Bàn về âm nhạc #1: Nhạc rock từ AI - Tốt hay xấu?

"Em đã xa anh mất rồi người ơi, lời hứa gió bay hết rồi người ơi”, “cô ấy tốt hơn em à, cô ta cũng thương anh à” và nhiều phân đoạn viral khác mà chắc hẳn các bạn hoàn toàn có thể tự kể tên cho riêng mình. Vâng, bài viết này sẽ là mở đầu cho chuỗi bài bàn luận âm nhạc và chúng ta đang nói đến hiện tượng nhạc rock AI bùng nổ dạo gần đây.

Các version nhạc rock này bắt nguồn từ đâu?

Phần lớn các version nhạc rock đang gây bão trên mạng xã hội đến từ các mô hình AI tạo sinh âm nhạc như Suno và nhiều model khác. Suno cho phép người dùng tạo ra các bài hát hoàn chỉnh bao gồm lời, giai điệu, hòa âm, phối khí chỉ bằng cách nhập văn bản (prompt).

Theo quan điểm của CEO Suno - Mikey Shulman, đây là công cụ để người dùng trải nghiệm niềm vui với âm nhạc, không chỉ tạo ra âm nhạc, mà còn “tạo ra” nhạc sĩ. Người đàn ông điển trai này ví tương lai của âm nhạc sẽ tương tự như game, có thể kết nối, “enjoy” và sáng tạo âm nhạc thoải mái như đang trải nghiệm trò chơi điện tử.

Cụ thể, bạn đang yêu thích bài hát “Chờ ngày mưa tan” của ca sĩ Noo Phước Thịnh, lập tức truy cập vào Suno, tải file audio và nhập lời bài hát. Sau đó yêu cầu công cụ remix bản nhạc theo thể loại rock (có thể thêm một số yêu cầu như nhịp điệu, phong cách, vocal và nhiều yếu tố khác). Bùm, AI cho bạn một bản nhạc và hoàn toàn có thể đăng tải lên các nền tảng để mọi người cùng thưởng thức.

Các version AI rock có hay không?

Tôi phải nói một điều là “hay v~”, sự viral mạnh mẽ trên khắp các nền tảng chính là thước đo hiệu quả nhất, chứng minh cho sức hút không thể phủ nhận của các version nhạc rock này. Không cần các chuyên gia khó tính thừa nhận, chính hàng triệu lượt nghe và sự lan truyền của chúng đã chứng minh chất lượng đạt đến ngưỡng chấp nhận của đại chúng.

Có rất nhiều lý do dẫn đến sự bùng nổ của nhạc AI bao gồm cả chất lượng. Bản thân cũng là người làm nhạc, tôi biết rõ khuyết điểm của elements do AI tạo ra, tuy nhiên, ở ngưỡng tai nghe phổ thông, chất lượng âm thanh của từng phiên bản từ Suno V3, V4, hiện tại là V5, đang ngày càng cải thiện đáng kể.

Đặc biệt, chất giọng “rock” của phiên bản vocal nữ hay nam của AI đều có đủ khả năng giải phóng dopamine hay bất cứ chất dẫn truyền thần kinh nào khác trong não bộ, khiến cho các bạn hưng phấn ngay lập tức. Từ một sample ballad, RnB và nhiều thể loại với từng dynamic khác nhau, AI thổi một làn gió mới vào bài nhạc và khiến mọi phân khúc người nghe đều “quao” ngay từ lần đầu.

Vậy nhạc AI có ảnh hưởng đến “người trong nghề” không?

Câu trả lời là có, nhưng theo nhiều góc độ khác nhau, bởi vì trắng đen, đúng sai hay tốt xấu sẽ không có lời giải đáp thỏa đáng trong trường hợp này. Đó cũng là lý do vì sao tạo ra tranh luận.

Ảnh hưởng “có vẻ” xấu

Chắc hẳn có không ít producer, singer, songwriter khá ức chế khi nhìn thấy hàng loạt sản phẩm phái sinh từ AI xuất hiện trên mạng xã hội (trong đó có tôi ở thời điểm đầu). Điều này gây lo ngại về vấn đề “thay thế” mà hàng loạt lĩnh vực khác ngoài âm nhạc đều đang phải đối mặt khi AI xuất hiện.

Nhạc AI còn tạo nên cảm giác bị xúc phạm vì tác phẩm của họ được dùng để huấn luyện AI mà không xin phép. Đặc biệt, ngày càng có nhiều vụ kiện tụng từ khắp nơi trên thế giới, nhất là Hoa Kỳ - Nơi đang vận hành ngành công nghiệp âm nhạc với quy mô toàn cầu. Rõ ràng, AI ảnh hưởng sâu sắc đến “tâm sinh lý” và con đường sự nghiệp của các nghệ sĩ nói riêng và “gây hấn” với toàn bộ nền âm nhạc nói chung.

Ảnh hưởng “có vẻ” tốt

Rõ ràng, những tay chơi có kiến thức, có trải nghiệm, mối quan hệ và chuyên môn cao chưa bao giờ họ sợ bất cứ công cụ hay trào lưu nào. AI đã và đang từng ngày trở thành công cụ đắc lực giúp rút ngắn thời gian sáng tác, thử nghiệm các ý tưởng hòa âm phức tạp hoặc tạo bản demo chất lượng ổn một cách nhanh chóng. AI là người trợ lý, không phải là nghệ sĩ, cộng đồng yêu thích bạn vẫn sẽ xem bạn trình diễn với phong cách âm nhạc, cá tính và thương hiệu riêng biệt mà chỉ bạn mới có thể truyền tải.

Một số hiện tượng tiền lệ

Việc sử dụng Suno tạo ra nhiều sản phẩm âm nhạc phái sinh khá tương đồng với các trào lưu sử dụng sample trong Vinahouse, EDM, hay các biến thể drill (Jerk Drill) đang được rất nhiều nghệ sĩ, người hâm mộ hưởng ứng. Đó đều là những “công thức” phối khí được làm lại và lan truyền rộng rãi.

Và khi mới xuất hiện, những hiện tượng này cũng tạo ra làn sóng tranh cãi dữ dội, nhưng sau đó sẽ bão hòa và âm nhạc vẫn luôn biết cách tự tìm đến đối tượng riêng, các thể loại vẫn phát triển mạnh mẽ. Tôi biết EDM, House hay Jerk Drill sẽ không quá tương đồng với trường hợp của Suno, nhưng rock AI đơn thuần chỉ là một “ngách”, một phần khúc trên thị trường,

Kết

Chính xác kẻ thù của nghệ sĩ không phải AI, mà là sự giậm chân tại chỗ. Hành trang quý giá nhất không chỉ là công cụ, mô hình mà là kiến thức được trau dồi, học tập mỗi ngày. Những nghệ sĩ bạn đang theo dõi, họ có kiến thức, trình độ, chuyên môn và cá tính riêng biệt, họ có bao giờ sợ AI hay nhạc rock từ một công cụ không? Tôi đảm bảo là không!

Vậy nên, kỷ nguyên digital đang trao cho bạn thêm nhiều cơ hội thử sức và cạnh tranh để phục vụ cho niềm đam mê của mình. Xem mọi công cụ là đòn bẩy, bạn chắc chắn sẽ bật lên!