Chuẩn hóa giao dịch: Yêu cầu tất yếu khi TMĐT Việt Nam ngày càng tăng trưởng mạnh mẽ
Khi quy mô thị trường TMĐT ngày càng lớn và mức độ tham gia của doanh nghiệp ngày càng sâu, yêu cầu đối với cách thức giao dịch cũng thay đổi tương ứng: từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng có kiểm soát, với trọng tâm là minh bạch thông tin, chuẩn hóa chứng từ và bảo vệ quyền lợi các bên tham gia.
Quy mô tăng nhanh kéo theo yêu cầu chuẩn hóa giao dịch
Theo “Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam 2026” của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 32 tỷ USD, tăng trên 20% so với năm 2024 và chiếm khoảng 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ toàn quốc. Đây là kênh phân phối có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong hệ thống thương mại nội địa hiện nay.
Giai đoạn 2026-2030 được dự báo sẽ chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi mua sắm, khi quá trình số hóa toàn diện diễn ra song song với sự dịch chuyển trong cơ cấu nhu cầu. Bên cạnh tốc độ và sự tiện lợi, người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn tới an toàn, độ tin cậy và chất lượng sản phẩm.
Với các ngành hàng như thực phẩm và nông sản, chất lượng và an toàn tiêu dùng là yếu tố then chốt. Chuẩn hóa thông tin và chứng từ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của thị trường.
Ở góc độ quản lý, các quy định về hóa đơn điện tử theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP cũng cho thấy xu hướng tăng cường quản lý đối với hoạt động bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Việc lập hóa đơn điện tử theo từng giao dịch phát sinh, gắn với thời điểm bán hàng, đặt ra yêu cầu cao hơn về tính đồng bộ và khả năng truy xuất dữ liệu trong toàn bộ quá trình giao dịch.
Xu hướng này tác động trực tiếp đến hoạt động mua hàng đầu vào của doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực F&B. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu chú trọng hơn tới nguồn gốc nguyên liệu, tính minh bạch của thông tin và khả năng đối soát hóa đơn, chứng từ nhằm giảm rủi ro vận hành và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường.
Chuẩn hóa giao dịch: Nền tảng cho tăng trưởng dài hạn
Hiện nay, một số nền tảng thương mại B2B đang được phát triển theo hướng tổ chức và kiểm soát giao dịch ngay từ đầu, phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực. Thay vì chỉ đóng vai trò kết nối cung – cầu, các nền tảng này tập trung xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu sản phẩm, nhà cung cấp và chứng từ giao dịch trên cùng một nền tảng, qua đó giúp doanh nghiệp giảm tình trạng giao dịch phân mảnh và nâng cao khả năng kiểm soát vận hành.
Sàn TMĐT nông sản Freso kết nối trực tiếp các nhà cung cấp địa phương đạt chuẩn với doanh nghiệp F&B có nhu cầu nguyên liệu thực phẩm giá sỉ.
Trong lĩnh vực nông sản, các mô hình sàn giao dịch B2B như Freso đang tiếp cận bài toán chuẩn hóa giao dịch theo hướng cụ thể và thực tế hơn. Freso chuẩn hóa ngay từ đầu các tiêu chí nguồn cung. Doanh nghiệp có thể nhập hàng từ các nhà cung cấp đáp ứng đồng thời bốn tiêu chí cốt lõi: Hồ sơ nhà cung cấp được công khai, giá sỉ niêm yết rõ ràng, 100% hóa đơn xuất VAT và chất lượng đạt chuẩn VSATTP. Đây cũng chính là những yếu tố mà các quán F&B đang phải tự kiểm soát thủ công trong nhiều năm qua.
Việc tập trung dữ liệu về sản phẩm, nguồn gốc và chứng từ trên cùng một hệ thống giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc đối soát, tuân thủ các quy định về hóa đơn điện tử, cũng như giảm thiểu rủi ro pháp lý trong quá trình vận hành. Ở chiều ngược lại, cách tổ chức giao dịch theo chuỗi cũng góp phần tạo ra đầu ra ổn định hơn cho nhà cung cấp nông sản, thay vì phụ thuộc vào các mối mua bán nhỏ lẻ, thiếu tính bền vững.
Theo dự báo của Bộ Công Thương, thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ Việt Nam có thể đạt quy mô khoảng 450 tỷ USD (dự báo tỷ giá USD/VND tăng 1-2%/năm) vào năm 2030, trong đó thương mại điện tử được kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm, đưa quy mô bán lẻ trực tuyến lên mức 50-70 tỷ USD. Trong giai đoạn phát triển mới, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ không chỉ đến từ quy mô hay tốc độ mở rộng, mà còn từ khả năng chuẩn hóa giao dịch, minh bạch thông tin và tuân thủ quy định. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng ổn định và bền vững trong dài hạn.