàn, tuân thủ các yêu cầu pháp lý và có khả năng đưa ra cơ sở cho quyết định. Người dùng và người ra quyết định ở mọi cấp trong doanh nghiệp cần có khả năng xác định rõ trách nhiệm trong các trường hợp AI đưa ra kết quả sai hoặc thiếu. Đồng thời, mọi hệ thống AI cần được quản trị chặt chẽ và chứng minh khả năng tuân thủ các quy định, nguyên tắc đã được xác lập.

Điều gì tạo nên một doanh nghiệp dẫn đầu về AI đáng tin cậy?

Trong nghiên cứu, các doanh nghiệp được chấm điểm trên thang 100 dựa trên năm tiêu chí về AI đáng tin cậy. Những doanh nghiệp đạt tổng điểm trung bình từ 80 trở lên được báo cáo xếp vào nhóm dẫn đầu về AI đáng tin cậy.

Mỗi doanh nghiệp được đánh giá dựa trên năm tiêu chí về AI đáng tin cậy sau:

1. Chất lượng và quản trị dữ liệu
2. Quản trị và giám sát mô hình
3. Khả năng giải thích và tính công bằng
4. Chính sách AI có trách nhiệm
5. Kiểm toán và trách nhiệm giải trình