141 Quỹ Trên Google, Nhưng Chỉ 20-30 Quỹ Thật Sự Đang Rót Tiền

Cách đây vài tháng, một founder gửi cho tôi file Excel dài 141 dòng. Anh ấy nói: "Em đã tổng hợp hết quỹ đầu tư mạo hiểm ở Việt Nam rồi, tuần này em gửi email cho tất cả."

Tôi đã ngồi ở cả hai phía của cái bàn đó suốt 14 năm — vừa là founder đi gọi vốn, vừa ngồi ghế hội đồng đầu tư. Và tôi biết chuyện gì sẽ xảy ra với 141 email đó. Phần lớn sẽ không có ai đọc. Không phải vì startup của anh ấy dở, mà vì phần lớn cái tên trong danh sách đó đã không rót một đồng nào vào Việt Nam trong nhiều năm.

Con số 141 là có thật — Tracxn thống kê chừng đó quỹ VC từng hoặc đang hoạt động tại Việt Nam. Nhưng "từng hoạt động" và "đang rót tiền quý này" là hai chuyện khác nhau hoàn toàn. Theo quan sát của tôi, số quỹ thực sự active mà một founder giai đoạn sớm cần ưu tiên tìm hiểu chỉ khoảng 20 đến 30 cái tên. Phần còn lại là quỹ đã đóng, quỹ đổi chiến lược sang thị trường khác, hoặc quỹ chưa bao giờ thật sự xuống tiền ở đây.

Về mặt số liệu, bức tranh thị trường thực ra đang sáng hơn nhiều so với cảm giác chung. Theo Vietnam Innovation & Private Capital Report 2025 — báo cáo thường niên do VPCA, NIC và BCG cùng thực hiện — tổng vốn tư nhân vào Việt Nam năm 2025 đạt 4,5 tỷ USD qua 149 thương vụ, so với 2,3 tỷ USD qua 141 thương vụ của năm 2024. Riêng phần VC đạt 509 triệu USD, trở lại ngưỡng nửa tỷ sau một năm giảm sâu.

Chi tiết tôi thấy đáng chú ý nhất trong báo cáo đó không phải con số tổng, mà là số lượng thương vụ. Năm 2024 tổng vốn giảm 35% nhưng số deal gần như giữ nguyên. Nghĩa là các quỹ không rút khỏi thị trường — họ chỉ viết những tấm séc nhỏ hơn. Với founder giai đoạn sớm, đó là một tin tốt bị chôn dưới những tiêu đề báo chí kiểu "thị trường vốn giảm X phần trăm". Những tiêu đề ấy hầu như luôn phản ánh các thương vụ Series B, C hoặc private equity quy mô lớn — tức là một tầng thị trường hoàn toàn khác với vòng gọi vốn đầu tiên của bạn.

Điều tôi muốn founder hiểu rõ hơn cả số liệu là động cơ của người ngồi đối diện. Một quỹ VC điển hình đầu tư vào 20 đến 30 startup, và họ biết trước rằng phần lớn sẽ thất bại hoặc hoà vốn. Toàn bộ lợi nhuận của quỹ đến từ một hoặc hai công ty thắng lớn. Đó là mô hình power law, và nó giải thích mọi hành vi mà founder hay thấy khó hiểu: vì sao quỹ hỏi rất kỹ về quy mô thị trường thay vì lợi nhuận hiện tại, vì sao họ từ chối một công ty đang có lãi ổn định nhưng trần tăng trưởng thấp.

VC không phải nhà tài trợ, cũng không phải người cho vay ưu đãi. Họ là cổ đông kỳ vọng lợi nhuận rất lớn để bù đắp rủi ro đã chấp nhận. Founder nào hiểu điều đó sẽ tự lọc được danh sách của mình từ 141 xuống còn vài chục, và quan trọng hơn, sẽ chọn được quỹ phù hợp với giai đoạn của mình thay vì gửi cùng một email cho tất cả.

Vì đây cũng là chỗ nhiều người bỏ sót: quỹ early-stage và quỹ growth-stage có khẩu vị rủi ro và quy mô séc khác nhau hoàn toàn. Gửi hồ sơ pre-seed cho một quỹ chỉ làm Series A trở lên không phải là "thử vận may" — đó là tự tạo ra một lời từ chối mà đáng lẽ không cần tồn tại, và làm loãng ấn tượng của bạn trong một thị trường mà mọi người đều biết nhau.

Về ngành, ba lĩnh vực có tốc độ tăng vốn nhanh nhất năm 2025 theo cùng báo cáo trên là AI, Business Automation và AgriTech. Tôi không nói founder nên chạy theo ngành nóng — nhưng nếu bạn đang ở một trong ba lĩnh vực đó, việc gọi vốn sẽ dễ hơn đáng kể so với cách đây hai năm, và đó là một dữ kiện đáng đưa vào tính toán thời điểm.

Điều tôi nói với founder gửi file Excel hôm đó cũng là điều tôi muốn khép lại bài này: đừng đo tiến độ gọi vốn bằng số email đã gửi. Hai mươi cuộc trò chuyện với đúng người có ích hơn một trăm bốn mươi mốt email vào hộp thư không ai mở.

Bài viết gốc và một số case study thực tế mình có phân tích chi tiết hơn tại đây: https://ebook.beginguru.com/blog/quy-dau-tu-mao-hiem-viet-nam/