Các bạn trẻ bây giờ làm Marketing khó gấp ba lần so với ngày trước
Thỉnh thoảng, tôi nhận được những tin nhắn từ các bạn trẻ đang học hoặc mới đi làm Marketing. Có bạn hỏi không biết nên học thêm kỹ năng gì để theo kịp ngành. Có bạn kể mình mới đi làm một, hai năm nhưng đã phải phụ trách gần như toàn bộ hoạt động Marketing của công ty. Cũng có bạn lo lắng vì đi phỏng vấn liên tục được hỏi về số liệu, kết quả và thành tích, trong khi bản thân chưa có nhiều cơ hội tích lũy kinh nghiệm.
Tôi hiểu những lo lắng đó. Marketing năm 2026 đã khác rất nhiều so với thời điểm tôi bắt đầu làm nghề. Thị trường cạnh tranh hơn, nền tảng truyền thông phức tạp hơn, công nghệ thay đổi liên tục và yêu cầu dành cho nhân sự cũng cao hơn. Tôi thường nói vui rằng các bạn trẻ bây giờ làm Marketing khó hơn gấp ba lần so với thế hệ của tôi (10 năm trở về trước). Mặc dù việc tiếp cận kiến thức và phương tiện đã dễ dàng hơn rất nhiều nhưng sự phức tạp và thay đổi là điều các bạn phải thích nghi.
Thị trường cạnh tranh, thương hiệu khó được chú ý
Trước đây, người tiêu dùng chưa phải tiếp xúc với quá nhiều thông điệp quảng cáo như hiện nay. Nhưng trong bối cảnh truyền thông phát triển mạnh, chỉ cần mở điện thoại, chúng ta đã có thể nhìn thấy hàng trăm nội dung từ thương hiệu, nhà sáng tạo nội dung và người bán hàng. Người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, tiếp nhận thông tin nhanh hơn và cũng có nhiều lý do để bỏ qua một thông điệp không phù hợp với mình.
Điều này khiến công việc Marketing trở nên khó khăn hơn. Một chiến dịch truyền thông phải đủ sáng tạo để thu hút sự chú ý, đủ khác biệt để được ghi nhớ, đủ phù hợp để tạo sự quan tâm và đủ thuyết phục để thúc đẩy chuyển đổi. Làm sao để thương hiệu xuất hiện trước mắt người tiêu dùng đã khó. Làm sao để họ nhớ đến, tin tưởng và lựa chọn thương hiệu còn khó hơn.
Thị trường cạnh tranh, nhu cầu, khả năng chi tiêu và hành vi lựa chọn của người tiêu dùng cũng thay đổi.
Nguồn: Unsplash
Thách thức này càng lớn khi kinh tế và thị trường liên tục biến động. Nhu cầu, khả năng chi tiêu và hành vi lựa chọn của người tiêu dùng cũng thay đổi. Những kinh nghiệm từng mang lại hiệu quả trong quá khứ chưa chắc còn phù hợp ở hiện tại.
Vì vậy, Marketer phải liên tục quan sát thị trường, tìm hiểu đối thủ và cập nhật nhu cầu khách hàng. Một ý tưởng có thể rất thú vị, nhưng nếu không giải quyết được vấn đề của người tiêu dùng hoặc không tạo ra lý do đủ thuyết phục để họ lựa chọn, ý tưởng đó vẫn khó mang lại hiệu quả.
Nền tảng và công nghệ thay đổi, Marketer phải học liên tục
Nếu nhìn lại năm 2016, hoạt động Marketing trên môi trường số chủ yếu xoay quanh những nền tảng quen thuộc như Facebook, Website, SEO và một số kênh quảng cáo trực tuyến. Đến năm 2026, hệ sinh thái đã mở rộng đáng kể. Marketer phải làm quen với TikTok, Reels, Shorts, e-Commerce, Social Commerce, KOL/KOC, Affiliate và nhiều hình thức truyền thông khác.
Mỗi nền tảng có thuật toán, hành vi người dùng và cách phân phối nội dung riêng. Chưa kể, công nghệ và công cụ mới liên tục xuất hiện. AI có thể hỗ trợ nghiên cứu, lên ý tưởng, sản xuất nội dung và tối ưu công việc. Nhưng để ứng dụng hiệu quả, Marketer vẫn phải hiểu mình đang giải quyết vấn đề gì, công cụ nào phù hợp và kết quả đầu ra có đáp ứng mục tiêu hay không.
Marketer ngày nay phải làm quen với TikTok, Reels, Shorts, e-Commerce, Social Commerce, KOL/KOC, Affiliate và nhiều hình thức truyền thông khác.
Nguồn: Unsplash
Ngày xưa, khi mới vào ngành, chúng ta thường bắt đầu bằng những công việc nhỏ như viết caption, làm báo cáo, tìm hiểu insight hay quan sát đối thủ. Những nhiệm vụ này giúp Junior làm quen với công việc, quan sát cách người đi trước xử lý vấn đề và nhận góp ý sau mỗi lần thực hiện. Làm sai thì được sửa, làm nhiều thì dần lên tay.
Nhưng hiện nay, nhiều đầu việc cơ bản đã có thể được AI hỗ trợ để giúp tiết kiệm thời gian. Các bạn mới vào nghề không có cơ hội học hỏi qua những công việc nhỏ. Trong khi đó, doanh nghiệp lại kỳ vọng nhân sự mới biết sử dụng công cụ, hiểu nhiều kênh và có thể bắt tay vào công việc ngay. Doanh nghiệp muốn tuyển người có kinh nghiệm, nhưng người mới lại cần được trao cơ hội để tích lũy kinh nghiệm. Vậy thì: “Ai cho các bạn ấy kinh nghiệm?”.
Dữ liệu, AI, áp lực chứng minh hiệu quả
Ngày nay, người làm Marketing có nhiều dữ liệu và công cụ đo lường hơn trước. AI cũng hỗ trợ một phần công việc nghiên cứu, phân tích. Tuy nhiên, có công cụ không đồng nghĩa với việc biết sử dụng chúng hiệu quả. Marketer cần biết đặt câu hỏi, lựa chọn dữ liệu phù hợp, kiểm chứng thông tin và hiểu ý nghĩa đằng sau những con số.
Marketer cần biết đặt câu hỏi, lựa chọn dữ liệu phù hợp, kiểm chứng thông tin và hiểu ý nghĩa đằng sau những con số.
Nguồn: Pexels
Đặc biệt, áp lực đo lường hiệu quả ngày càng rõ trong công việc. Content có hiệu quả không? Có tiếp cận đúng khách hàng không? Mang về bao nhiêu khách hàng tiềm năng? Đóng góp gì cho mục tiêu của doanh nghiệp?
Đây cũng là một khó khăn đối với những bạn mới vào nghề. Tôi từng gặp nhiều bạn chỉ có một, hai năm kinh nghiệm nhưng đã lo lắng khi được hỏi về số liệu và kết quả công việc. Trong khi đó, các bạn có thể chỉ được giao viết bài hoặc triển khai chiến dịch nhưng không được hướng dẫn cách đọc dữ liệu, đánh giá hiệu quả chiến dịch hay xác định những chỉ số cần theo dõi.
Đến khi đi phỏng vấn, nhà tuyển dụng lại hỏi về những kết quả cụ thể nhưng không trả lời được. Thành ra, nhiều bạn dễ nghĩ rằng mình thiếu năng lực hoặc thua kém những người cùng trang lứa.
Tôi muốn các bạn hiểu rằng chưa thành thạo tất cả kỹ năng cùng lúc không có nghĩa là kém. Có thể các bạn đơn giản là chưa có đủ cơ hội để học và thực hành. AI có thể giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, nhưng hiểu vấn đề, đánh giá thông tin và đưa ra quyết định vẫn là những năng lực người làm Marketing cần tự rèn luyện.
Áp lực về năng lực, sự trưởng thành
Tôi nghĩ đây là một trong những vấn đề đáng chú ý nhất đối với người trẻ hiện nay.
Một bạn Junior có thể được kỳ vọng phải biết Content, Social, Ads, SEO, Design, Video, Data, AI và thậm chí có cả tư duy chiến lược. Nhưng để thực sự giỏi một lĩnh vực, người làm nghề cần thời gian học hỏi, thực hành và trải qua nhiều tình huống thực tế.
Tôi thường nhận được tin nhắn từ các bạn học viên và những người theo dõi chia sẻ rằng mình đang là nhân sự Marketing duy nhất tại công ty. Công việc gì cũng đến tay: viết content, thiết kế, dựng video, chạy quảng cáo, thậm chí phụ trách cả kế hoạch Marketing.
Một bạn Junior có thể được kỳ vọng phải biết Content, Social, Ads, SEO, Design, Video, Data, AI và thậm chí có cả tư duy chiến lược.
Nguồn: Unsplash
Trong khi đó, người quản lý đôi khi không đủ chuyên môn để hướng dẫn hoặc chưa biết cách phân chia công việc phù hợp. Các bạn phải tự xoay xở với rất nhiều đầu việc nhưng không có ai phản hồi để biết mình đang làm đúng hay sai. Tôi đồng ý rằng làm nhiều sẽ biết nhiều. Việc được tiếp xúc với nhiều kênh cũng giúp người trẻ có thêm trải nghiệm. Nhưng nếu phải tự đảm nhiệm quá nhiều công việc mà thiếu sự hướng dẫn, quá trình học nghề sẽ trở nên chật vật hơn rất nhiều.
Một nhân sự Junior có thể hoàn thành rất nhiều việc mỗi ngày, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc bạn đang phát triển đúng hướng. Bạn có thể dành hàng giờ làm nội dung nhưng không biết nội dung ấy có phù hợp với mục tiêu kinh doanh hay không. Bạn có thể chạy quảng cáo nhưng không hiểu những chỉ số nào cần theo dõi.
Tôi nghĩ doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa trao cơ hội để nhân sự học hỏi và giao toàn bộ trách nhiệm cho một người chưa đủ kinh nghiệm. Hai điều này không giống nhau. Người trẻ cần chủ động học hỏi và chịu trách nhiệm với sự phát triển của mình. Nhưng doanh nghiệp cũng cần xác định kỳ vọng phù hợp với từng cấp độ nhân sự, xây dựng lộ trình đào tạo và tạo điều kiện để nhân sự được thử, sai, nhận phản hồi rồi cải thiện.
Đào tạo không phải là giao thêm việc. Đó là quá trình hướng dẫn, phản hồi và giúp một người trưởng thành qua từng trải nghiệm.
Người trẻ cần chủ động học hỏi nhưng doanh nghiệp cũng cần xác định kỳ vọng phù hợp với từng cấp độ nhân sự
Nguồn: Unsplash
Nếu bạn mới vào ngành Marketing và đang cảm thấy mệt mỏi, mông lung, thậm chí từng nghĩ mình không phù hợp với nghề, tôi muốn nói rằng tôi rất thông cảm với cảm giác đó. Đường đi của các bạn hiện nay có thể khó khăn hơn thế hệ trước rất nhiều. Đôi khi, các bạn đang phải đối mặt với quá nhiều yêu cầu cùng lúc, trong khi chưa có đủ thời gian và cơ hội để tích lũy. Tôi vẫn tin Marketing là một ngành có nhiều giá trị và cơ hội phát triển. Trong một thị trường nhiều biến động, những người có tư duy vững vàng, nền tảng kiến thức tốt và khả năng thực thi sẽ tìm được hướng đi cho mình.
Người trẻ ngày nay có nhiều lợi thế: khả năng tiếp cận thông tin nhanh, nhạy bén với công nghệ và sẵn sàng thử nghiệm những cách làm mới. Các bạn cần phải xây dựng nền tảng chuyên môn, rèn luyện tư duy và hiểu bản chất công việc thay vì chỉ chạy theo công cụ hay xu hướng.
Đừng quá áp lực khi thấy người khác làm được nhiều thứ hơn mình. Hãy xác định mình đang ở đâu, cần bổ sung năng lực nào và từng bước tích lũy kinh nghiệm. Cũng đừng để những câu chuyện tiêu cực trên mạng xã hội khiến mình vội vàng từ bỏ một con đường mà bản thân chưa có đủ thời gian khám phá.
Marketing đã thay đổi rất nhiều trong 10 năm qua và chắc chắn sẽ còn tiếp tục thay đổi. Vì vậy, năng lực quan trọng của người làm nghề là khả năng học hỏi, thích nghi và đưa ra quyết định trước những vấn đề mới.