Các dạng mặt bằng bán lẻ phổ biến hiện nay

Việc nắm rõ những dạng mặt bằng bán lẻ sẽ giúp bạn định hình rõ hơn khi bắt đầu triển khai kinh doanh thực tế.

Trên thị trường hiện tại có rất nhiều loại hình mặt bằng khác nhau. Mỗi loại phù hợp với từng mô hình kinh doanh, ngành hàng, hoặc giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Việc lựa chọn đúng loại mặt bằng không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vận hành, mà còn quyết định cả trải nghiệm khách hàng và hiệu quả kinh doanh tổng thể.

Vậy cụ thể, các dạng mặt bằng bán lẻ đó là gì? Ưu nhược điểm của từng loại ra sao? Và khi nào thì nên chọn loại nào? Mời bạn cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây.

1. Shopping Mall

Shopping Mall, hay còn gọi là Trung Tâm Thương Mại, là một mô hình kinh doanh phổ biến, mang đến trải nghiệm mua sắm đa dạng cho khách hàng. Một số trung tâm thương mại có thể kể đến như Takashimaya, Saigon Center và Tràng Tiền Plaza.

Đặc điểm của loại mặt bằng này là có diện tích lớn, bao gồm nhiều tầng, tạo không gian rộng rãi cho các hoạt động mua sắm; cơ chế quản lý dịch vụ chuyên nghiệp và chặt chẽ, nhằm mang lại trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.

Bên trong Trung tâm thương mại Vivo City
Nguồn: Hires

Một trong những điểm mạnh của Shopping Mall là sự tích hợp nhiều tiện ích, từ mua sắm, ăn uống đến giải trí, biến nơi đây thành điểm đến hấp dẫn cho mọi đối tượng. Về cấu trúc thiết kế, thương hiệu có không gian riêng để trưng bày sản phẩm, đồng thời có thể tự thiết kế gian hàng phù hợp với nhận diện thương hiệu của mình ( nhưng vẫn phải theo guidelines chung cơ bản của từng đơn vị vận hành quản lý Shopping Mall)

Thông thường, mặt bằng Shopping Mall sẽ phù hợp với các lĩnh vực kinh doanh như F&B, thời trang, gia dụng, điện tử điện máy và mỹ phẩm, đồ gia dụng nội thất nhỏ, hiệu sách, văn phòng phẩm, dược mỹ phẩm, mẹ bé… hướng đến phân khúc khách hàng từ trung cấp trở lên.

2. Department Store

Department Store, hay còn gọi là điểm bán hàng lớn, ví dụ tiêu biểu cho loại mặt bằng này là Robins trong Crescent Mall.

Đặc điểm của Department Store là diện tích nhỏ hơn so với Shopping Mall, nhưng lại có nhiều sản phẩm và thương hiệu trong cùng một không gian chung, không có vách ngăn. Điều này tạo ra trải nghiệm thuận tiện, dễ dàng cho khách hàng di chuyển và tìm kiếm sản phẩm.

Chẳng hạn, khi khách hàng đến Takashimaya, họ có thể dễ dàng tìm thấy các sản phẩm thời trang, đồ thể thao, và trang sức của các thương hiệu khác nhau trong cùng một khu vực mà không phải mất thời gian di chuyển qua nhiều tầng khác nhau.

Ví dụ tiêu biểu cho loại mặt bằng này là Robins trong Crescent Mall.
Nguồn: Facebook Robins Department Store

Tuy nhiên, Department Store thường không cung cấp dịch vụ ăn uống và giải trí kèm theo. Mô hình này có thể xuất hiện trong các trung tâm thương mại lớn hoặc tách rời để phục vụ nhu cầu mua sắm của khách hàng. Mô hình Department Store phù hợp cho nhiều lĩnh vực kinh doanh bán lẻ: thời trang phụ kiện, mỹ phẩm làm đẹp, mẹ bé, gia dụng nội thất, thực phẩm nhập khẩu, đặc sản vùng miền, sách văn phòng phẩm...

3. Super Market

Supermarket, hay siêu thị, là một mô hình cửa hàng quen thuộc, chủ yếu bán các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày như thực phẩm, đồ gia dụng và hàng tiêu dùng, ví dụ như như Winmart, Bách Hóa Xanh.

Đặc điểm của loại hình mặt bằng này là thường gần khu dân cư, có không gian vừa phải, dễ thấy và tiện lợi cho việc mua sắm. Ngoài ra, siêu thị cũng thường có chỗ đỗ xe cho khách hàng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc mua sắm.

Quầy tính tiền tại một cửa hàng WinMart
Nguồn: Winmart

4. Hypermarket

Một mô hình mặt bằng khác là Hypermarket, hay đại siêu thị, chẳng hạn như Big C hay Mega Market. Hypermarket có diện tích lớn hơn nhiều so với supermarket, thường tích hợp cả mua sắm hàng tiêu dùng, thời trang, điện tử, gia dụng và nhiều hàng hóa khác.

Với không gian rộng rãi và đa dạng sản phẩm, Hypermarket mang đến trải nghiệm mua sắm tiện lợi cho khách hàng, bao gồm cả dịch vụ ăn uống, giúp tiết kiệm thời gian và công sức. Điểm đặc trưng của mặt bằng này là sự phân khu chức năng và trang trí khác nhau, cho phép cấu trúc thiết kế linh hoạt theo mô hình kinh doanh của các đơn vị tham gia. Nhờ vào những đặc điểm này, Hypermarket tạo ra một trải nghiệm mua sắm phong phú và thuận tiện cho khách hàng.

Mega Market là một ví dụ về Hypermarket
Nguồn: Mega Market

5. Nhà mặt phố

Nhà mặt phố là loại hình mặt bằng bán lẻ phổ biến nhất ở Việt Nam. Những ngôi nhà này thường nằm ở vị trí mặt tiền trên các đường phố lớn, hoặc ở chân chung cư, tòa nhà, hay trong khu phố đông dân cư. Một số mặt bằng nằm trong ngõ rộng, cho phép ô tô và phương tiện cơ giới dễ dàng đi lại, cũng có thể được xếp vào nhóm này.

Dạng mặt bằng này phù hợp với nhiều nhóm ngành hàng sản phẩm, từ cửa hàng bán bánh, thời trang, vàng bạc, thực phẩm, F&B, sản phẩm mắt kính, cửa hàng hoa tươi, chuỗi quán ăn đến cửa hàng điện lạnh gia dụng. Có những mô hình nhà mặt phố có quy mô lớn như các cửa hàng Starbucks, có diện tích lên tới vài trăm hoặc vài nghìn mét vuông. Ngược lại, cũng có những mô hình kinh doanh chọn nhà mặt phố ở xung quanh khu vực dân cư đông đúc với diện tích khoảng 45-60m², như hệ thống cửa hàng thực phẩm Homefarm.

Một cửa hàng Starbucks nằm ở mặt phố
Nguồn: Hires

Thông thường, mặt bằng dạng này thuộc sở hữu tư nhân, nên bên thuê thường sử dụng khung cấu trúc hiện tại và có thể tiến hành chỉnh sửa, cải tạo và thiết kế theo nhận diện cửa hàng của mình nhưng trong khuôn khổ cấu trúc cơ bản hiện có của mặt bằng.

6. Kiosk

Mô hình tiếp theo là Kiosk, một loại hình mặt bằng bán lẻ có quy mô nhỏ. Do đặc thù quy mô nhỏ, Kiosk thường được đặt ở những nơi có mật độ di chuyển cao, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận và trải nghiệm mua sắm nhanh gọn.

Mô hình này có tính linh hoạt cao về cấu trúc thiết kế, với gian hàng gọn nhẹ và dễ tháo lắp, cho phép di chuyển nhanh chóng từ vị trí này sang vị trí khác, trong quầy thường có từ 1 đến 2 nhân viên phụ trách.

Kiosk có thể đặt trên tuyến phố với 1 góc thuộc nhà mặt phố, tại các vị trí công cộng như cây xăng (như mô hình Kiosk của Highlands) hay tại các địa điểm thương mại chung như sân bay (ví dụ, hệ thống Fresh Garden có kiosk bánh nước tại sân bay quốc tế).

Mô hình này phù hợp mặt hàng tiêu dùng nhanh: đồ ăn, đồ uống, thực phẩm tiện lợi đóng gói sẵn…

Mô hình Kiosk của Highlands đặt tại tại cây xăng
Nguồn: Báo Thanh Niên

7. Shophouse

Dạng mặt bằng tiếp theo là Shophouse, đang ngày càng phổ biến trong những năm gần đây nhờ vào xu hướng mở rộng các dự án bất động sản và quy hoạch thành phố. Đây là hình thức căn hộ vừa là nhà ở, vừa là cửa hàng hay văn phòng kinh doanh, thường nằm ở vị trí đẹp.

Shophouse thường tọa lạc trên mặt đường nội bộ của các khu đô thị lớn do các chủ đầu tư uy tín triển khai, hoặc là dạng shophouse khối đế, được thiết kế tại tầng đế của các tòa chung cư, thường nằm ở tầng 1 đến tầng 5. Các dự án shophouse không chỉ xuất hiện tại các thành phố có mật độ dân cư cao mà còn tại các thành phố du lịch như Phú Quốc, Đà Nẵng. Vì vậy, các lĩnh vực kinh doanh bán lẻ với mô hình shophouse cũng đa dạng từ công nghệ, F&B, spa cho tới hàng đặc sản, quà tặng…

Do đặc thù nằm trong một tổng thể bất động sản, nên cấu trúc thiết kế của shophouse phải tuân theo quy hoạch đô thị chung, bao gồm các quy chuẩn về biển bảng mặt tiền và cấu trúc cơ bản của shophouse.

Shophouse là hình thức căn hộ vừa là nhà ở, vừa là cửa hàng hay văn phòng kinh doanh, thường nằm ở vị trí đẹp.
Nguồn: Hires

8. Căng tin

Mô hình căng tin là một hình thức cung cấp thực phẩm và đồ uống tại một địa điểm cụ thể, thường phục vụ cho nhân viên, học sinh, sinh viên hoặc người lao động trong các tổ chức, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện... Căng tin thường có quy mô nhỏ đến trung bình, phục vụ các món ăn nhanh, suất ăn sẵn hoặc theo thực đơn cố định. Một số mô hình căng tin còn bán cả các sản phẩm tiêu dùng cơ bản hàng ngày để đáp ứng nhu cầu khách hàng trong khuôn viên căng tin đặt tại.

Ví dụ, Lotte Mart có khu vực ăn uống riêng với nhiều hàng hóa tự chọn, nơi khách hàng đứng xếp hàng để thanh toán, sau đó tự phục vụ và sử dụng bát đũa dùng một lần tại khu vực quy định. Một ví dụ khác là căng tin của Fresh Garden nằm trong trường học Vinschool.

Thông thường, mô hình căng tin được thiết kế để chế biến sẵn hàng hóa, đáp ứng nhu cầu sử dụng tiện lợi và nhanh chóng cho lượng khách hàng đông đảo.

Mô hình căng tin được thiết kế để chế biến sẵn hàng hóa, đáp ứng nhu cầu sử dụng tiện lợi và nhanh chóng cho lượng khách hàng đông đảo.
Nguồn: Wikipedia

9. Máy bán hàng tự động

Máy bán hàng tự động cũng là một dạng mặt bằng bán lẻ, cung cấp các mặt hàng như đồ ăn nhẹ, đồ uống, thuốc lá cho người tiêu dùng sau khi đưa tiền mặt, thẻ tín dụng hoặc thẻ được thiết kế đặc biệt cho máy. Những máy này thường đặt ở các vị trí như sân bay, bệnh viện, trường học, tòa nhà văn phòng, khu du lịch, ga tàu điện ngầm và các khu vực đông người qua lại, nơi có nhu cầu mua sắm nhanh chóng và tiện lợi.

Khách hàng ngày nay ưa chuộng sự tiện lợi, nhanh chóng và không cần tiếp xúc nhiều hay phải xếp hàng. Do đó, mặt bằng đặt máy bán hàng tự động mặc dù nhỏ nhưng có thể tiếp cận rất nhiều khách hàng mỗi ngày và hoạt động gần như 24/7.

Máy bán hàng tự động cũng là một dạng mặt bằng bán lẻ
Nguồn: Hires

Trên đây là một số loại hình mặt bằng bán lẻ mà tôi muốn chia sẻ. Việc nắm rõ những dạng mặt bằng này sẽ giúp bạn định hình rõ hơn khi bắt đầu triển khai kinh doanh thực tế.