T
Thi Lien Hoang

  1. Trang chủ
  2. Cộng đồng
  3. AI ứng dụng

AI Không Còn Là Công Cụ Công Nghệ, Mà Là Năng Lực Quản Trị Mới Của Doanh Nghiệp

  • hôm nay lúc 23:23
  • 40
  • 0

Vì sao nhiều doanh nghiệp đầu tư AI nhưng chưa tạo được giá trị?

Trong vòng hai năm trở lại đây, AI đã trở thành chủ đề được nhắc đến nhiều nhất trong các cuộc họp chiến lược, diễn đàn doanh nghiệp và các báo cáo kinh tế toàn cầu. Từ marketing, bán hàng, nhân sự đến vận hành, hầu như bộ phận nào cũng đang thử nghiệm các công cụ AI để nâng cao hiệu suất.

Tuy nhiên, một thực tế đáng chú ý là không phải doanh nghiệp nào ứng dụng AI cũng tạo ra được giá trị tương xứng.

Theo khảo sát "The State of AI 2025" của McKinsey, 88% doanh nghiệp trên toàn cầu đã sử dụng AI trong ít nhất một chức năng kinh doanh. Tuy nhiên, chỉ khoảng 39% ghi nhận được tác động rõ rệt ở cấp độ hiệu quả kinh doanh toàn doanh nghiệp. Phần lớn vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm hoặc triển khai cục bộ.

Điều này cho thấy vấn đề của doanh nghiệp hiện nay không còn là "có AI hay không", mà là "quản trị AI như thế nào để tạo ra kết quả kinh doanh".

Từ chuyển đổi số sang chuyển đổi năng lực lãnh đạo

Trong giai đoạn đầu của chuyển đổi số, doanh nghiệp tập trung vào công nghệ.

Nhưng ở giai đoạn AI hiện nay, yếu tố quyết định thành công lại là năng lực của đội ngũ lãnh đạo.

Một doanh nghiệp có thể mua phần mềm, triển khai chatbot hoặc trang bị tài khoản AI cho nhân viên. Tuy nhiên, nếu lãnh đạo không hiểu cách tích hợp AI vào chiến lược, quy trình và mô hình vận hành thì hiệu quả thường chỉ dừng ở mức tiết kiệm một vài giờ làm việc mỗi tuần.

McKinsey chỉ ra rằng những doanh nghiệp tạo ra giá trị cao từ AI không chỉ sử dụng AI để cắt giảm chi phí mà còn dùng AI để thúc đẩy đổi mới, phát triển sản phẩm và mở rộng tăng trưởng.

Nói cách khác, AI đang dịch chuyển từ một công cụ hỗ trợ sang một năng lực quản trị chiến lược.

AI đang thay đổi cách doanh nghiệp cạnh tranh

Trước đây, lợi thế cạnh tranh thường đến từ:

  • Quy mô vốn
  • Công nghệ độc quyền
  • Hệ thống phân phối
  • Nhân sự chất lượng cao

Ngày nay, AI đang làm thay đổi cuộc chơi.

Một doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể sử dụng AI để:

  • Tự động hóa quy trình marketing.
  • Phân tích dữ liệu khách hàng theo thời gian thực.
  • Xây dựng trợ lý bán hàng 24/7.
  • Tối ưu vận hành và chăm sóc khách hàng với chi phí thấp hơn.

Trong nhiều trường hợp, AI giúp rút ngắn khoảng cách giữa doanh nghiệp quy mô nhỏ với các doanh nghiệp lớn hơn.

Các nghiên cứu thực nghiệm gần đây cho thấy AI có thể tạo ra mức tăng trưởng doanh thu đáng kể khi được tích hợp trực tiếp vào các quy trình kinh doanh cốt lõi thay vì sử dụng như một công cụ độc lập.

Năng lực quan trọng nhất của lãnh đạo trong thời đại AI

Báo cáo Future of Jobs 2025 của World Economic Forum cho thấy AI và dữ liệu lớn là nhóm kỹ năng tăng trưởng nhanh nhất trong giai đoạn 2025–2030. Tuy nhiên, song hành với kỹ năng công nghệ là những năng lực quản trị như tư duy chiến lược, lãnh đạo, quản trị nhân tài, khả năng thích nghi và học tập liên tục.

Điều này phản ánh một thực tế quan trọng:

Doanh nghiệp không cần mọi lãnh đạo trở thành chuyên gia công nghệ.

Nhưng lãnh đạo cần hiểu:

  • AI có thể giải quyết bài toán nào.
  • Quy trình nào nên được tái thiết kế.
  • Những rủi ro nào cần kiểm soát.
  • Cách xây dựng văn hóa làm việc giữa con người và AI.

Đây chính là khoảng cách năng lực đang xuất hiện tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.

Tại sao nhiều doanh nghiệp thất bại khi triển khai AI?

Theo khảo sát của IBM với hơn 2.000 CIO và CTO trên toàn cầu, chỉ 11% lãnh đạo công nghệ cho rằng tổ chức của họ đã thực sự sẵn sàng cho việc triển khai AI ở quy mô lớn. Phần lớn gặp khó khăn trong quản trị, đo lường hiệu quả và xây dựng quy trình vận hành phù hợp.

Một khảo sát khác của KPMG cho thấy chỉ khoảng 26% doanh nghiệp có khả năng theo dõi đầy đủ chi phí AI đang phát sinh trong tổ chức.

Những con số này cho thấy AI không đơn thuần là một dự án công nghệ.

Đó là một bài toán quản trị.

Doanh nghiệp cần những nhà lãnh đạo hiểu cả chiến lược kinh doanh lẫn khả năng ứng dụng AI vào thực tiễn vận hành.

Khi đào tạo lãnh đạo cần được thiết kế lại cho thời đại AI

Trong nhiều năm, các chương trình MiniMBA được xem là lựa chọn giúp nhà quản lý nâng cao năng lực điều hành mà không cần theo học MBA toàn thời gian.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đòi hỏi các chương trình đào tạo lãnh đạo cũng phải thay đổi.

Bên cạnh các kiến thức về chiến lược, marketing, tài chính, nhân sự và vận hành, lãnh đạo doanh nghiệp cần được trang bị thêm năng lực ứng dụng AI trong quản trị.

Đây cũng là xu hướng đang được nhiều trường kinh doanh và tổ chức đào tạo quốc tế theo đuổi.

Tại Việt Nam, chương trình Global MiniMBA định hướng AI của FSB được thiết kế theo hướng kết hợp giữa kiến thức quản trị hiện đại và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều hành doanh nghiệp. Chương trình tập trung vào việc giúp nhà quản lý hiểu cách tích hợp AI vào chiến lược, vận hành và tăng trưởng thay vì chỉ dừng lại ở việc sử dụng công cụ.

Vậy nên AI sẽ không thay thế nhà lãnh đạo.

Nhưng những nhà lãnh đạo biết khai thác AI có thể thay thế những mô hình quản trị cũ.

Trong bối cảnh công nghệ đang tái định hình cách doanh nghiệp vận hành, lợi thế cạnh tranh không còn đến từ việc sở hữu công cụ AI mới nhất, mà đến từ khả năng lãnh đạo tổ chức thích nghi và tạo ra giá trị từ công nghệ.

Đó là lý do vì sao năng lực quản trị kết hợp cùng tư duy AI đang trở thành một trong những khoản đầu tư quan trọng nhất của doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.