Chi phí môi trường ẩn giấu của AI: Marketer có đang "xanh" nửa vời?

Trong cuộc đua tích hợp AI tạo sinh (Gen AI) vào mọi ngóc ngách của marketing, chúng ta dường như đang bỏ quên một "con voi trong phòng": cái giá khổng lồ về môi trường. Các marketer đang đứng trước một nghịch lý: chúng ta dùng AI để tối ưu hiệu quả, nhưng lại vô tình phá hoẠi chính những mục tiêu phát triển bền vững (ESG) mà thương hiệu đang nỗ lực cam kết.

AI đang thay đổi cuộc chơi. Từ việc tăng cường sáng tạo, cá nhân hóa trải nghiệm đến việc tăng tốc quy trình làm việc, Gen AI hứa hẹn một tương lai hiệu quả vượt trội. Nhưng trong khi chúng ta mải mê với những lợi ích đó, một sự thật đáng báo động đang bị che giấu: AI là một "kẻ ngốn" tài nguyên hạng nặng. Hãy cùng Vietstarmax tìm hiểu thêm trong bài viết dưới đây!

Vết chân carbon khổng lồ của AI

Mỗi khi bạn yêu cầu ChatGPT soạn một email, hay dùng Midjourney tạo một bức ảnh, bạn đang kích hoạt một chuỗi tính toán phức tạp trên các máy chủ ngốn điện. Vấn đề là, rất nhiều máy chủ trong số này đang vận hành ở những khu vực phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

AI là một "kẻ ngốn" tài nguyên khổng lồ

Nhưng chi phí không chỉ dừng lại ở điện năng. Báo cáo từ The Drum chỉ ra một bức tranh đáng lo ngại hơn:

• Tiêu thụ nước: Các trung tâm dữ liệu (data center) cần một lượng nước khổng lồ để làm mát.

• Khai thác tài nguyên: Để xây dựng cơ sở hạ tầng AI, chúng ta cần khai thác các vật liệu hiếm, dẫn đến suy thoái đất, ô nhiễm và sử dụng nguồn nước đáng kể.

• Sức khỏe cộng đồng: Hoạt động khai thác mỏ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái địa phương và gây ra các vấn đề sức khỏe cho cộng đồng.

Khi việc sử dụng AI ngày càng tăng, các nguồn tài nguyên này sẽ càng khan hiếm. Các quy định về môi trường chắc chắn sẽ sớm siết chặt, và các thương hiệu sẽ bị yêu cầu phải giải trình, thậm chí là chi trả cho các tác động môi trường của họ.

Nghịch lý của Marketer: Dùng AI tối ưu, hay đang "giết gà bằng dao mổ trâu"?

Điều trớ trêu là các thương hiệu đang đầu tư hàng triệu USD vào các sáng kiến ESG, cam kết giảm lượng khí thải carbon. Nhưng đồng thời, bộ phận marketing lại đang vô tư tăng cường sử dụng các công cụ AI mà không hề hay biết về chi phí môi trường của chúng.

Hãy sử dụng AI một cách có tối ưu

Sự thiếu minh bạch là một vấn đề lớn. Hiện tại, không có một "nhãn năng lượng" hay tiêu chuẩn đánh giá bền vững chung nào cho các công cụ AI. Rất khó để so sánh mô hình nào "xanh" hơn mô hình nào.

Bài viết trên The Drum đưa ra một phép ẩn dụ sắc sảo: trong nhiều trường hợp, marketer đang "dùng dao mổ trâu để giết gà" (nguyên văn: "using a blowtorch to light a birthday candle"). Chúng ta có thể đang sử dụng một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) cực kỳ phức tạp và tốn năng lượng chỉ để thực hiện một tác vụ đơn giản, trong khi một mô hình máy học cơ bản, ít tốn kém hơn vẫn có thể hoàn thành tốt công việc.

5 hành động Marketer có thể làm ngay bây giờ

Việc ngừng sử dụng AI là điều không thể, bởi giá trị của nó là quá lớn. Nhưng chúng ta có thể và phải sử dụng nó một cách thông minh hơn. Trách nhiệm không chỉ thuộc về các nhà cung cấp AI, mà còn nằm ở chính các marketer – những người đang tạo ra nhu cầu.

Thay vì chờ đợi các quy định, đây là 5 điều marketer có thể chủ động thực hiện ngay:

1. Kiểm toán các công cụ AI của bạn: Bắt đầu tìm hiểu về mức sử dụng năng lượng và tác động môi trường của các công cụ AI bạn đang dùng. Đừng chỉ nhìn vào chi phí (cost), hãy nhìn vào chi phí môi trường (environmental cost).

2. Đặt câu hỏi cho nhà cung cấp: Hãy chủ động "chất vấn" các đối tác AI của bạn: Máy chủ của bạn có dùng năng lượng tái tạo không? Vết chân carbon của bạn là gì? Bạn có thể cung cấp báo cáo về khí thải không? Khi khách hàng (marketer) lên tiếng, nhà cung cấp (provider) sẽ phải thay đổi.

3. Đào tạo đội ngũ: Đảm bảo team của bạn hiểu rõ về sự đánh đổi giữa lợi ích của AI và các cam kết bền vững. Chỉ khi nhận thức được vấn đề, họ mới có thể đưa ra quyết định sử dụng có trách nhiệm.

4. Dẫn dắt cuộc đối thoại: Hãy minh bạch với khách hàng và các bên liên quan về những gì bạn đang làm để cân bằng giữa đổi mới AI và trách nhiệm môi trường.

5. Đánh giá lại các trường hợp sử dụng (Use Cases): Trước khi triển khai một công cụ AI phức tạp, hãy tự hỏi: Liệu có giải pháp nào khác tiết kiệm năng lượng hơn không? Có nhất thiết phải dùng Gen AI cho tác vụ này không?

Kết luận

Tương lai của marketing sẽ được định nghĩa bằng cách chúng ta cân bằng giữa Đổi mới và Trách nhiệm. Các marketer nắm bắt được thách thức này và tiên phong trong việc áp dụng AI một cách bền vững sẽ không chỉ giúp bảo vệ hành tinh, mà còn xây dựng một lợi thế cạnh tranh thực sự, tạo nên một ngành công nghiệp kiên cường và có trách nhiệm hơn.